ಇಂದಿನ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಕ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಗ್ರಾಹಕರೇ ಎಚ್ಚರ! ‘100% ನೈಸರ್ಗಿಕ’, ‘100% ಶುದ್ಧ’ ಅಥವಾ ‘100% ಗೋಧಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಹಿಂದಿನ ಅಸಲಿಯತ್ತನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (CCPA) ಇದೀಗ ಬಯಲಿಗೆಳೆದಿದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಸುಳ್ಳು ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ‘ಸ್ಟೋರಿಯಾ ಫುಡ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಬೆವರೇಜಸ್’ (Storia Foods & Beverages) ಹಾಗೂ ‘ಮಿಸೆಸ್ ಬೆಕ್ಟರ್ಸ್ ಫುಡ್ ಸ್ಪೆಷಾಲಿಟೀಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್’ (Mrs. Bectors Food Specialties Ltd.) ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ತಲಾ ₹1 ಲಕ್ಷ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಆಹಾರ, ನಾಗರಿಕ ಸರಬರಾಜು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವ ಪ್ರಲ್ಹಾದ ಜೋಶಿ ಅವರ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮೇರೆಗೆ, CCPA ಮುಖ್ಯ ಆಯುಕ್ತೆ ನಿಧಿ ಖರೆ ಮತ್ತು ಆಯುಕ್ತ ಅನುಪಮ್ ಮಿಶ್ರಾ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆದಿದೆ.
ಸುಳ್ಳು ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ಅಸಲಿಯತ್ತೇನು?
ದಂಡಕ್ಕೊಳಗಾದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್, ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಹಾಗೂ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ (Amazon, Flipkart, JioMart ಇತ್ಯಾದಿ) ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು:
1. ಸ್ಟೋರಿಯಾ ಫುಡ್ಸ್ (Storia Foods): ಹಣ್ಣಿನ ರಸದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮೋಸ ಈ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ‘100% ಕೋಮಲ ತೆಂಗಿನ ನೀರು’, ‘100% ದಾಳಿಂಬೆ ಜ್ಯೂಸ್’, ‘100% ಮಾವಿನ ಜ್ಯೂಸ್’ ಎಂದು ಭರ್ಜರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದೆ.
- ತೆಂಗಿನ ನೀರು: ಇದು ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿರದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ನೀರು ಮತ್ತು ಕೆಮಿಕಲ್ ಸಂರಕ್ಷಕವನ್ನು (INS 202) ಬೆರೆಸಲಾಗಿತ್ತು.
- ಹಣ್ಣಿನ ಜ್ಯೂಸ್ಗಳು: ದಾಳಿಂಬೆ ಅಥವಾ ಮಾವಿನ ಜ್ಯೂಸ್ ಎಂದು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 4% ದಿಂದ 16% ಮಾತ್ರ ಮೂಲ ಹಣ್ಣಿನ ಅಂಶವಿತ್ತು. ಉಳಿದಂತೆ ಅದರಲ್ಲಿ ನೀರು ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ಸೇಬಿನ ರಸವನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ‘100% ಜ್ಯೂಸ್’ ಎಂದು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
2. ಮಿಸೆಸ್ ಬೆಕ್ಟರ್ಸ್ ಫುಡ್ (Mrs. Bectors): ಬ್ರೆಡ್ನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದ ಸತ್ಯ “100% ಅಟ್ಟಾ ಬ್ರೆಡ್”, “ಶೂನ್ಯ (Zero) ಮೈದಾ”, “100% ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೋಧಿ” ಎಂಬ ಟ್ಯಾಗ್ಲೈನ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಕಂಪನಿ ಜಾಹೀರಾತು ನೀಡಿತ್ತು. ಈ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 50 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವೀಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದಿದ್ದವು. ಆದರೆ ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ, ತಮ್ಮ ಬ್ರೆಡ್ನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 87% ಮಾತ್ರ ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟು ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಪನಿಯು ತಾನಾಗಿಯೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಇಂತಹ ಆಕ್ಷೇಪಾರ್ಹ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಹಿಂಪಡೆಯುವಂತೆ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿಗಳು
ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಕೇವಲ ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದಿನನಿತ್ಯ ನಾವು ನೋಡುವ ಹಲವು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕರಾಳ ಸತ್ಯವನ್ನು ಇದು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕರಾಗಿ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ:
- CCPA ಎಂದರೆ ಏನು?: 2019ರ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯ (Consumer Protection Act, 2019) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ’ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಪ್ಪು ಜಾಹೀರಾತುಗಳು, ಕಲಬೆರಕೆ, ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ವಯಂ-ಪ್ರೇರಿತ (Suo-motu) ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡು ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಿದೆ.
- ಮುಂಭಾಗದ ಲೇಬಲ್ ನಂಬಬೇಡಿ, ಹಿಂಭಾಗ ಓದಿ: ಯಾವುದೇ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ನ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘100% Natural’ ಅಥವಾ ‘No Added Sugar’ ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಕುರುಡಾಗಿ ನಂಬಬೇಡಿ. ಪ್ಯಾಕೆಟ್ನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ‘Ingredients’ (ಪದಾರ್ಥಗಳ ಪಟ್ಟಿ) ವಿಭಾಗವನ್ನು ಓದುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಶೇಕಡಾವಾರು (Percentage) ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಇರಲೇಬೇಕು.
- ಗ್ರಾಹಕರ ಹಕ್ಕು (Right to Information): ತಾನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿರುವ ವಸ್ತುವಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಪ್ರಮಾಣ, ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಬೆಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರವಾದ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಗ್ರಾಹಕನ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು.
ಮೋಸ ಹೋದರೆ ದೂರು ನೀಡುವುದು ಹೇಗೆ?
ಯಾವುದೇ ಕಂಪನಿಯು ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಭರವಸೆಗೂ, ಅಸಲಿ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೋಸವಿದ್ದರೆ ನೀವು ಸುಲಭವಾಗಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು:
- ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್ ಹೆಲ್ಪ್ಲೈನ್ (NCH): ನೀವು 1915 ಟೋಲ್-ಫ್ರೀ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ನಿಮ್ಮ ದೂರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು.
- ಆನ್ಲೈನ್ ದೂರು (e-Daakhil): ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಇ-ದಾಖಿಲ್ ಪೋರ್ಟಲ್ (edaakhil.nic.in) ಮೂಲಕ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲೇ ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
- NCH ಆ್ಯಪ್: ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಬಳಕೆದಾರರು National Consumer Helpline (NCH) ಮೊಬೈಲ್ ಆ್ಯಪ್ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನೇರವಾಗಿ ಫೋಟೋ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಗಳನ್ನು ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು.
ಕೇವಲ ಲಾಭದ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸತ್ಯಾಂಶವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಚೆಲ್ಲಾಟವಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ, ವಿಧಿಸಿರುವ ಈ ದಂಡ ಇತರ ಎಲ್ಲ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೂ ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.
Follow the ಸಮಗ್ರ ಸುದ್ದಿ Telegram Channel: https://t.me/SamagraSuddi
ಸಮಗ್ರ ಸುದ್ದಿ channel on WhatsApp:
https://whatsapp.com/channel/0029VbDbOsBD8SE2H0L3d40j
