ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ತಯಾರಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ, ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆಯ ಹಂಬಲವಿರುವ ಓದುಗರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ‘ದಿನದ ಇತಿಹಾಸ’ ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು. ಮೇ 16 ರ ದಿನಾಂಕವು ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ರಾಜಕೀಯ পালাಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಸಿನಿಮಾ ರಂಗದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವೇದಿಕೆಗಳ ಉಗಮದವರೆಗೆ ಮೇ 16 ಅನೇಕ ರೋಚಕ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಡಲಲ್ಲಿ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ.
ಭಾಗ 1: ಮೇ 16 ರ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ದಿನಗಳು (Important Days and Celebrations)
1. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೆಳಕಿನ ದಿನ (International Day of Light):
ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ (UNESCO) ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮೇ 16 ನ್ನು ‘ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೆಳಕಿನ ದಿನ’ವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದ ಥಿಯೋಡರ್ ಮೈಮನ್ (Theodore Maiman) ಅವರು 1960 ರ ಮೇ 16 ರಂದು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಲೇಸರ್ (Laser) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿದರು. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಲೇಸರ್ ಆವಿಷ್ಕಾರವು ಇಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು, ಟೆಲಿಕಾಂ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಫೈಬರ್ ಆಪ್ಟಿಕ್ ಸಂವಹನ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕತ್ತರಿಸುವಿಕೆ, ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹತ್ತು ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಬೆಳಕು ಕೇವಲ ವಿಜ್ಞಾನವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೇಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಈ ದಿನದ ಉದ್ದೇಶ.
2. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೆಂಗ್ಯೂ ವಿರೋಧಿ ದಿನ (National Dengue Day – India):
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಡೆಂಗ್ಯೂ ಜ್ವರದ ಕುರಿತು ಜನರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮೇ 16 ರಂದು ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೆಂಗ್ಯೂ ದಿನ’ವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಈಡಿಸ್ ಈಜಿಪ್ಟೈ (Aedes aegypti) ಎಂಬ ಸೊಳ್ಳೆಯ ಕಡಿತದಿಂದ ಹರಡುವ ಈ ವೈರಾಣು ಕಾಯಿಲೆಯು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸ್ವಚ್ಛ ಹಾಗೂ ನಿಂತ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಈ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ತೀವ್ರ ಜ್ವರ, ತಲೆನೋವು, ಕೀಲು ನೋವು ಮತ್ತು ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಪ್ಲೇಟ್ಲೆಟ್ (Platelets) ಕಣಗಳ ಕುಸಿತ ಡೆಂಗ್ಯೂವಿನ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ. ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಮನೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನೀರು ನಿಲ್ಲದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಲು ಈ ದಿನದಂದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ಅಭಿಯಾನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
3. ಸಿಕ್ಕಿಂ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ದಿನ (Sikkim Statehood Day):
ಭಾರತೀಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೇ 16 ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ದಿನ. 1975 ರ ಮೇ 16 ರಂದು ‘ಸಿಕ್ಕಿಂ’ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಭಾರತದ 22ನೇ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಉದಯವಾಯಿತು. ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಚೋಗ್ಯಾಲ್ (Chogyal) ರಾಜಮನೆತನದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸಿಕ್ಕಿಂ, 1975 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜನಮತಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ (Referendum) ಬಹುಮತದಿಂದ ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 36ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ಸಿಕ್ಕಿಂಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಹಿಮಾಲಯದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸುಂದರ ರಾಜ್ಯವು ಇಂದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ (Organic Farming) ರಾಜ್ಯವೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೂ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ.
4. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿಯುತ ಸಹಜೀವನ ದಿನ (International Day of Living Together in Peace):
ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು ಮೇ 16 ಅನ್ನು ‘ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿಯುತ ಸಹಜೀವನ ದಿನ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳು, ಭಾಷೆಗಳು, ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಜನಾಂಗಗಳ ನಡುವೆ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ, ಒಗ್ಗಟ್ಟು, ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ಯುದ್ಧ, ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಿ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯಿಂದ ಬದುಕುವ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಈ ದಿನ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
5. ಮಲೇಷ್ಯಾ ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನ (Teachers’ Day in Malaysia):
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5 ರಂದು ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನಾಚರಣೆ ಆಚರಿಸಿದರೆ, ಮಲೇಷ್ಯಾ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮೇ 16 ರಂದು ‘ಹರಿ ಗುರು’ (Hari Guru) ಅಂದರೆ ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನವನ್ನು ಬಹಳ ಸಡಗರದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 1956 ರ ಮೇ 16 ರಂದು ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿಯು ರಜಾಕ್ ವರದಿಯನ್ನು (Razak Report) ಅನುಮೋದಿಸಿತು. ಈ ವರದಿಯು ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದ ಕಾರಣ, ಆ ದಿನವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
ಭಾಗ 2: ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೇ 16 ರ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು
2014: ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಎನ್ಡಿಎ ಮೈತ್ರಿಕೂಟಕ್ಕೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜಯ
ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ 2014 ರ ಮೇ 16 ರ ದಿನಾಂಕವು ಒಂದು ಹೊಸ ಶಕೆಯ ಆರಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. 16ನೇ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಮತ ಎಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶ ಪ್ರಕಟವಾದ ದಿನವಿದು. ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ (BJP) ಒಟ್ಟು 282 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ 30 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಏಕಪಕ್ಷವೊಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಬಹುಮತ ಪಡೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿತು. ಎನ್ಡಿಎ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವು 336 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ದಶಕಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಶಕೆಗೆ ತೆರೆ ಎಳೆಯಿತು. ಗುಜರಾತ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತ ನಾಯಕರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ದಿನವಿದು.
