ಡಿಸೆಂಬರ್ 10 ದಿನಾಂಕವು ವಿಶ್ವದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೂ, ಭಾರತದ ಸಾಮಾಜಿಕ–ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದೆ. ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆಗಳು ಈ ದಿನ ನಡೆದಿವೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಈ ದಿನವೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಜಾಗತಿಕ ಆಚರಣೆಗೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆ – ವಿಶ್ವ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ದಿನ (Human Rights Day)
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಡಿಸೆಂಬರ್ 10 ರಂದು ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ವಿಶ್ವ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
1948 ರ ಈ ದಿನವೇ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ (UN) ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು (UDHR) ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.
ಈ ದಿನದ ಉದ್ದೇಶ:
ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಗೌರವವರ್ಧನೆ
ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ವರ್ಣ ಬೇಧವಿಲ್ಲದ ಸಮಾನತೆಯ ಸಂದೇಶ ಹರಡುವುದು
ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾಜಗಳು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ರೂಪಿಸುವುದು
ವಿಶ್ವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 10ರಂದು ನಡೆದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು
1901 – ಮೊದಲ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ. ಅಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೋಬೆಲ್ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಪರಂಪರೆ ಇದೇ ದಿನ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
1948 – ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಘೋಷಣೆ (UDHR) ಅನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.
1968 – ಏಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನ ಇರಾನ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.
1983 – ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ.
ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 10ನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ, ಸಮಾಜ ಸೇವೆ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಚಳುವಳಿಗಳ ದಿನವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 10ದ ವಿಶೇಷತೆಗಳು
1948 – ಭಾರತವು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಘೋಷಣೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು.
1950–ದಿನವರೆಗೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ರೂಪಿಕೆಗಳಿಗೆ ಈ ದಿನ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವ ಪಡೆಯಿತು.
1993 – ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಆಯೋಗ (NHRC) ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ, ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ದಿನಾಚರಣೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಯಾಯಿತು.
ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಜನಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ.
ಈ ದಿನ ಜನಿಸಿದ ಅಥವಾ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುವ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಜನನಗಳು
1815 – ಅಡಾ ಲವಲೆಸ್: ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವ ಗಣಿತ ತಜ್ಞೆ.
1830 – ಎಮಿಲಿ ಡಿಕಿನ್ಸನ್: ಅಮೇರಿಕಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಯತ್ರಿ.
ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ
ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯೊದಗಿಸಿದ ನಾಯಕರು, ಲೇಖಕರು ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರನ್ನು ಈ ದಿನ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಡಿಸೆಂಬರ್ 10ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಇತರೆ ದಿನಗಳು
Nobel Prize Day – ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಾದ ನೊಬೆಲ್ ಗೌರವ ಪ್ರದಾನ ದಿನ
International Animal Rights Day – ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಜಾಗೃತಿ ದಿನ
Dewey Decimal System Day – ಗ್ರಂಥಾಲಯ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಮೆಲ್ವಿಲ್ ಡ್ಯೂಯಿ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ದಿನ
ಸಾರಾಂಶ
ಡಿಸೆಂಬರ್ 10 ದಿನಾಂಕವು ಕೇವಲ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲೂ ಅಪಾರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ಸಮಾನತೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ಪರವಾಗಿ ಜಗತ್ತು ಮಾತನಾಡುವ ದಿನ ಇದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಚಳುವಳಿಗಳ ಅನೇಕ ಘಟನೆಗಳು ಈ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತೆರೆದಿಂಬನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.