ಸಮಯದ ಚಕ್ರ ಉರುಳಿದಂತೆ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳು ಹೊಸ ಹೊಸ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 2 ಅಂತಹದ್ದೇ ಒಂದು ದಿನ. ವಿಜ್ಞಾನ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ದಿನವು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅನೇಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಭಾರತದ ‘ಕೋಗಿಲೆ’ ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ಅವರ ನಿರ್ಗಮನದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಅಮೆರಿಕಾದ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಪದ್ಧತಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಕಾನೂನಿನವರೆಗೆ ಈ ದಿನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹಿರಿದು.
1. ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು: ಭಾರತದ ಕೋಗಿಲೆಯ ನೆನಪು (1949)
ಮಾರ್ಚ್ 2, 1949 ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಕಪ್ಪು ದಿನ. ಅಂದು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಧೀಮಂತ ನಾಯಕಿ, ಕವಯಿತ್ರಿ ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ಅವರು ಇಹಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಹೈದರಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದರು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಇವರು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು, ಇದು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಹುದ್ದೆ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಸಂದರ್ಭವಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ. ಅವರ ನಿಧನವು ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ತುಂಬಲಾರದ ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು.
2. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯತ್ತ ಭಾರತ: ಸಿಂದ್ರಿ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಕಾರ್ಖಾನೆ (1952)
ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತವು ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲವದು. 1952ರ ಮಾರ್ಚ್ 2ರಂದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಿ ಪಂಡಿತ್ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರು ಜಾರ್ಖಂಡ್ನ ಸಿಂದ್ರಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಬೃಹತ್ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಕಾರ್ಖಾನೆಯನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಇದು ಭಾರತದ ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ರೈತರಿಗೆ ರಸಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತ್ತು.
3. ಜಾಗತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು (1807)
1807ರ ಮಾರ್ಚ್ 2ರಂದು ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಅಮೆರಿಕಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಇದು ಮಾನವ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದೊಡ್ಡ ಹೋರಾಟದ ಜಯವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಪದ್ಧತಿ ನಿಲ್ಲಲು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಹೋರಾಟ ಬೇಕಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅಡಿಪಾಯ ಬಿದ್ದಿದ್ದು ಇಂದೇ.
4. ಮಿಖೈಲ್ ಗೋರ್ಬಚೇವ್ ಮತ್ತು ಶೀತಲ ಸಮರದ ಅಂತ್ಯ (1931)
ವಿಶ್ವದ ರಾಜಕೀಯ ಭೂಪಟವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದ ನಾಯಕ ಮಿಖೈಲ್ ಗೋರ್ಬಚೇವ್ ಅವರು 1931ರ ಮಾರ್ಚ್ 2ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ (USSR) ಕೊನೆಯ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದ ಇವರು, ‘ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ನೋಸ್ಟ್’ (ಮುಕ್ತತೆ) ಮತ್ತು ‘ಪೆರೆಸ್ಟ್ರೊಯಿಕಾ’ (ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ) ಎಂಬ ನೀತಿಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದರು. ಇವರ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಶೀತಲ ಸಮರ (Cold War) ಅಂತ್ಯಗೊಂಡು, ಬರ್ಲಿನ್ ಗೋಡೆ ಉರುಳಿತು. ಇವರಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೂಡ ಲಭಿಸಿದೆ.
5. ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 2ರ ಪ್ರಭಾವ
- ಡಾ. ಸ್ಯೂಸ್ (1904): ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ ಮಾಡಿದ ಥಿಯೋಡರ್ ಸ್ಯೂಸ್ ಗೀಸೆಲ್ (Dr. Seuss) ಅವರು 1904ರ ಇದೇ ದಿನ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ “The Cat in the Hat” ನಂತಹ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಮಕ್ಕಳ ಕಲ್ಪನಾ ಲೋಕವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿವೆ.
- ವಿದ್ಯಾಸಾಗರ್ (1963): ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಖ್ಯಾತ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ವಿದ್ಯಾಸಾಗರ್ ಅವರು ಜನಿಸಿದ್ದು ಇಂದೇ. ಕನ್ನಡದ “ಆಪ್ತಮಿತ್ರ” ಸಿನಿಮಾದ ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮನೆಮಾತಾಗಿದ್ದಾರೆ.
- ಟೈಗರ್ ಶ್ರಾಫ್ (1990): ಬಾಲಿವುಡ್ನ ಇಂದಿನ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯ ಆಕ್ಷನ್ ಸ್ಟಾರ್ ಟೈಗರ್ ಶ್ರಾಫ್ ಅವರ ಹುಟ್ಟಿದ ಹಬ್ಬ ಕೂಡ ಇಂದೇ ಆಗಿದೆ.
6. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು
1969ರ ಮಾರ್ಚ್ 2ರಂದು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಅದ್ಭುತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ‘ಕಾನಕಾರ್ಡ್’ (Concorde) ಎಂಬ ಸೂಪರ್ ಸೋನಿಕ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ವಿಮಾನವು ಫ್ರಾನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಹಾರಾಟವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರೈಸಿತು. ಧ್ವನಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಈ ವಿಮಾನವು ವೈಮಾನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಯುಗಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತ್ತು.
7. ಮೊರಾಕೊ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ (1956)
ಆಫ್ರಿಕಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 2 ಮಹತ್ವದ ದಿನ. 1956ರ ಮಾರ್ಚ್ 2ರಂದು ಮೊರಾಕೊ ದೇಶವು ಫ್ರಾನ್ಸ್ನಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿ ವಿಜಯ ಪತಾಕೆ ಹಾರಿಸಿದ ಮೊರಾಕೊ ಜನತೆಗೆ ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಬ್ಬದ ದಿನ.
ಮಾರ್ಚ್ 2 ಕೇವಲ ದಿನಗಳ ಸರಪಳಿಯ ಒಂದು ಕೊಂಡಿಯಲ್ಲ. ಇದು ನಾಯಕರ ಉದಯ, ಹೋರಾಟಗಾರರ ಅಸ್ತಮಯ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಸಂಗಮ. ಭಾರತದ ನೆಲದಿಂದ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸಂಸತ್ತಿನವರೆಗೆ, ಮೊರಾಕೊದ ಗಲ್ಲಿಗಳಿಂದ ರಷ್ಯಾದ ರಾಜಕೀಯದವರೆಗೆ ಈ ದಿನವು ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಛಾಪನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಈ ಪುಟಗಳನ್ನು ಓದುವ ಮೂಲಕ ನಾವು ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೇಕಾದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.