1996: ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣವಚನ
ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಅತ್ಯಂತ ರೋಚಕ ಘಟ್ಟ ನಡೆದಿದ್ದು 1996 ರ ಮೇ 16 ರಂದು. 11ನೇ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅತಂತ್ರ ಸಂಸತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು. 161 ಸ್ಥಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದ ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ಅಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಶಂಕರ್ ದಯಾಳ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ಮೇ 16 ರಂದು ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರು ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಹುಮತ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 13 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಮೇ 28 ರಂದು ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ’13 ದಿನಗಳ ಸರ್ಕಾರ’ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮರೆಯಲಾಗದ ಅಧ್ಯಾಯ.
1946: ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಿಷನ್ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆ
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೇ 16, 1946 ರಂದು ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಘಟನೆಯೊಂದು ನಡೆಯಿತು. ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ ಹಸ್ತಾಂತರದ ರೂಪುರೇಷೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಬ್ರಿಟನ್ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದ ‘ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಿಷನ್’ (ಲಾರ್ಡ್ ಪೆಥಿಕ್-ಲಾರೆನ್ಸ್, ಸರ್ ಸ್ಟಾಫರ್ಡ್ ಕ್ರಿಪ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎ.ವಿ. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್) ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ನ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ‘ಪಾಕಿಸ್ತಾನ’ದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು, ಬದಲಾಗಿ ಭಾರತವನ್ನು ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ (Grouping of Provinces) ವಿಂಗಡಿಸುವ ಸಂಕೀರ್ಣ ತ್ರಿ-ಹಂತದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು. ಇದು ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ (Constituent Assembly) ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಮುನ್ನುಡಿಯಾಯಿತು.
1974: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಗಡಿ ಒಪ್ಪಂದ
1974 ರ ಮೇ 16 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿ ಶೇಖ್ ಮುಜಿಬುರ್ ರೆಹಮಾನ್ ನಡುವೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭೂ-ಗಡಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ (Land Boundary Agreement) ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ವಿವಾದಿತ ಬೇರುಬಾರಿ (Berubari) ಪ್ರದೇಶ ಭಾರತದ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ಉಳಿಯಿತು ಮತ್ತು ದಹಗ್ರಾಮ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಎನ್ಕ್ಲೇವ್ಗಳನ್ನು (Enclaves) ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು.
ಭಾಗ 3: ವಿಶ್ವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೇ 16 ರ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು
1929: ಹಾಲಿವುಡ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭ
ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಸಿನಿಮಾ ರಂಗದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪುರಸ್ಕಾರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವ ‘ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ ಅಥವಾ ‘ಆಸ್ಕರ್’ (Oscars) ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದ್ದು 1929 ರ ಮೇ 16 ರಂದು. ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಹಾಲಿವುಡ್ ರೂಸ್ವೆಲ್ಟ್ ಹೋಟೆಲ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಖಾಸಗಿ ಔತಣಕೂಟದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 270 ಅತಿಥಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಥಮ ಸಮಾರಂಭ ಕೇವಲ 15 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ಟಿಕೆಟ್ ಬೆಲೆ ಕೇವಲ 5 ಡಾಲರ್ ಆಗಿತ್ತು! ಮೂಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ (Silent films) ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.
