ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೆಶರ್ ಕುಕ್ಕರ್ ಇಲ್ಲದ ಅಡುಗೆಮನೆಯೇ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನಬಹುದು. ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಬೇಯಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬೇಳೆ, ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಮಾಂಸಾಹಾರದವರೆಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರೆಶರ್ ಕುಕ್ಕರ್ಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಇವು ಆಹಾರವನ್ನು ಬೇಗನೆ ಬೇಯಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಇಂಧನ ಅಥವಾ ಗ್ಯಾಸ್ ಉಳಿತಾಯಕ್ಕೂ ಸಹಕಾರಿ.
ಆದರೆ, ಎಷ್ಟೇ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಇದು ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಪ್ರೆಶರ್ ಕುಕ್ಕರ್ ಸ್ಫೋಟದ ಸುದ್ದಗಳನ್ನು ನಾವು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕೇಳುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಕುಕ್ಕರ್ ಒಮ್ಮೆಲೇ ಅಥವಾ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸುವ ಮೊದಲು ಕುಕ್ಕರ್ ಕೆಲವು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು (Warning Signs) ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸದೆ, ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡರೆ ದೊಡ್ಡ ಅನಾಹುತವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು.
ಕುಕ್ಕರ್ ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ನೀಡುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
1. ವೆಂಟ್ ಪೈಪ್ (Vent Pipe) ಬಗ್ಗೆ ನಿಗಾವಹಿಸಿ
ಕುಕ್ಕರ್ ಮುಚ್ಚಳದ ಮೇಲಿರುವ ವಿಸಿಲ್ ಕೂರುವ ಜಾಗವೇ ವೆಂಟ್ ಪೈಪ್. ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಕುಕ್ಕರ್ ಅನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸದಿದ್ದರೆ, ಆಹಾರದ ಕಣಗಳು ಸಿಲುಕಿ ಈ ವೆಂಟ್ ಪೈಪ್ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
- ಏನಾಗುತ್ತದೆ?: ವೆಂಟ್ ಪೈಪ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಆದರೆ, ಕುಕ್ಕರ್ ಒಳಗಿನ ಉಗಿ (Steam) ಹೊರಹೋಗಲು ದಾರಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕುಕ್ಕರ್ ಒಳಗೆ ಅತಿಯಾದ ಒತ್ತಡ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿ ಸ್ಫೋಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
- ಪರಿಹಾರ: ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಅಡುಗೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ ವೆಂಟ್ ಪೈಪ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ತೊಳೆದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಸರಾಗವಾಗಿ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ.
2. ಸುರಕ್ಷತಾ ಕವಾಟ (Safety Valve) ಬದಲಾವಣೆ
ಪ್ರತಿ ಕುಕ್ಕರ್ನಲ್ಲೂ ‘ಸೇಫ್ಟಿ ವಾಲ್ವ್’ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರೆಶರ್ ಕುಕ್ಕರ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಾಧನ.
- ಏನಾಗುತ್ತದೆ?: ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ವೆಂಟ್ ಪೈಪ್ ಮುಚ್ಚಿಹೋದರೆ, ಕುಕ್ಕರ್ ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಈ ಕವಾಟವು ಒಡೆದುಕೊಂಡು, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉಗಿಯನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದರೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡದೇ ಇರಬಹುದು.
- ಪರಿಹಾರ: ಯಾವುದೇ ಅಪಘಾತಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಕನಿಷ್ಠ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಸೇಫ್ಟಿ ವಾಲ್ವ್ ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ. ಇದು ನಿಮ್ಮ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
3. ವಿಚಿತ್ರ ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಸುಡುವ ವಾಸನೆ
ಕುಕ್ಕರ್ ಒಲೆಯ ಮೇಲಿರುವಾಗ ಎಂದಿನಂತೆ ಸದ್ದು ಮಾಡದೆ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಶಬ್ದ ಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಿ.
- ಏನಾಗುತ್ತದೆ?: ಕುಕ್ಕರ್ ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು ಒಳಭಾಗದಿಂದ ಸುಡುವ ವಾಸನೆ ಬರಬಹುದು ಅಥವಾ ವಿಚಿತ್ರ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಸಬಹುದು. ಇದು ಒಳಗಿನ ಒತ್ತಡದ ಏರುಪೇರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
- ಪರಿಹಾರ: ಸುಡುವ ವಾಸನೆ ಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣ ಗ್ಯಾಸ್ ಆಫ್ ಮಾಡಿ.
4. ಅತಿಯಾದ ಅಥವಾ ನಿರಂತರ ಶಿಳ್ಳೆ (Whistle)
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಕ್ಕರ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಶಿಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತದೆ.
- ಏನಾಗುತ್ತದೆ?: ಒಂದು ವೇಳೆ ಕುಕ್ಕರ್ ನಿರಂತರವಾಗಿ, ಜೋರಾಗಿ ಶಿಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರೆ, ಅದು ಅಪಾಯದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ. ಕುಕ್ಕರ್ ಒಳಗೆ ವಿಪರೀತ ಒತ್ತಡ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
- ಪರಿಹಾರ: ಕೂಡಲೇ ಸ್ಟವ್ ಆಫ್ ಮಾಡಿ, ಕುಕ್ಕರ್ ತಣ್ಣಗಾಗಲು ಬಿಡಿ.
5. ಮುಚ್ಚಳ ಅಲುಗಾಡುವುದು ಮತ್ತು ರಬ್ಬರ್ ಕರಗುವಿಕೆ
ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಕುಕ್ಕರ್ನ ಮುಚ್ಚಳ ಪದೇ ಪದೇ ಅಲುಗಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ವೈಬ್ರೇಟ್ ಆಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬೇಡಿ.
- ಏನಾಗುತ್ತದೆ?: ಮುಚ್ಚಳ ಅಲುಗಾಡುವುದು ಅತಿಯಾದ ಒತ್ತಡದ ಸಂಕೇತ. ಹಾಗೆಯೇ, ಕುಕ್ಕರ್ನ ಗ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ (ರಬ್ಬರ್) ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎದ್ದಂತೆ ಕಂಡರೆ ಅಥವಾ ಕರಗಿದಂತೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಅದು ತಾಪಮಾನದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
- ಪರಿಹಾರ: ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಗ್ಯಾಸ್ ಆಫ್ ಮಾಡಿ. ಒತ್ತಡ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾದ ನಂತರವೇ ಕುಕ್ಕರ್ ತೆರೆಯಿರಿ. ರಬ್ಬರ್ ಹಾಳಾಗಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ಬದಲಾಯಿಸಿ.
ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷತೆ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯ. ನಿಮ್ಮ ಪ್ರೆಶರ್ ಕುಕ್ಕರ್ ನೀಡುವ ಈ ಸಣ್ಣ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ನೀವು ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಬಹುದು.