ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಿನವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 20 ಜಾಗತಿಕ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ದಿನವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ ‘ವಿಶ್ವ ಮಕ್ಕಳ ದಿನ’ದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ ಮಾಡಿದ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ‘ವಿಂಡೋಸ್ 1.0’ ಬಿಡುಗಡೆ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣದ (ISS) ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದವರೆಗೆ ಹಲವು ಸ್ಮರಣೀಯ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಈ ದಿನ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಇಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಚರಣೆಗಳು
1. ವಿಶ್ವ ಮಕ್ಕಳ ದಿನ (World Children’s Day)
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ 20ರಂದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ವಿಶ್ವ ಮಕ್ಕಳ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳ ಕಲ್ಯಾಣ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಅವರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ಈ ದಿನದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
- ಇತಿಹಾಸ: 1954ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ದಿನವನ್ನು ‘ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮಕ್ಕಳ ದಿನ’ವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. 1959ರ ನವೆಂಬರ್ 20ರಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು ‘ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಘೋಷಣೆ’ಯನ್ನು (Declaration of the Rights of the Child) ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಮುಂದೆ 1989ರ ಇದೇ ದಿನದಂದು ‘ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಒಡಂಬಡಿಕೆ’ಗೆ (Convention on the Rights of the Child) ಅಧಿಕೃತ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
- ಮಹತ್ವ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 14ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಕ್ಕಳ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ, ನವೆಂಬರ್ 20ರಂದು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಕುರಿತು ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಆಫ್ರಿಕಾ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ ದಿನ (Africa Industrialization Day)
ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಲು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು 1989ರಲ್ಲಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ, ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುವುದು ಇದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
3. ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿಗಳ ಸ್ಮರಣಾ ದಿನ (Transgender Day of Remembrance)
ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ತಾರತಮ್ಯ ಹಾಗೂ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾದ ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಸಮಾನ ಗೌರವ, ಸುರಕ್ಷತೆ ಹಾಗೂ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ 20ರಂದು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 20
- 1750 – ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಜನನ: ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತಗಾರ ಹಾಗೂ ‘ಮೈಸೂರು ಹುಲಿ’ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಅವರು 1750ರ ನವೆಂಬರ್ 20ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇವನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧದ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧಗಳು ಹಾಗೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಕೆಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಅವರು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
- 1981 – ‘ಭಾಸ್ಕರ-2’ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣೆ: ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ISRO) ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಎರಡನೇ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ದೂರಸಂವೇದಿ ಉಪಗ್ರಹ ‘ಭಾಸ್ಕರ-2’ ಅನ್ನು 1981ರ ನವೆಂಬರ್ 20ರಂದು ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಜಲವಿಜ್ಞಾನ, ಅರಣ್ಯ, ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಈ ಉಪಗ್ರಹ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು.
ವಿಶ್ವದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 20
- 1945 – ನ್ಯೂರೆಂಬರ್ಗ್ ವಿಚಾರಣೆ ಆರಂಭ: ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯದ ಬಳಿಕ ಜರ್ಮನಿಯ ನಾಜಿ ನಾಯಕರ ಯುದ್ಧ ಅಪರಾಧಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನ್ಯೂರೆಂಬರ್ಗ್ ವಿಚಾರಣೆ (Nuremberg Trials) 1945ರ ನವೆಂಬರ್ 20ರಂದು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ.
- 1947 – ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ II ವಿವಾಹ: ಬ್ರಿಟನ್ನ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ (ನಂತರ ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ II) ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ ಮೌಂಟ್ಬ್ಯಾಟನ್ ಅವರ ವಿವಾಹವು ಲಂಡನ್ನ ವೆಸ್ಟ್ಮಿನ್ಸ್ಟರ್ ಅಬ್ಬೆಯಲ್ಲಿ ಅದ್ಧೂರಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರಿತು.
- 1985 – ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ‘ವಿಂಡೋಸ್ 1.0’ ಬಿಡುಗಡೆ: ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಯುಗಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಆದ ‘ವಿಂಡೋಸ್ 1.0’ (Windows 1.0) ಅನ್ನು 1985ರ ಇದೇ ದಿನದಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ವಿಂಡೋಸ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳ ಪಯಣ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ.
- 1998 – ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣದ (ISS) ಮೊದಲ ಭಾಗ ಉಡಾವಣೆ: ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣದ (ISS) ಮೊದಲ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಆದ ‘ಜಾರ್ಯಾ’ (Zarya) ಅನ್ನು 1998ರ ನವೆಂಬರ್ 20ರಂದು ಕಜಕಿಸ್ತಾನದ ಬೈಕೊನೂರ್ ಕಾಸ್ಮೋಡ್ರೋಮ್ನಿಂದ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಇಂದು ಜನಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖರು
- ಎಡ್ವಿನ್ ಹಬಲ್ (1889): ಖ್ಯಾತ ಅಮೆರಿಕನ್ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ನಮ್ಮ ಕ್ಷೀರಪಥದ (Milky Way) ಆಚೆಗೂ ಅನೇಕ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ಇವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿಯೇ ‘ಹಬಲ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದೂರದರ್ಶಕ’ಕ್ಕೆ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ.
