ಕಾಲದ ಚಕ್ರ ಉರುಳಿದಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಿನವೂ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಅಳಿಯದ ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 15 ಅಂತಹ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ದಿನ. ಇದು ವಿಜ್ಞಾನದ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಹೋರಾಟಗಳು ಮತ್ತು ಕಲೆ-ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಮಾಗಮದ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಫೆಬ್ರವರಿ 15ರಂದು ನಡೆದ ಜಾಗತಿಕ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಸವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸೋಣ.
1. ವಿಜ್ಞಾನ ಲೋಕದ ಧ್ರುವತಾರೆ: ಗ್ಯಾಲಿಲಿಯೋ ಗ್ಯಾಲಿಲಿ ಜನನ (1564)
ಫೆಬ್ರವರಿ 15ರ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ‘ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪಿತಾಮಹ’ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ಇಟಲಿಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಗ್ಯಾಲಿಲಿಯೋ ಗ್ಯಾಲಿಲಿ ಅವರ ಜನನ. 1564ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು ಜಗತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ನೋಡುವ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದರು.
- ದೂರದರ್ಶಕದ ಆವಿಷ್ಕಾರ: ಗ್ಯಾಲಿಲಿಯೋ ಅವರು ಸುಧಾರಿತ ದೂರದರ್ಶಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅದರ ಮೂಲಕ ಗುರು ಗ್ರಹದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದರು.
- ಸೂರ್ಯ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತ: ಭೂಮಿಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಕೇಂದ್ರ ಎಂಬ ಹಳೆಯ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಸುಳ್ಳು ಮಾಡಿ, ಸೂರ್ಯನೇ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ಅದರ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕೋಪರ್ನಿಕಸ್ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡಿದರು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಅಂದಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ವಿರೋಧವನ್ನೂ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.
2. ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇತಿಹಾಸದ ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರ: ಇಸ್ರೋ ವಿಶ್ವದಾಖಲೆ (2017)
ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ ISRO (ಇಸ್ರೋ) ಫೆಬ್ರವರಿ 15, 2017 ರಂದು ಇಡೀ ಜಗತ್ತೇ ಭಾರತದತ್ತ ತಿರುಗಿ ನೋಡುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.
- 104 ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಉಡಾವಣೆ: ಒಂದೇ ರಾಕೆಟ್ (PSLV-C37) ಮೂಲಕ ಬರೋಬ್ಬರಿ 104 ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತ ವಿಶ್ವದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ, ಇಸ್ರೇಲ್, ಕಜಕಿಸ್ತಾನ್ನಂತಹ ದೇಶಗಳ ಉಪಗ್ರಹಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಇದು ಭಾರತದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದ ದಿನ.
3. ತಾರಾಪುರ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ: ಭಾರತದ ಮರೆತ ಹೋದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ (1932)
ಜಲಿಯನ್ ವಾಲಾಬಾಗ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿದೆ, ಆದರೆ ಫೆಬ್ರವರಿ 15, 1932 ರಂದು ಬಿಹಾರದ ತಾರಾಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಲಿದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
- ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸಲು ಹೋದ ಯುವ ದೇಶಭಕ್ತರ ಮೇಲೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪೊಲೀಸರು ಅಮಾನುಷವಾಗಿ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 34ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ವೀರಮರಣ ಅಪ್ಪಿದರು. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಫೆಬ್ರವರಿ 15ನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ಹುತಾತ್ಮರ ದಿನ’ (Shahid Diwas) ಎಂದು ಆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
4. ವಿಶ್ವ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ತಿರುವುಗಳು
- ಕೆನಡಾದ ಧ್ವಜ ದಿನ (1965): ಕೆನಡಾ ದೇಶವು ತನ್ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ಮೇಪಲ್ ಲೀಫ್’ (Maple Leaf) ಧ್ವಜವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದು ಇದೇ ದಿನ. ಇದು ಆ ದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
- ಸೋವಿಯತ್ ಸೈನ್ಯದ ಹಿಂತೆಗೆತ (1989): ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಿಂದ ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ಸೈನಿಕನನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಶೀತಲ ಸಮರದ ಅಂತ್ಯದ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಾಗಿತ್ತು.
- ಸಿಂಗಾಪುರ ಪತನ (1942): ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯವು ಜಪಾನ್ಗೆ ಶರಣಾಯಿತು. ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತವಾಗಿತ್ತು.
5. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಲ್ಯದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ದಿನ (ICCD)
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಫೆಬ್ರವರಿ 15 ರಂದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಲ್ಯದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಉದ್ದೇಶ: ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು, ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಮತ್ತು ಪೀಡಿತ ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು ಈ ದಿನದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಕ್ಕಳು ಈ ರೋಗಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಸೂಕ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರಲು ಈ ದಿನ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
6. ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಕಣ್ಮಣಿಗಳು
- ಮಿರ್ಜಾ ಗಾಲಿಬ್ (1869): ಉರ್ದು ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯ ಮಹಾನ್ ಕವಿ ಮಿರ್ಜಾ ಗಾಲಿಬ್ ಅವರು 1869ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 15 ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ಶಾಯರಿಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿವೆ.
- ಬಪ್ಪಿ ಲಹರಿ (2022): ಭಾರತದ ಡಿಸ್ಕೋ ಕಿಂಗ್ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಬಪ್ಪಿ ಲಹರಿ ಅವರು 2022ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ದಿನದಂದು ಇಹಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾಪ್ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಕೋ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.
7. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ
- ಪರಿನಿರ್ವಾಣ ದಿನ: ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಕೆಲವು ಪಂಗಡಗಳಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 15ನ್ನು ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನು ನಿರ್ವಾಣ (ಮರಣ) ಹೊಂದಿದ ದಿನವೆಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜೀವನದ ಅನಿತ್ಯತೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವ ದಿನವಾಗಿದೆ.
- ಶಿವರಾತ್ರಿ (2026ರ ವಿಶೇಷ): ಪ್ರಸ್ತುತ 2026ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 15 ರಂದು ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಸಂಭ್ರಮ ಮನೆಮಾಡಿದೆ. ಶಿವ ಭಕ್ತರು ಉಪವಾಸ ಮತ್ತು ಜಾಗರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಈ ಪವಿತ್ರ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
8. ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ವಿಶ್ವ ತಿಮಿಂಗಿಲ ದಿನ
ಸಮುದ್ರದ ಬೃಹತ್ ಜೀವಿಗಳಾದ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಈ ದಿನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಫೆಬ್ರವರಿ 15 ಕೇವಲ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ನ ಒಂದು ಪುಟವಲ್ಲ. ಇದು ವಿಜ್ಞಾನದ ಜಾಗೃತಿ, ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಕಿಚ್ಚು, ಕಲೆಯ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವ ದಿನ. ಗ್ಯಾಲಿಲಿಯೋ ಅವರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಹಾದಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇಸ್ರೋದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಾಧನೆಯವರೆಗೆ ಈ ದಿನವು ಪ್ರಗತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ತಾರಾಪುರದ ವೀರರ ಬಲಿದಾನ ನಮಗೆ ದೇಶಪ್ರೇಮದ ಪಾಠ ಕಲಿಸಿದರೆ, ಬಾಲ್ಯದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ದಿನ ಆರೋಗ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಗಮನಹರಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.