ಇತಿಹಾಸವೆಂಬುದು ಕೇವಲ ಗತಕಾಲದ ಘಟನೆಗಳ ಸಂಕಲನವಲ್ಲ, ಅದು ವರ್ತಮಾನಕ್ಕೆ ದಾರಿದೀಪ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ‘ಏಪ್ರಿಲ್ 4’ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ದಿನ. ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯ, ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ದಿನಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಏಪ್ರಿಲ್ 4 ರಂದು ನಡೆದ ಜಾಗತಿಕ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಅವಲೋಕಿಸೋಣ.
1. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಣಿ ಜಾಗೃತಿ ದಿನ (International Mine Awareness Day)
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್ 4 ರಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ‘ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಣಿ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಗಣಿ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟದ ನೆರವು ದಿನ’ ಎಂದು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ.
- ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಯುದ್ಧಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರವೂ ಭೂಮಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೂತಿಟ್ಟ ಸ್ಫೋಟಕಗಳು (Landmines) ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಅಮಾಯಕ ಜನರ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಕುತ್ತು ತರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು 2005ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 8 ರಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು ಏಪ್ರಿಲ್ 4 ಅನ್ನು ಈ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.
- ಉದ್ದೇಶ: ಭೂಗಣಿಗಳ ಅಪಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು, ಬಾಧಿತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಈ ಸ್ಫೋಟಗಳಿಂದ ಅಂಗವಿಕಲರಾದವರಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
2. ಜಾಗತಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು
ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಕಂಪನಿಯ ಸ್ಥಾಪನೆ (1975)
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ 4, 1975 ಒಂದು ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬೇಕಾದ ದಿನ. ಅಂದು ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ಅಲೆನ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಯುವಕರು ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಅಲ್ಬುಕರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ‘ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್’ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇಂದು ಜಗತ್ತು ಬಳಸುವ ಬಹುತೇಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ.
ನೇಟೋ (NATO) ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಉದಯ (1949)
ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಜಗತ್ತು ಶೀತಲ ಸಮರದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಾಗ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ‘ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದ ಸಂಸ್ಥೆ’ (North Atlantic Treaty Organization) ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ನಲ್ಲಿ 12 ದೇಶಗಳು ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಈ ಸೇನಾ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಇಂದು ಉಕ್ರೇನ್-ರಷ್ಯಾ ಸಂಘರ್ಷದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೇಟೋ ಪಾತ್ರ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮನವರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲೂಥರ್ ಕಿಂಗ್ ಜೂನಿಯರ್ ಹತ್ಯೆ (1968)
ಅಮೆರಿಕದ ಕಪ್ಪು ವರ್ಣೀಯರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ಮಹಾನ್ ನಾಯಕ, ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲೂಥರ್ ಕಿಂಗ್ ಜೂನಿಯರ್ ಅವರನ್ನು 1968ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 4 ರಂದು ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀಯ ಮೆಮ್ಫಿಸ್ನಲ್ಲಿ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಅಹಿಂಸಾ ತತ್ವದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿದ್ದ ಕಿಂಗ್ ಅವರ ಸಾವು ಇಡೀ ವಿಶ್ವವನ್ನೇ ಕಂಗೆಡಿಸಿತ್ತು.
ಜುಲ್ಫಿಕರ್ ಅಲಿ ಭುಟ್ಟೋ ಅವರ ಮರಣದಂಡನೆ (1979)
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜುಲ್ಫಿಕರ್ ಅಲಿ ಭುಟ್ಟೋ ಅವರನ್ನು ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿಯಲ್ಲಿ 1979ರ ಈ ದಿನದಂದು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕರಾಳ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.
3. ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆಗಳು
ಕಾಂಗ್ರಾ ಕಣಿವೆಯ ಭೀಕರ ಭೂಕಂಪ (1905)
ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ವಿನಾಶಕಾರಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳಲ್ಲಿ 1905ರ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾಂಗ್ರಾ ಭೂಕಂಪವೂ ಒಂದು. 7.8 ತೀವ್ರತೆಯ ಈ ಭೂಕಂಪದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 20,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಕಟ್ಟಡಗಳು ನೆಲಸಮವಾದವು.
ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಪ್ರಗತಿಯ ಪಥ
1905 ರ ಇದೇ ದಿನದಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಮಂಡಳಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ತರಲಾಯಿತು. ಭಾರತದ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾದ ರೈಲ್ವೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.
4. ಈ ದಿನ ಜನಿಸಿದ ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
- ಮಾಖನ್ ಲಾಲ್ ಚತುರ್ವೇದಿ (1889): ಹಿಂದಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಘಟಾನುಘಟಿ ಕವಿ, ಲೇಖಕ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಇವರು “ಏಕ್ ಭಾರತೀಯ ಆತ್ಮ” ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.
- ಪರ್ವೀನ್ ಬಾಬಿ (1949): ಬಾಲಿವುಡ್ನ ಸುಂದರ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ನಟಿ. 70ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ‘ಟೈಮ್’ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ನ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿ ಇವರದ್ದು.
- ಶ್ರೀನಿವಾಸ ವೈದ್ಯ (1936): ಕನ್ನಡದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಸ್ಯ ಸಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಕಥೆಗಾರರು. ಅವರ ‘ಹಳ್ಳ ಬಂತು ಹಳ್ಳ’ ಕೃತಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ. ಅವರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನಪ್ರೀತಿ ಅನನ್ಯ.
5. ಈ ದಿನ ಮರಣಿಸಿದ ಮಹಾನುಭಾವರು
- ಭಾರತೀಸುತ (1976): ಕೊಡಗಿನ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರೆಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾದ ಭಾರತೀಸುತ (ಬಲರಾಮ ಶಾನ್ಭಾಗ್) ಅವರು ನಿಧನರಾದ ದಿನ. ‘ಹುಲಿಯ ಹಾಲಿನ ಮೇವು’, ‘ಗಿರಿಮಲ್ಲಿಗೆ’ ಮುಂತಾದ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದವರು.
- ನಿಕೋಲಾಯ್ ಗೊಗೋಲ್ (1852): ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಕಾರ. ಜಾಗತಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಇವರು ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವ ಅಪಾರ.
6. ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಧನೆಗಳು
- ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಕೃತಕ ಹೃದಯ (1969): 1969 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 4 ರಂದು ಡಾ. ಡೆಂಟನ್ ಕೂಲಿ ಅವರು ಮಾನವನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕೃತಕ ಹೃದಯವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಂಚಲನ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು.
- ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಾಧನೆ: 1983 ರ ಈ ದಿನದಂದು ಅಮೆರಿಕದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ ‘ಚಾಲೆಂಜರ್’ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ವಿ ಹಾರಾಟವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತು.
ಏಪ್ರಿಲ್ 4 ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಮಾನವ ಕುಲದ ಸಂಘರ್ಷ, ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಂಕೇತ. ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಅವರ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಕನಸು ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಅಂಗೈಗೆ ತಂದಿದ್ದರೆ, ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲೂಥರ್ ಕಿಂಗ್ ಅವರ ಬಲಿದಾನ ಸಮಾನತೆಯ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿತು. ಭಾರತೀಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಖನ್ ಲಾಲ್ ಚತುರ್ವೇದಿ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೀನಿವಾಸ ವೈದ್ಯರ ಬರಹಗಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿವೆ.