ದಿನಕ್ಕೊಂದು ಶ್ಲೋಕ: ಭಗವದ್ಗೀತೆ – ಅಧ್ಯಾಯ 3| ಶ್ಲೋಕ 42 (ಕರ್ಮ ಯೋಗ)| ದಿನ 71

ಶ್ಲೋಕ (ಸಂಸ್ಕೃತ)

इन्द्रियाणि पराण्याहुरिन्द्रियेभ्यः परं मनः ।
मनसस्तु परा बुद्धिर्यो बुद्धेः परतस्तु सः ॥ 3.42 ॥

ಶ್ಲೋಕ (ಸಂಸ್ಕೃತ – ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ)

ಇಂದ್ರಿಯಾಣಿ ಪರಾಣ್ಯಾಹುರಿಂದ್ರಿಯೇಭ್ಯಃ ಪರಂ ಮನಃ ।
ಮನಸಸ್ತು ಪರಾ ಬುದ್ಧಿರ್ಯೋ ಬುದ್ಧೇಃ ಪರತಸ್ತು ಸಃ ॥

ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ

ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗಿಂತ ಮನಸ್ಸು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಮನಸ್ಸಿಗಿಂತ ಬುದ್ಧಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಆದರೆ ಬುದ್ಧಿಗಿಂತ ಮೇಲಿರುವುದು ಆತ್ಮ.

ವಿವರಣೆ

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಮಾನವನ ಒಳಗಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಹೊರಗಿನ ವಿಷಯಗಳತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಮನಸ್ಸು ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಮನಸ್ಸಿಗಿಂತ ಬುದ್ಧಿ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿದ್ದು, ಸರಿಯಾದ ಮತ್ತು ತಪ್ಪಾದುದನ್ನು ತಿಳಿದು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬುದ್ಧಿಗಿಂತಲೂ ಮೇಲಿರುವುದು ಆತ್ಮ. ಆತ್ಮವನ್ನು ಅರಿತಾಗ ಮಾನವನು ತನ್ನ ನಿಜಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರಿಯ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಗೀತೆಯ ಮಹತ್ವದ ಉಪದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರೆ ಮಾನವನು ಆತ್ಮಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯಬಹುದು.

ಇಂದಿನ ಸಂದೇಶ

ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗಿಂತ ಮನಸ್ಸು ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮನಸ್ಸಿಗಿಂತ ಬುದ್ಧಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವುದು ಆತ್ಮ.