- ಮಿಲ್ಖಾ ಸಿಂಗ್ (1929): ‘ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಸಿಖ್’ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾದ ಭಾರತದ ದಿಗ್ಗಜ ಅಥ್ಲೀಟ್ ಮಿಲ್ಖಾ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನಾಗಿ ನವೆಂಬರ್ 20 ಅನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದು ಭಾರತದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿದ ಮಹಾನ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಇವರು.
- ಜೋ ಬೈಡನ್ (1942): ಅಮೆರಿಕದ 46ನೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಹಿರಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿ ಜೋ ಬೈಡನ್ ಅವರು 1942ರ ನವೆಂಬರ್ 20ರಂದು ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
- ಬಬಿತಾ ಫೋಗಟ್ (1989): ಭಾರತದ ಖ್ಯಾತ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಹಾಗೂ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ವಿಜೇತೆ ಬಬಿತಾ ಫೋಗಟ್ ಅವರು ಹರಿಯಾಣದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಇಂದು ಅಗಲಿದ ಮಹನೀಯರು
- ಲಿಯೋ ಟಾಲ್ಸ್ಟಾಯ್ (1910): ‘ವಾರ್ ಅಂಡ್ ಪೀಸ್’ ಮತ್ತು ‘ಅನ್ನಾ ಕರೆನಿನಾ’ದಂತಹ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ ರಷ್ಯಾದ ಮಹಾನ್ ಸಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಚಿಂತಕ ಲಿಯೋ ಟಾಲ್ಸ್ಟಾಯ್ 1910ರ ನವೆಂಬರ್ 20ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. ಇವರ ಅಹಿಂಸಾ ತತ್ವವು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತ್ತು.
- ಫೈಜ್ ಅಹ್ಮದ್ ಫೈಜ್ (1984): ಉಪಖಂಡದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ಹಾಗೂ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಉರ್ದು ಕವಿ ಫೈಜ್ ಅಹ್ಮದ್ ಫೈಜ್ ಅವರು 1984ರ ಇದೇ ದಿನದಂದು ಇಹಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸಿದರು.
ನವೆಂಬರ್ 20ರ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ಕಿರು ನೋಟ
| ವರ್ಷ / ದಿನ | ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆ / ವಿಶೇಷತೆ |
|---|---|
| ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ | ವಿಶ್ವ ಮಕ್ಕಳ ದಿನ, ಆಫ್ರಿಕಾ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ ದಿನ |
| 1750 | ಮೈಸೂರಿನ ಆಡಳಿತಗಾರ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಜನನ |
| 1889 | ಖ್ಯಾತ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎಡ್ವಿನ್ ಹಬಲ್ ಜನನ |
| 1910 | ರಷ್ಯಾದ ಮಹಾನ್ ಸಾಹಿತಿ ಲಿಯೋ ಟಾಲ್ಸ್ಟಾಯ್ ನಿಧನ |
| 1945 | ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನ್ಯೂರೆಂಬರ್ಗ್ ವಿಚಾರಣೆ ಆರಂಭ |
| 1981 | ಇಸ್ರೋದ ‘ಭಾಸ್ಕರ-2’ ಉಪಗ್ರಹದ ಯಶಸ್ವಿ ಉಡಾವಣೆ |
| 1985 | ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ‘ವಿಂಡೋಸ್ 1.0’ ಬಿಡುಗಡೆ |
| 1998 | ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮೊದಲ ಭಾಗ ‘ಜಾರ್ಯಾ’ ಉಡಾವಣೆ |
ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 20 ಅನೇಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಯಾದ ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾ, ಇತಿಹಾಸದ ಈ ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆಯುವ ದಿನ ಇದಾಗಿದೆ.
ನಮ್ಮ ಸಮಗ್ರ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ Social Media ಪುಟಗಳಿಗೆ Follow / Subscribe ಮಾಡಿ.
🟢 WhatsApp Group
Join WhatsApp Group
🔵 Facebook Page
Follow Facebook Page
⚫ Twitter / X
Follow on X (Twitter)
🟣 Threads
Follow on Threads
Follow on Instagram
🔵 Telegram
Join Telegram Channel
🟢 WhatsApp Channel
Follow WhatsApp Channel
📰 ಸಮಗ್ರ ಸುದ್ದಿ
ನಿಖರತೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು
📢 ಸುದ್ದಿ • ಮಾಹಿತಿ • ಶಿಕ್ಷಣ • ಉದ್ಯೋಗ • ಕರ್ನಾಟಕ • ದೇಶ • ಜಗತ್ತು