ಜನವರಿ 16 ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಯುದ್ಧದ ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳ ಸಂಗಮವಾಗಿದೆ. ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುರುಗಳ ಜನನ ಹಾಗೂ ಇಂದಿನ ನವಯುಗದ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಆಚರಣೆಯವರೆಗೆ ಈ ದಿನಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ.
ಇಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು, ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿವಿಶೇಷಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
1. ಇಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಅಪ್ ದಿನ (National Startup Day)
ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನವರಿ 16 ಅನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಅಪ್ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಹಿನ್ನೆಲೆ: 2016 ರ ಜನವರಿ 16 ರಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ‘ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಅಪ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಯೋಜನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ್ದರು.
- ಮಹತ್ವ: ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿರುವ ನವೋದ್ಯಮಗಳನ್ನು (Startups) ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು 2022 ರಲ್ಲಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
2. ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ
ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ ನಡೆದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
- 1630 – ಗುರು ಹರ್ ರಾಯ್ ಜನನ: ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದ ಏಳನೇ ಗುರುಗಳಾದ ಗುರು ಹರ್ ರಾಯ್ ಅವರು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ತಮ್ಮ ಶಾಂತಿ ಮಂತ್ರ, ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರೇಮ (ದೊಡ್ಡ ಆಯುರ್ವೇದ ಉದ್ಯಾನವನ ನಿರ್ವಹಣೆ) ಮತ್ತು ಸಿಖ್ ಸೇನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
- 1681 – ಸಂಭಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ: ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಹಿರಿಯ ಪುತ್ರ ಸಂಭಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರು ರಾಯಗಢ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಛತ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಮೊಘಲರ ವಿರುದ್ಧ ಮರಾಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಇವರು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.
- 1761 – ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ತಿರುವು: ಬ್ರಿಟಿಷರು ಫ್ರೆಂಚರಿಂದ ಪಾಂಡಿಚೇರಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆಧಿಪತ್ಯದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ.
3. ಜಾಗತಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು
ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಜನವರಿ 16 ರಂದು ನಡೆದ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳು:
- 1547 – ರಷ್ಯಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉದಯ: ಇವಾನ್ ದಿ ಟೆರಿಬಲ್ (Ivan the Terrible) ರಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ‘ಜಾರ್’ (ಚಕ್ರವರ್ತಿ) ಆಗಿ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಇದು ರಷ್ಯಾವನ್ನು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿತು.
- 1920 – ಶಾಂತಿಯೆಡೆಗೆ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ: ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ನೇಷನ್ಸ್ (League of Nations) ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸಭೆಯನ್ನು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿತು.
- 1979 – ಇರಾನ್ ಕ್ರಾಂತಿ: ಇರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ನಡುವೆ ಷಾ (ಚಕ್ರವರ್ತಿ) ಮೊಹಮ್ಮದ್ ರೆಜಾ ಪಹ್ಲವಿ ದೇಶವನ್ನು ತೊರೆದರು. ಇದು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು.
- 2003 – ಕಲ್ಪನಾ ಚಾವ್ಲಾ ಅವರ ಕೊನೆಯ ಯಾತ್ರೆ: ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ ‘ಕೊಲಂಬಿಯಾ’ ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ಯಾತ್ರೆಗೆ (STS-107) ಉಡಾವಣೆಯಾಯಿತು. ದುರಾದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಫೆಬ್ರವರಿ 1 ರಂದು ಭೂಮಿಗೆ ಮರಳುವಾಗ ಈ ನೌಕೆ ಪತನವಾಯಿತು.
4. ವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಶೇಷ (ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ)
ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮ:
- ಕಬೀರ್ ಬೇಡಿ (1946): ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯ ಭಾರತೀಯ ನಟ.
- ವಿಜಯ್ ಸೇತುಪತಿ (1978): ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಜನಪ್ರಿಯ ನಟ (“ಮಕ್ಕಳ್ ಸೆಲ್ವನ್”).
- ಸಿದಾರ್ಥ್ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ (1985): ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಟ (ಶೇರ್‌ಷಾ ಖ್ಯಾತಿ).
- ಕೇಟ್ ಮಾಸ್ (1974): ಜಾಗತಿಕ ಫ್ಯಾಷನ್ ಐಕಾನ್ ಮತ್ತು ಸೂಪರ್ ಮಾಡೆಲ್.
ಪುಣ್ಯಸ್ಮರಣೆ:
- ಮಹದೇವ ಗೋವಿಂದ ರಾನಡೆ (1901): ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರು, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.
- ಶರತ್ ಚಂದ್ರ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ (1938): ದೇವದಾಸ್ ನಂತಹ ಮೇರುಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಂಗಾಳಿ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು.
- ಯೂಜಿನ್ ಸೆರ್ನಾನ್ (2017): ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಕೊನೆಯ ಮಾನವ (ಅಪೊಲೊ 17 ರ ಗಗನಯಾತ್ರಿ).