1975: ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಶಿಖರ ಏರಿದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳೆ ಜುಂಕೊ ತಾಬೆ
ಮಹಿಳಾ ಸಾಧನೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೇ 16 ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಡುವ ದಿನ. ಜಪಾನ್ನ ಪರ್ವತಾರೋಹಿ ಜುಂಕೊ ತಾಬೆ (Junko Tabei) ಅವರು 1975 ರ ಮೇ 16 ರಂದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ ‘ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್’ ಅನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಏರುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಜಗತ್ತಿನ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಗೆ ಭಾಜನರಾದರು. ಸರ್ ಎಡ್ಮಂಡ್ ಹಿಲರಿ ಮತ್ತು ತೇನ್ಸಿಂಗ್ ನಾರ್ಗೆ ಅವರು ಎವರೆಸ್ಟ್ ಏರಿದ 22 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಈ ಸಾಹಸ ಮೂಡಿಬಂತು. ಈ ಜಪಾನೀಸ್ ಮಹಿಳಾ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯು ಕ್ಯಾಂಪ್-2 ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಭೀಕರ ಹಿಮಪಾತಕ್ಕೆ (Avalanche) ಸಿಲುಕಿತ್ತು. ಕಣ್ತೆರೆದು ನೋಡುವಾಗ ಹಿಮದಡಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದ ಜುಂಕೊ ಅವರನ್ನು ಶೆರ್ಪಾಗಳು ರಕ್ಷಿಸಿದ್ದರು. ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಛಲ ಬಿಡದ ಆಕೆ ಕೇವಲ 12 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎವರೆಸ್ಟ್ ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಇತಿಹಾಸ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.
1966: ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಕರಾಳ ‘ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ’ಯ ಆರಂಭ
ಆಧುನಿಕ ಚೀನಾದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ರಕ್ತಸಿಕ್ತಗೊಳಿಸಿದ ‘ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ’ (Cultural Revolution) ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು 1966 ರ ಮೇ 16 ರಂದು. ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ನಾಯಕ ಮಾವೋ ತ್ಸೆ ತುಂಗ್ (Mao Zedong) ಅವರು ‘ಮೇ 16ರ ಅಧಿಸೂಚನೆ’ಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚೀನಾ ಸಮಾಜದಿಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ, ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು. ಇದು ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಹಿಂಸಾಚಾರ, ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮುಗ್ಧ ಜನರ ಸಾವು-ನೋವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
1969: ಶುಕ್ರ ಗ್ರಹದ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದ ರಷ್ಯಾದ ‘ವೆನೆರಾ 5’
ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಮೇ 16 ರಂದು ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲೊಂದು ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಸೋವಿಯತ್ ರಷ್ಯಾ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದ್ದ ‘ವೆನೆರಾ 5’ (Venera 5) ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಶುಕ್ರ ಗ್ರಹದ (Venus) ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಯಿತು. ಗ್ರಹದ ವಾತಾವರಣದ ತಾಪಮಾನ, ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇದು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ರವಾನಿಸಿತು.
1916: ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಸೈಕ್ಸ್-ಪಿಕೋಟ್ ಒಪ್ಪಂದ
ಮೊದಲನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, 1916 ರ ಮೇ 16 ರಂದು ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶಗಳು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ‘ಸೈಕ್ಸ್-ಪಿಕೋಟ್ ಒಪ್ಪಂದ’ಕ್ಕೆ (Sykes-Picot Agreement) ಸಹಿ ಹಾಕಿದವು. ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು (ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ) ತಮ್ಮ ನಡುವೆ ಹೇಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದರ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಈ ಒಪ್ಪಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಇಂದಿಗೂ ಇರಾಕ್, ಸಿರಿಯಾ ಮುಂತಾದ ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಮತ್ತು ಗಡಿ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಈ ಒಪ್ಪಂದವೇ ಮೂಲ ಕಾರಣ ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾಗ 4: ಮೇ 16 ರಂದು ಜನಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಗಣ್ಯರು (Famous Births on May 16)
- ಹೆನ್ರಿ ಫೋಂಡಾ (1905): ಅಮೆರಿಕನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ಹಾಗೂ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ನಟ ಹೆನ್ರಿ ಫೋಂಡಾ (Henry Fonda) ಅವರು 1905 ರ ಇದೇ ದಿನ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ’12 ಆಂಗ್ರಿ ಮೆನ್’ ಮತ್ತು ‘ದಿ ಗ್ರೇಪ್ಸ್ ಆಫ್ ವ್ರಾತ್’ ನಂತಹ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಅಪಾರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದರು.
- ಡೇವಿಡ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಹ್ಯೂಸ್ (1831): ಮೈಕ್ರೊಫೋನ್ (Microphone) ಮತ್ತು ಟೆಲಿಪ್ರಿಂಟರ್ ನ ಸಹ-ಆವಿಷ್ಕಾರಕ, ಬ್ರಿಟಿಷ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಡೇವಿಡ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಹ್ಯೂಸ್ 1831 ರ ಮೇ 16 ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಧ್ವನಿಯನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಇವರ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ತಳಹದಿಯಾಗಿದೆ.
