ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆಯಿದೆ. ಈ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿ ತಿಥಿಯಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ತುಳಸಿ ಪೂಜೆ ಅಥವಾ ತುಳಸಿ ವಿವಾಹ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನದಂದು ತುಳಸಿ ದೇವಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರತೀಕವಾದ ಶಾಲಿಗ್ರಾಮದ ನಡುವೆ ಸಾಂಕೇತಿಕ ವಿವಾಹವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದೇವುತ್ಥಾನ ಏಕಾದಶಿಯಂದು, ಇನ್ನು ಕೆಲವೆಡೆ ಕಾರ್ತಿಕ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು ಈ ಆಚರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕಾರ್ತಿಕ ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಿನವಾಗಿದ್ದು, ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಏಕಾದಶಿಯಿಂದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯವರೆಗಿನ ಯಾವುದೇ ಶುಭ ದಿನದಂದು ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
2026ರ ತುಳಸಿ ಪೂಜೆ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತ
2026ರಲ್ಲಿ ತುಳಸಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 21, ಶನಿವಾರ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪೂಜೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಯಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
| ವಿವರ | ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಮಯ |
| ತುಳಸಿ ಪೂಜೆ ದಿನಾಂಕ | ನವೆಂಬರ್ 21, 2026 (ಶನಿವಾರ) |
| ದ್ವಾದಶಿ ತಿಥಿ ಆರಂಭ | ನವೆಂಬರ್ 21, ಮುಂಜಾನೆ 6:24 |
| ದ್ವಾದಶಿ ತಿಥಿ ಮುಕ್ತಾಯ | ನವೆಂಬರ್ 22, ಮುಂಜಾನೆ 4:56 |
| ಪ್ರದೋಷ ಪೂಜೆ ಸಮಯ | ಸಂಜೆ 5:25 ರಿಂದ 7:49 |
| ಗೋಧೂಳಿ ಪೂಜೆ ಮುಹೂರ್ತ | ಸಂಜೆ 5:25 ರಿಂದ 6:13 |
ತುಳಸಿ ವಿವಾಹದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ
ತುಳಸಿ ವಿವಾಹವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪೂಜೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳ ಮರುಆರಂಭದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
- ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಚಾಲನೆ: ಚಾತುರ್ಮಾಸದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಈ ಹಬ್ಬದ ನಂತರವೇ ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಶುಭ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಪುನರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ.
- ಕನ್ಯಾದಾನದ ಫಲ: ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಳಸಿ ವಿವಾಹ ನೆರವೇರಿಸುವುದರಿಂದ ‘ಕನ್ಯಾದಾನ’ ಮಾಡಿದಷ್ಟು ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
- ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸಾಮರಸ್ಯ: ಈ ಪೂಜೆಯಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ನೆಮ್ಮದಿ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ. ದಂಪತಿಗಳು ಸುಖಮಯ ಮತ್ತು ಸುದೀರ್ಘ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪೂಜೆಗೆ ಯಾವ ತುಳಸಿ ಗಿಡ ಶ್ರೇಷ್ಠ?
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮ ತುಳಸಿ (ಹಸಿರು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ) ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ತುಳಸಿ (ಗಾಢ ನೇರಳೆ ಛಾಯೆಯ ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ) ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಯ ತುಳಸಿ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತುಳಸಿ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಇಂಥದ್ದೇ ತುಳಸಿ ಬೇಕೆಂಬ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಈ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವ ತುಳಸಿಯನ್ನಾದರೂ ಪೂಜಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಪೂಜೆಯ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಗಿಡದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ತುಳಸಿ ವಿವಾಹ ನೆರವೇರಿಸುವ ವಿಧಿ-ವಿಧಾನಗಳು
- ಸ್ಥಳದ ಶುದ್ಧೀಕರಣ: ಪೂಜೆಗೂ ಮುನ್ನ ಮನೆಯ ಅಂಗಳ, ಬಾಲ್ಕನಿ ಅಥವಾ ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜಾಗವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ. ಕುಟುಂಬದವರೆಲ್ಲರೂ ಕುಳಿತು ಪೂಜೆ ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
- ತುಳಸಿ ಅಲಂಕಾರ: ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆಯ ಮುಂದೆ ಆಕರ್ಷಕ ರಂಗೋಲಿ ಬಿಡಿಸಿ. ತುಳಸಿ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರ (ಚುನರಿ), ಹೂವಿನ ಹಾರ, ಬಳೆ ಹಾಗೂ ಚೆಂಡು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಸಿಂಗರಿಸಿ. ಸುತ್ತಲೂ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿ.
