ಕಾಲದ ಚಕ್ರ ಉರುಳುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಕೆಲವು ದಿನಾಂಕಗಳು ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದಂತೆ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ದಿನಾಂಕವೇ ‘ಮಾರ್ಚ್ 21’. ಈ ದಿನವು ಕೇವಲ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರಣ್ಯ ದಿನ, ವಿಶ್ವ ಕವಿತಾ ದಿನ, ವಿಶ್ವ ಡೌನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ದಿನ, ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶಹನಾಯಿ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನ ಹಾಗೂ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಅಂತ್ಯದಂತಹ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಈ ದಿನ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 21 ರ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸೋಣ.
1. ಪರಿಸರ ಜಾಗೃತಿ: ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರಣ್ಯ ದಿನ (International Day of Forests)
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಾರ್ಚ್ 21 ರಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರಣ್ಯ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. 2012 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಈ ದಿನಾಚರಣೆಯು ಕಾಡುಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರುತ್ತದೆ.
- ಕಾಡುಗಳ ಮಹತ್ವ: ಅರಣ್ಯಗಳು ಭೂಮಿಯ ಶ್ವಾಸಕೋಶದಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಅವು ನಮಗೆ ಕೇವಲ ಮರಮುಟ್ಟುಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
- ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆ: ವಿಶ್ವದ ಶೇ. 80 ರಷ್ಟು ಭೂಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅರಣ್ಯಗಳೇ ಆಸರೆ. ಇವುಗಳ ನಾಶವು ಇಡೀ ಜೀವಸಂಕುಲದ ಅಳಿವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
- 2026ರ ವಿಶೇಷತೆ: ಈ ವರ್ಷ ನಾವು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿದಂತೆ.
2. ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ: ವಿಶ್ವ ಕವಿತಾ ದಿನ (World Poetry Day)
ಯುನೆಸ್ಕೋ (UNESCO) 1999 ರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 21 ಅನ್ನು ವಿಶ್ವ ಕವಿತಾ ದಿನವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಭಾಷೆಯ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಮಾನವನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮಾಧ್ಯಮವೆಂದರೆ ಕವಿತೆ.
- ಕವಿಗಳ ಗೌರವ: ಪಂಪ, ರನ್ನ, ಕುವೆಂಪು, ಬೇಂದ್ರೆಯವರಂತಹ ಮಹಾನ್ ಕವಿಗಳನ್ನು ನೆನೆಯಲು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಕವಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಲು ಈ ದಿನ ಮೀಸಲು.
- ಭಾಷಾ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕವಿತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉಳಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದು ಈ ದಿನದ ಮೂಲ ಆಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
- ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆ: ಇಂದು ಕವನ ವಾಚನ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂವಾದಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ ಕಾವ್ಯದ ರುಚಿಯನ್ನು ಯುವಜನತೆಗೆ ತಲುಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
3. ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ: ವಿಶ್ವ ಡೌನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ದಿನ (World Down Syndrome Day)
ಡೌನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಮಾರ್ಚ್ 21 ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.
- ದಿನಾಂಕದ ಆಯ್ಕೆ: 21ನೇ ವರ್ಣತಂತು (Chromosome) ಮೂರು ಬಾರಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ 3ನೇ ತಿಂಗಳ (ಮಾರ್ಚ್) 21ನೇ ದಿನವನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
- ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಆಚರಣೆ: ಇವರು ಸಮಾಜದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ‘Lot of Socks’ ಅಭಿಯಾನದ ಮೂಲಕ ಜನರು ವಿಭಿನ್ನ ಬಣ್ಣದ ಸಾಕ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ.
4. ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು
ಭಾರತದ ಪಾಲಿಗೆ ಮಾರ್ಚ್ 21 ಅತ್ಯಂತ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಿನವಾಗಿದೆ.
ಅ) ಉಸ್ತಾದ್ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಖಾನ್ (ಜನ್ಮ: ಮಾರ್ಚ್ 21, 1916)
ಭಾರತ ರತ್ನ ಪುರಸ್ಕೃತ ಉಸ್ತಾದ್ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಿದು. ಶಹನಾಯಿ ಎಂಬ ವಾದ್ಯಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟವರು ಇವರು. ಕಾಶಿಯ ಗಂಗೆಯ ತಟದಲ್ಲಿ ಅವರು ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ವರಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಕೋಮು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯ ದೊಡ್ಡ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದರು.
ಆ) ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮರುಜನ್ಮ (1977)
ಮಾರ್ಚ್ 21, 1977 ರಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೇರಲಾಗಿದ್ದ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಯಿತು. ನಾಗರಿಕರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಈ ದಿನವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರಗಳ ದಿನವೆನ್ನಬಹುದು.
ಇ) ಶ್ರೀ ಮಾತಾಜಿ ನಿರ್ಮಲಾ ದೇವಿ (ಜನ್ಮ: 1923)
’ಸಹಜ ಯೋಗ’ ಎಂಬ ಧ್ಯಾನ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೂಲಕ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಾಂತಿ ನೀಡಿದ ನಿರ್ಮಲಾ ದೇವಿ ಅವರು ಜನಿಸಿದ ದಿನವಿದು. ಅವರ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂದೇಶ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ.
5. ಜಾಗತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಇತರೆ ಘಟನೆಗಳು
- ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ ವಿರೋಧಿ ದಿನ: 1960 ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಶಾರ್ಪ್ವಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ, ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಈ ದಿನವನ್ನು ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದೆ.
- ನೌರುಜ್ (Nowruz): ಇದು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ದಿನ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪುನಶ್ಚೇತನ ಮತ್ತು ವಸಂತದ ಆಗಮನವನ್ನು ಸಾರುವ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಡಗರದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಟ್ವಿಟ್ಟರ್ (X) ಉದಯ (2006): ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾಣವಾದ ಟ್ವಿಟ್ಟರ್ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಟ್ವೀಟ್ ಆದ ದಿನವಿದು. ಇದು ಆಧುನಿಕ ಸಂವಹನ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿತು.
6. ಪರಿಸರದ ಸಮತೋಲನ: ವಸಂತ ವಿಷುವತ್ (Spring Equinox)
ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಈ ದಿನ ಬಹಳ ವಿಶೇಷ. ಈ ದಿನ ಸೂರ್ಯನು ಭೂಮಧ್ಯರೇಖೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ಅವಧಿ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಚಳಿಗಾಲದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು ವಸಂತ ಕಾಲದ ಆರಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯು ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುವ ಕಾಲವಿದು.
ಮಾರ್ಚ್ 21 ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ಪಾಠಗಳೆಂದರೆ ಸಮಾನತೆ, ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆ. ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸವಿಯನ್ನು ಸವಿಯುತ್ತಾ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಕಟಿಬದ್ಧರಾಗುವುದು ಈ ದಿನದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ. ಇತಿಹಾಸದ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಕಲಿಯುತ್ತಾ, ಭವ್ಯ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಈ ದಿನವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸೋಣ.
