ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ ಲಿಪ್ಯಂತರ)
ತಸ್ಯ ಸಂಜನಯನ್ ಹರ್ಷಂ
ಕುರುವೃದ್ಧಃ ಪಿತಾಮಹಃ |
ಸಿಂಹನಾದಂ ವಿನದ್ಯೋಚ್ಚೈಃ
ಶಂಖಂ ದಧ್ಮೌ ಪ್ರತಾಪವಾನ್ ||
— ಭಗವದ್ಗೀತಾ 1.12
ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ)
ದುರ್ಯೋಧನನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹರ್ಷವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಲು,
ಕುರು ವಂಶದ ಹಿರಿಯನಾದ ಪಿತಾಮಹ ಭೀಷ್ಮರು
ಸಿಂಹನಾದದಂತೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ
ತಮ್ಮ ಶಂಖವನ್ನು ಉಚ್ಚಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಊದಿದರು.
ವಿವರಣೆ
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮ ಪಿತಾಮಹರು ಯುದ್ಧದ ಆರಂಭದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಶಂಖನಾದವನ್ನು ಊದುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಗರ್ಜನೆ ದುರ್ಯೋಧನನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಾಗಿದೆ. ಭೀಷ್ಮರ ಶಕ್ತಿ, ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯತ್ವ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಗೀತೆಯ ಅಂತರಾರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಈ ಶಂಖನಾದವು ಧರ್ಮದ ಪರವಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಬಂಧನ ಮತ್ತು ವಂಶಪಕ್ಷಪಾತದ ಪರವಾಗಿ ಮೊಳಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸೂಚನೆಯೂ ಇದೆ. ಶಕ್ತಿಯಿದ್ದರೂ ಧರ್ಮದ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಸಾರುತ್ತದೆ.
ಇಂದಿನ ಸಂದೇಶ
ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅನುಭವ ಇದ್ದರೂ ಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲದೆ ಜಯ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.