ಮೂಲ ಶ್ಲೋಕ (ಸಂಸ್ಕೃತ):
ದೇಹಿನೋऽಸ್ಮಿನ್ ಯಥಾ ದೇಹೇ
ಕೌಮಾರಂ ಯೌವನಂ ಜರಾ |
ತಥಾ ದೇಹಾಂತರಪ್ರಾಪ್ತಿಃ
ಧೀರಸ್ತತ್ರ ನ ಮುಹ್ಯತಿ ||
ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ:
ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಬಾಲ್ಯ, ಯೌವನ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಎಂಬ ಹಂತಗಳು ಹೇಗೋ,
ಅದೇ ರೀತಿ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದೂ ಸಹ ಸಹಜವಾಗಿದೆ.
ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತ ಧೀರನು ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ವಿವರಣೆ
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಜನನ–ಮರಣದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೇಹ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಆತ್ಮ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು, ಬಾಲ್ಯ–ಯೌವನ–ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದ ಉದಾಹರಣೆಯ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿದಿನವೂ ನಾವು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ಆದರೆ “ನಾನು” ಎಂಬ ಆತ್ಮ ಅದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಮರಣವೂ ದೇಹ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತವನು ಭಯ, ಶೋಕ ಮತ್ತು ಅತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಜೀವನದ ಅನಿವಾರ್ಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಶಾಂತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಈ ಶ್ಲೋಕ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಇಂದಿನ ಸಂದೇಶ:
ಬದಲಾವಣೆ ದೇಹಕ್ಕೆ; ಸ್ಥಿರತೆ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ.