ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಆಗಸ್ಟ್ 13 ರಂದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ‘ವಿಶ್ವ ಅಂಗಾಂಗ ದಾನ ದಿನ‘ವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾವಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಎಷ್ಟೋ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮರುಜೀವ ನೀಡುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾರ್ಯವೇ ಅಂಗಾಂಗ ದಾನ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ರೋಗಿಗಳು ಕಸಿಗಾಗಿ (Transplant) ದಿನನಿತ್ಯ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಮರಣದ ನಂತರವೂ ಇತರರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿರಲು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ನಗು ತರಲು ಈ ದಾನವು ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಅವಕಾಶವಾಗಿದೆ.
ಅಂಗಾಂಗ ದಾನದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಗಳು
ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ಅಂಗಾಂಗ ದಾನವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು:
- ಜೀವಂತ ಅಂಗಾಂಗ ದಾನ (Living Donation): ದಾನಿಯು ಜೀವಂತವಾಗಿರುವಾಗಲೇ ಮಾಡುವ ದಾನ. ಮನುಷ್ಯನು ಒಂದು ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ (ಕಿಡ್ನಿ) ಸಹಾಯದಿಂದ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿ ಬದುಕಬಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ, ಯಕೃತ್ತು (Liver) ಕತ್ತರಿಸಿದರೂ ಮತ್ತೆ ಬೆಳೆಯುವ (Regenerate) ಏಕೈಕ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿರುವಾಗಲೇ ದಾನ ಮಾಡಬಹುದು.
- ಮರಣೋತ್ತರ/ಶವ ದಾನ (Deceased Donation): ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮೃತಪಟ್ಟ ನಂತರ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ‘ಬ್ರೈನ್ ಡೆಡ್’ ಆದಾಗ) ಕುಟುಂಬದವರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಅಂಗಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದು.
ಯಾವೆಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬಹುದು?
ಒಬ್ಬ ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಅಂಗಾಂಗಗಳ ಮೂಲಕ ಕನಿಷ್ಠ 8 ಜನರ ಜೀವ ಉಳಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಶಗಳ (Tissues) ದಾನದಿಂದ 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರ ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು.
- ಮೂತ್ರಪಿಂಡ (Kidneys): ಮೃತ ದಾನಿಯಿಂದ ಎರಡೂ ಕಿಡ್ನಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಜೀವಂತ ದಾನಿಯು ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಅಡಿ ಒಂದು ಕಿಡ್ನಿಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬಹುದು.
- ಯಕೃತ್ತು (Liver): ಮೃತರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಯಕೃತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಜೀವಂತ ದಾನಿಯು ತನ್ನ ಯಕೃತ್ತಿನ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು, ಅದು ಕೆಲವೇ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಜ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಮರುಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
- ಹೃದಯ (Heart): ತೀವ್ರ ಹೃದಯ ವೈಫಲ್ಯ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಇದು ಮರುಜೀವ. ಮೆದುಳು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಂಡ (Brain Dead) ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಹೃದಯವನ್ನು ಕಸಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಶ್ವಾಸಕೋಶ (Lungs): ಮೃತ ದಾನಿಯಿಂದ ಎರಡೂ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ದಾನಿಯಿಂದ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.
- ಮೇದೋಜೀರಕ ಗ್ರಂಥಿ (Pancreas) & ಕರುಳು (Intestines): ಇವುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮೃತ ದಾನಿಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೀವಂತ ದಾನಿಗಳಿಂದ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇವುಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.
- ಅಂಗಾಂಶಗಳು (Tissues): ಕಣ್ಣಿನ ಕಾರ್ನಿಯಾ (ದೃಷ್ಟಿ ದೋಷ ನಿವಾರಣೆಗೆ), ಚರ್ಮ (ತೀವ್ರ ಸುಟ್ಟ ಗಾಯಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ), ಮೂಳೆಗಳು, ಹೃದಯದ ಕವಾಟಗಳು, ಮತ್ತು ರಕ್ತನಾಳಗಳನ್ನು ಮರಣದ ನಂತರ ದಾನ ಮಾಡಬಹುದು.
ಅಂಗಾಂಗ ದಾನಕ್ಕೆ ಯಾರು ಅರ್ಹರು?
ಅಂಗಾಂಗ ದಾನ ಮಾಡಲು ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಅಥವಾ ಲಿಂಗದ ಯಾವುದೇ ಭೇದವಿಲ್ಲ.
- ವಯಸ್ಸಿನ ಮಿತಿ: ಮರಣೋತ್ತರ ದಾನಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲ (ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ವೃದ್ಧರವರೆಗೂ ದಾನ ಮಾಡಬಹುದು). ಆದರೆ, ಜೀವಂತ ದಾನಿಯಾಗಿರಲು ಕನಿಷ್ಠ 18 ವರ್ಷ ಪೂರೈಸಿರಬೇಕು.
- ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ: ದಾನಿಯು ಉತ್ತಮ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಸಕ್ರಿಯ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ಎಚ್ಐವಿ (HIV), ಅಥವಾ ತೀವ್ರವಾದ ಸೋಂಕುಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಸಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
- ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಯಾವ ಅಂಗವು ಕಸಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರೇ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ: ನೀವು ಅಂಗಾಂಗ ದಾನಿಯಾಗುವುದು ಹೇಗೆ?
ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗ ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಶ ಕಸಿ ಸಂಸ್ಥೆ (NOTTO – National Organ and Tissue Transplant Organization) ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
- ನೀವು NOTTO ನ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ನೊಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
- ನೋಂದಣಿಯ ನಂತರ ನಿಮಗೆ ‘ಡೋನರ್ ಕಾರ್ಡ್’ (Donor Card) ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು: ನೀವು ದಾನ ಮಾಡುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಅದನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ. ಏಕೆಂದರೆ, ಮರಣದ ನಂತರ ನಿಮ್ಮ ಅಂಗಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಲು ಅಂತಿಮ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವೇ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಓದುಗರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸೂಚನೆ: ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾದ ಮಾಹಿತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಾಗೃತಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ಅಂಗಾಂಗ ದಾನ, ಕಸಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅರ್ಹತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ನುರಿತ ವೈದ್ಯರು ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು (NOTTO) ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.
ನಮ್ಮ ಸಮಗ್ರ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪುಟಗಳಿಗೆ ಸಬ್ ಸ್ಕ್ರೈಬ್ ಆಗಲು WhatsApp Group:https://chat.whatsapp.com/KnDIfiBURQ9G5sLEJLqshk
Facebook page: https://www.facebook.com/samagrasudii
Sharechat: https://sharehat.com/profile/edu514826335?d=n
Twitter: https://twitter.com/SuddiSamagra
Threads: https://www.threads.net/@samagrasuddi.co.in
Instagram: https://www.instagram.com/samagrasuddi.co.in/
Telegram: https://t.me/+E1ubNzdguQ5jN2Y1
Whats App Channel: https://whatsapp.com/channel/0029VbDbOsBD8SE2H0L3d40j