ಶ್ಲೋಕ (ಸಂಸ್ಕೃತ)
चातुर्वर्ण्यं मया सृष्टं गुणकर्मविभागशः ।
तस्य कर्तारमपि मां विद्ध्यकर्तारमव्ययम् ॥
ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
ಗುಣ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಾನು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೂ ನಾನು ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕರ್ತನಾಗಿದ್ದರೂ, ನಾನೊಬ್ಬ ಅಕರ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಅವ್ಯಯನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
ವಿವರಣೆ
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಸಮಾಜದ ವರ್ಣವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲತತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ವರ್ಣವು ಜನ್ಮದಿಂದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗುಣ (ಸ್ವಭಾವ) ಮತ್ತು ಕರ್ಮ (ಕಾರ್ಯ)ಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ದೇವರು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರೂ, ಆತನು ಅದರ ಫಲಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅರ್ಥಾತ್, ದೇವರು ಸರ್ವಕರ್ತನಾಗಿದ್ದರೂ, ತನ್ನಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರ ಅಥವಾ ಬಂಧನವಿಲ್ಲ. ಇದು ನಮಗೆ ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಿಪ್ತತೆಯಿಂದ, ಫಲದ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದೆ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಯೋಗದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.
ಇಂದಿನ ಸಂದೇಶ
“ಜನ್ಮವಲ್ಲ, ಗುಣ ಮತ್ತು ಕರ್ಮವೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಿಜವಾದ ಗುರುತು.”