- ಶಾಲಿಗ್ರಾಮ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ: ತುಳಸಿ ಗಿಡದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ತಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಮಣೆಯ ಮೇಲೆ ಶಾಲಿಗ್ರಾಮವನ್ನು ಇರಿಸಿ. ಶಾಲಿಗ್ರಾಮ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಿಗ್ರಹ ಅಥವಾ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ಇಟ್ಟು ಪೂಜಿಸಬಹುದು.
- ಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ಪೂಜೆ: ದೀಪ ಹಚ್ಚಿ ಮೊದಲು ಗಣಪತಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ನಂತರ ತುಳಸಿ ದೇವಿ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಗಂಧ, ಅಕ್ಷತೆ, ಹೂವು ಅರ್ಪಿಸಿ. ಈ ವೇಳೆ ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ತುಳಸಿ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಿ.
- ವಿವಾಹ ಬಂಧನ: ತುಳಸಿ ಮತ್ತು ಶಾಲಿಗ್ರಾಮದ ನಡುವೆ ಪವಿತ್ರ ದಾರ ಅಥವಾ ವಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸಾಂಕೇತಿಕ ವಿವಾಹ ಬಂಧನ ಏರ್ಪಡಿಸಿ. ಕೆಲವೆಡೆ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಕನ್ಯಾದಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿಯಿದೆ. (ಸೂಚನೆ: ದಾರವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುವ ಬದಲು ತುಳಸಿ ಕಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಕುಂಡಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿ.)
- ಆರತಿ ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯ: ವಿವಾಹ ವಿಧಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ದೇವರಿಗೆ ಹಣ್ಣು, ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಮಂಗಳಾರತಿ ಬೆಳಗಿ.
- ಮರುದಿನದ ಆಚರಣೆ: ಪೂಜೆಯ ಮರುದಿನ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶುದ್ಧರಾದ ನಂತರ ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ತೆಗೆದು, ಎಂದಿನಂತೆ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ.
ಪೂಜೆಯ ದಿನ ಗಮನದಲ್ಲಿಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ನಿಯಮಗಳು
- ಗಿಡಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗದಿರಲಿ: ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡುವಾಗ ತುಳಸಿಯ ಕೊಂಬೆಗಳು ಅಥವಾ ಎಲೆಗಳು ಮುರಿಯದಂತೆ ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಿ.
- ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕೀಳಬೇಡಿ: ತುಳಸಿ ಪೂಜೆಯ ದಿನದಂದು ತುಳಸಿ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕೀಳುವುದು ನಿಷಿದ್ಧ. ಪೂಜೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ದಿನ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಕಿತ್ತಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
- ದೀಪದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರ: ತುಳಸಿ ಗಿಡಕ್ಕೆ ವಸ್ತ್ರ (ಚುನರಿ) ಹೊದಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಉರಿಯುವ ದೀಪ ಅಥವಾ ಕರ್ಪೂರವನ್ನು ಗಿಡದ ತೀರಾ ಹತ್ತಿರ ಇಡಬೇಡಿ. ಸುರಕ್ಷಿತ ಅಂತರ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಿ.
ನಮ್ಮ ಸಮಗ್ರ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ Social Media ಪುಟಗಳಿಗೆ Follow / Subscribe ಮಾಡಿ.
🟢 WhatsApp Group
Join WhatsApp Group
🔵 Facebook Page
Follow Facebook Page
⚫ Twitter / X
Follow on X (Twitter)
🟣 Threads
Follow on Threads
Follow on Instagram
🔵 Telegram
Join Telegram Channel
🟢 WhatsApp Channel
Follow WhatsApp Channel
📰 ಸಮಗ್ರ ಸುದ್ದಿ
ನಿಖರತೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು
📢 ಸುದ್ದಿ • ಮಾಹಿತಿ • ಶಿಕ್ಷಣ • ಉದ್ಯೋಗ • ಕರ್ನಾಟಕ • ದೇಶ • ಜಗತ್ತು