ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ದಿನೇ ದಿನೇ ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಖರತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 2:30ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ರಸ್ತೆಗೆ ಇಳಿದರೆ ಸಾಕು, ಆಕಾಶದಿಂದ ಬೆಂಕಿ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಮೈಯೊಡ್ಡಿ 10 ನಿಮಿಷ ನಡೆದರೂ ಮ್ಯಾರಥಾನ್ ಓಡಿದಂತೆ ಬೆವರುತ್ತೇವೆ, ಸುಸ್ತಾಗುತ್ತೇವೆ. ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು “ಕೇವಲ ಬಿಸಿಲಿನ ಆಯಾಸ” ಎಂದು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರು ಕುಡಿದು ಸುಮ್ಮನಾಗುತ್ತೇವೆ.
ಆದರೆ, ನಾವೆಲ್ಲರೂ ‘ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಯಾಸ’ ಎಂದು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವ ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗಂಭೀರವಾದ ‘ಶಾಖದ ಹೊಡೆತ’ದ (Heat Stroke) ಆರಂಭಿಕ ಹಂತವಾಗಿರಬಹುದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ವೈದ್ಯರು. ಹೈದರಾಬಾದ್ನ ಯಶೋದಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಹಿರಿಯ ವೈದ್ಯ ಡಾ. ದಿಲೀಪ್ ಗುಡೆ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಶಾಖದ ಬಳಲಿಕೆ (Heat Exhaustion) ಕೇವಲ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆಯಾದರೆ, ಶಾಖದ ಹೊಡೆತವು ಒಂದು ತುರ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ.
ಬಿಸಿಲಿನ ಆಯಾಸ (Heat Exhaustion) ಎಂದರೇನು?
ದೇಹವು ತನ್ನ ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಪರೀತ ಬೆವರಿದಾಗ, ದೇಹದಲ್ಲಿನ ನೀರು ಮತ್ತು ಲವಣಾಂಶಗಳು ಖಾಲಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಆಗ ‘ಶಾಖದ ಬಳಲಿಕೆ’ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
- ಲಕ್ಷಣಗಳು: ವಿಪರೀತ ಬೆವರುವುದು, ವಿಪರೀತ ಸುಸ್ತು, ತಲೆನೋವು, ವಾಕರಿಕೆ, ಸ್ನಾಯು ಸೆಳೆತ ಮತ್ತು ತಲೆತಿರುಗುವಿಕೆ.
- ಪರಿಹಾರ: ತಕ್ಷಣವೇ ತಂಪಾದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಹಾಗೂ ಎಳನೀರು, ಮಜ್ಜಿಗೆ, ನಿಂಬೆಹಣ್ಣಿನ ಶರಬತ್ತು ಅಥವಾ ORS ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಬೇಗನೆ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಶಾಖದ ಹೊಡೆತ (Heat Stroke) ಎಂದರೇನು?
ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಹಂತ. ಇಲ್ಲಿ ದೇಹವು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತಂಪುಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೇಹದ ಉಷ್ಣಾಂಶ 40°C ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮೆದುಳಿನ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗುವ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ.
- ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಬೆವರುವುದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಂತುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಚರ್ಮ ಬಿಸಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಒಣಗಿದಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ವಿಪರೀತ ತಲೆನೋವು, ಮಾನಸಿಕ ಗೊಂದಲ, ಕಿರಿಕಿರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಈ ಎರಡು ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು
| ಲಕ್ಷಣಗಳು | ಬಿಸಿಲಿನ ಆಯಾಸ (Heat Exhaustion) | ಶಾಖದ ಹೊಡೆತ (Heat Stroke) |
|---|---|---|
| ಬೆವರುವಿಕೆ | ಮೈತುಂಬಾ ವಿಪರೀತ ಬೆವರು ಇರುತ್ತದೆ | ಬೆವರು ಬರುವುದು ನಿಂತುಹೋಗುತ್ತದೆ |
| ದೇಹದ ಉಷ್ಣತೆ | ಬಹುತೇಕ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ | 40°C (104°F) ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ |
| ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿ | ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಚ್ಚರ ಹಾಗೂ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದಿರುತ್ತಾನೆ | ಗೊಂದಲ, ಭ್ರಮೆ, ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ |
| ಚಿಕಿತ್ಸೆ | ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ, ನೀರು/ಮಜ್ಜಿಗೆ ಸೇವನೆ | ತಕ್ಷಣವೇ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ |
ಯಾರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯ?
- ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳು: ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಟದ ಭರದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಲಿನ ತೀವ್ರತೆಯ ಅರಿವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಶಾಲಾ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಬಿಡುವಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ, ಮಕ್ಕಳು ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಹೋಗದಂತೆ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಪೋಷಕರು ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಗಾ ವಹಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
- ವಯಸ್ಸಾದವರು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಾಯಿಲೆ (ಬಿಪಿ, ಸಕ್ಕರೆ ಕಾಯಿಲೆ) ಇರುವವರು.
- ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಪೊಲೀಸರು, ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಮತ್ತು ರೈತರು.
- ಗಾಳಿ-ಬೆಳಕು ಸರಿಯಾಗಿರದ ಒಳಾಂಗಣ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು.
ಶಾಖದ ಹೊಡೆತದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕಾ ಕ್ರಮಗಳು (ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾಹಿತಿ):
- ಹೈಡ್ರೇಶನ್ ಕಡ್ಡಾಯ: ಬಾಯಾರಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ನೀರು ಕುಡಿಯುತ್ತಿರಿ. ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಕರಬೂಜದಂತಹ ನೀರಿನಂಶ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿ.
- ಸಮಯದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರ: ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 11:30 ರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 3:30 ರವರೆಗೆ ನೇರ ಸೂರ್ಯನ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಆದಷ್ಟು ತಪ್ಪಿಸಿ.
- ಉಡುಪು: ತಿಳಿ ಬಣ್ಣದ, ಸಡಿಲವಾದ ಹತ್ತಿ (ಕಾಟನ್) ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ. ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಛತ್ರಿ, ಟೋಪಿ ಅಥವಾ ಸನ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಬಳಸಿ.
- ಟೀ, ಕಾಫಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ: ಕೆಫೀನ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಅಂಶಗಳು ದೇಹವನ್ನು ನಿರ್ಜಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಬದಲು ಎಳನೀರು ಅಥವಾ ಮಜ್ಜಿಗೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ.
ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಥಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆ (First Aid):
ಯಾರಿಗಾದರೂ ಶಾಖದ ಹೊಡೆತದ (Heat Stroke) ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಆಂಬುಲೆನ್ಸ್ ಬರುವವರೆಗೆ ಕಾಯುತ್ತಾ ಕೂರಬೇಡಿ. ಕೂಡಲೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನೆರಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿ. ಅವರ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಿ. ತಂಪಾದ ನೀರಿನಿಂದ ಒದ್ದೆ ಮಾಡಿದ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಅವರ ದೇಹವನ್ನು ಒರೆಸಿ, ಫ್ಯಾನ್ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿ ದೇಹದ ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ. ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದ್ದರೆ, ಬಲವಂತವಾಗಿ ನೀರು ಕುಡಿಸಲು ಹೋಗಬೇಡಿ, ತಕ್ಷಣ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸಾಗಿಸಿ.
ನೆನಪಿರಲಿ: ತಲೆನೋವು, ತಲೆತಿರುಗುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಹಠಾತ್ ಆಯಾಸವನ್ನು ಕೇವಲ ‘ಬೇಸಿಗೆಯ ಸುಸ್ತು’ ಎಂದು ಉದಾಸೀನ ಮಾಡಬೇಡಿ. ಸರಿಯಾದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳು ನಿಮ್ಮ ಹಾಗೂ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಬಹುದು.
