ಶ್ಲೋಕ
ತತಃ ಶಂಖಾಶ್ಚ ಭೇರ್ಯಶ್ಚ
ಪಣವಾನಕಗೋಮುಖಾಃ |
ಸಹಸೈವಾಭ್ಯಹನ್ಯಂತ
ಸ ಶಬ್ದಸ್ತುಮುಲೋऽಭವತ್ ||
— ಭಗವದ್ಗೀತಾ 1.13
ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ)
ಅದಾದ ಬಳಿಕ ಶಂಖಗಳು, ಭೇರಿಗಳು,
ಪಣವಗಳು, ಆನಕಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಮುಖ ವಾದ್ಯಗಳು
ಒಟ್ಟಿಗೇ ನಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು;
ಆ ಶಬ್ದವು ಭಾರೀ ಹಾಗೂ ಗಂಭೀರವಾಗಿತ್ತು.
ವಿವರಣೆ
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಗೀತೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೌರವರ ಪಾಳಯದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಾದ್ಯಗಳು ಮೊಳಗುವುದರಿಂದ ಯುದ್ಧದ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಗದ್ದಲ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಶಬ್ದದ ಭಾರಿತನವು ಹೊರಗೆ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿದರೂ, ಒಳಗಡೆ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಆತಂಕದ ಸಂಕೇತವಾಗಿಯೂ ಇದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಗೀತೆಯ ಸಂದೇಶ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ: ಗದ್ದಲ, ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿ ನಿಜವಾದ ಸ್ಥೈರ್ಯವಲ್ಲ. ಧರ್ಮದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಶಾಂತ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವೇ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಜೀವನದಲ್ಲಾಗಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲ.
ಇಂದಿನ ಸಂದೇಶ
ಬಾಹ್ಯ ಗದ್ದಲಕ್ಕಿಂತ ಒಳಗಿನ ಶಾಂತಿಯೇ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ.