ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ, ಫಿಶಿಂಗ್, ಸಿಮ್ ಕ್ಲೋನಿಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಪಾಯಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಜನರಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆ (DoT) 2025ರಲ್ಲಿ ‘ಸಂಚಾರ್ ಮಿತ್ರ’ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ರಾಯಭಾರಿಗಳಾಗಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆ, ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ ಹಾಗೂ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಗಳ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.
ಏನಿದು ಸಂಚಾರ್ ಮಿತ್ರ ಯೋಜನೆ?
ಸಂಚಾರ್ ಮಿತ್ರ ಯೋಜನೆ ಒಂದು ಯುವ-ಪ್ರೇರಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಪಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸಮುದಾಯ ಸೇವೆಗೆ ತೊಡಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು “ಸಂಚಾರ್ ಮಿತ್ರರು” ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಕೆಳಕಂಡ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ:
- ಟೆಲಿಕಾಂ ಸೇವೆಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ಬಳಕೆ
- ಸಿಮ್ ಕ್ಲೋನಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಫಿಶಿಂಗ್ನಂತಹ ವಂಚನೆಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ
- ಸರ್ಕಾರದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೋರ್ಟಲ್ಗಳ ಬಳಕೆ
- ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಡಿಜಿಟಲ್ ವರ್ತನೆ
ಈ ಯೋಜನೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಚೇರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು
ಸಂಚಾರ್ ಮಿತ್ರ ಯೋಜನೆಯು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ:
1. ಸಂಪರ್ಕ (Connect)
- ಸಂಚಾರ್ ಸಾಥಿ, ತರಂಗ್ ಸಂಚಾರ್ ಮೊದಲಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪೋರ್ಟಲ್ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು
2. ಶಿಕ್ಷಣ (Educate)
- ಫಿಶಿಂಗ್, ಮೊಬೈಲ್ ವಂಚನೆ, ಸಿಮ್ ದುರುಪಯೋಗ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವುದು
3. ನವೋದ್ಯೋಗ (Innovate)
- ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (R&D) ಮತ್ತು ನೀತಿ ರೂಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುವುದು
ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
- ಸಂವಹನ ಸಚಿವಾಲಯದ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತಿದೆ
- ಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸೈಬರ್ ಜಾಗೃತಿಗೆ ಬಳಸುವುದು
- ಸಂಚಾರ್ ಮಿತ್ರರು ಶಾಲೆಗಳು, ಕಾಲೇಜುಗಳು, ಗ್ರಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ
- ಟೆಲಿಕಾಂ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್, ಐಟಿ, ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಕೋರ್ಸ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ
ಸಂಚಾರ್ ಮಿತ್ರರಿಗೆ ನೀಡುವ ತರಬೇತಿ
ಆಯ್ಕೆಯಾದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂವಹನ ಅಕಾಡೆಮಿ ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಯ ತಜ್ಞರಿಂದ ಸಮಗ್ರ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯಗಳು:
- ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆ
- 5G, 6G, AI ಮುಂತಾದ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು
- ದೂರಸಂಪರ್ಕ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು
- EMF/EMR ವಿಕಿರಣ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು
- ಸಂಚಾರ್ ಸಾಥಿ ಪೋರ್ಟಲ್ನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
- ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಜ್ಞಾನ
- ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆಯ ಅರಿವು
- EMF ವಿಕಿರಣದ ಕುರಿತು ಇರುವ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳ ನಿವಾರಣೆ
- ಕಳೆದುಹೋದ ಫೋನ್ ಅಥವಾ ನಕಲಿ ಸಿಮ್ಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನಗಳ ಮಾಹಿತಿ
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
- 5G, 6G, AI ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆಯಂತಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಜ್ಞಾನ
- R&D ಯೋಜನೆಗಳು, ಟೆಲಿಕಾಂ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನ್ಶಿಪ್ ಅವಕಾಶ
- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಅವಕಾಶ
- ನೈಜ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅನುಭವ (Field Experience)
ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳು
- ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅಥವಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿರಬೇಕು
- ಟೆಲಿಕಾಂ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್, ಐಟಿ, ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿತ ಕೋರ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ
- ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸಂಚಾರ್ ಮಿತ್ರ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರಬೇಕು
- ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ
ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ವಿಧಾನ
- ನಿಮ್ಮ ಕಾಲೇಜು ಸಂಚಾರ್ ಮಿತ್ರ ಯೋಜನೆಯ ಪಾಲುದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ
- ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಅರ್ಜಿ ನಮೂನೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ (Annexure-II)
- ಅಗತ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ
- ಅರ್ಜಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.