ಶ್ಲೋಕ
ಸಹಯಜ್ಞಾಃ ಪ್ರಜಾಃ ಸೃಷ್ಟ್ವಾ ಪುರೋವಾಚ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ |
ಅನೇನ ಪ್ರಸವಿಷ್ಯಧ್ವಮೇಷ ವೋಽಸ್ತ್ವಿಷ್ಟಕಾಮಧುಕ್ ||
ಅರ್ಥ
ಪ್ರಜಾಪತಿ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞದೊಂದಿಗೆ ಮಾನವರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಹೇಳಿದರು:
“ಈ ಯಜ್ಞದ ಮೂಲಕ ನೀವು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿರಿ; ಇದು ನಿಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಇಷ್ಟಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲಿ.”
ವಿವರಣೆ
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮೂಲ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾನವ ಜೀವನವು ಯಜ್ಞಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಜಾಪತಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಅಗ್ನಿಕಾರ್ಯವಲ್ಲ; ಅದು ಕರ್ತವ್ಯ, ತ್ಯಾಗ, ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸೇವೆಯ ಸಂಕೇತ. ಸ್ವಾರ್ಥದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಸಮರ್ಪಣೆಯ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಜೀವನವನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಯಜ್ಞಭಾವದಿಂದ ಬದುಕಿದಾಗ ಪ್ರಕೃತಿ, ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿ – ಎಲ್ಲರ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಮಾನವ ಜೀವನದ ಧರ್ಮಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಂದಿನ ಸಂದೇಶ
ತ್ಯಾಗಭಾವದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸವೇ ನಿಜವಾದ ಯಜ್ಞ.