- ಪಿಯರ್ಸ್ ಬ್ರಾಸ್ನನ್ (1953): ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಂಡ್ (James Bond) ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಮನೆಮಾತಾಗಿರುವ ಖ್ಯಾತ ಐರಿಶ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಹಾಲಿವುಡ್ ನಟ ಪಿಯರ್ಸ್ ಬ್ರಾಸ್ನನ್ ಅವರು ಜನಿಸಿದ್ದು 1953 ರ ಮೇ 16 ರಂದು. ಗೋಲ್ಡನ್ ಐ, ಟುಮಾರೊ ನೆವರ್ ಡೈಸ್ ಚಿತ್ರಗಳು ಇವರಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮನ್ನಣೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟವು.
- ಜಾನೆಟ್ ಜಾಕ್ಸನ್ (1966): ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪಾಪ್ ಗಾಯಕ ಮೈಕಲ್ ಜಾಕ್ಸನ್ ಅವರ ಸಹೋದರಿ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಃ ಅಮೆರಿಕದ ಖ್ಯಾತ ಗಾಯಕಿ, ನರ್ತಕಿ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕಿ ಜಾನೆಟ್ ಜಾಕ್ಸನ್ ಜನಿಸಿದ್ದು ಇದೇ ದಿನ.
- ಪಫ್ನುಟಿ ಚೆಬಿಶೇವ್ (1821): ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಗಣಿತಜ್ಞ ಹಾಗೂ ಸೆಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ಬರ್ಗ್ ಗಣಿತ ಶಾಲೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಪಫ್ನುಟಿ ಚೆಬಿಶೇವ್ ಜನಿಸಿದ್ದು 1821 ರಲ್ಲಿ. ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಭವನೀಯತೆ (Probability) ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಇವರ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ.
ಭಾಗ 5: ಮೇ 16 ರಂದು ನಿಧನರಾದ ಪ್ರಮುಖರು (Famous Deaths on May 16)
- ಜೋಸೆಫ್ ಫೋರಿಯರ್ (1830): ಉಷ್ಣ ವಹನ (Heat conduction) ಮತ್ತು ತರಂಗಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ‘ಫೋರಿಯರ್ ಸರಣಿ’ಯನ್ನು (Fourier Series) ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಫ್ರಾನ್ಸ್ನ ಮಹಾನ್ ಗಣಿತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜೀನ್-ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ಫೋರಿಯರ್ (Joseph Fourier) ಅವರು 1830 ರ ಮೇ 16 ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. ಹಸಿರುಮನೆ ಪರಿಣಾಮದ (Greenhouse Effect) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಯೂ ಇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.
- ಮಾಡೆಬೊ ಕೀಟಾ (1977): ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡದ ಮಾಲಿ (Mali) ದೇಶದ ಪ್ರಥಮ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಮಾಡೆಬೊ ಕೀಟಾ (Modibo Keita) ಅವರು 1977 ರ ಇದೇ ದಿನ ಮರಣಹೊಂದಿದರು. ಇವರು ಆಫ್ರಿಕಾದ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು.
- ಜಿಮ್ ಹೆನ್ಸನ್ (1990): ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪಪೆಟಿಯರ್ (ಗೊಂಬೆಯಾಟದ ಕಲಾವಿದ) ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ ಜಿಮ್ ಹೆನ್ಸನ್ ನಿಧನರಾಗಿದ್ದು 1990 ರಲ್ಲಿ. ‘ದಿ ಮಪೆಟ್ ಶೋ’ ಮೂಲಕ ಇವರು ಮಕ್ಕಳ ಮನರಂಜನಾ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ ಮಾಡಿದ್ದರು.
- ಜಾಂಗೊ ರೇನ್ಹಾರ್ಡ್ (1953): ಐರೋಪ್ಯ ಜಾಝ್ (Jazz) ಸಂಗೀತದ ಪಿತಾಮಹ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಮೂಲದ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ ಜಾಂಗೊ ರೇನ್ಹಾರ್ಡ್ ನಿಧನರಾದರು.
ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ಆಕಾಂಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಟಿಪ್ಪಣಿ
ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ (General Knowledge) ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಇಂತಹ ದಿನಾಂಕಗಳ ಮಹತ್ವ ಅಪಾರ. ಕೆಎಎಸ್ (KAS), ಎಫ್ಡಿಎ (FDA), ಎಸ್ಡಿಎ (SDA), ಪಿಎಸ್ಐ (PSI), ಪಿಡಿಒ (PDO) ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸರ್ಕಾರಿ ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನಾಚರಣೆಗಳು (ಉದಾ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೆಂಗ್ಯೂ ದಿನ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೆಳಕಿನ ದಿನ), ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು (ಉದಾ: ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಿಷನ್ ಪ್ಲಾನ್), ರಾಜ್ಯಗಳ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ (ಉದಾ: ಸಿಕ್ಕಿಂ ರಾಜ್ಯದ ರಚನೆ), ಹಾಗೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳ (ಉದಾ: ಲೇಸರ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದದ್ದು) ಕುರಿತು ನೇರವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪ್ರತಿದಿನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಹಿನ್ನೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಲಾಭದಾಯಕ.
