ಶ್ಲೋಕ (ಸಂಸ್ಕೃತ)
इन्द्रियस्येन्द्रियस्यार्थे रागद्वेषौ व्यवस्थितौ ।
तयोर्न वशमागच्छेतौ ह्यस्य परिपन्थिनौ ॥ 3.34 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ಸಂಸ್ಕೃತ – ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ)
ಇಂದ್ರಿಯಸ್ಯೇಂದ್ರಿಯಸ್ಯಾರ್ಥೇ ರಾಗದ್ವೇಷೌ ವ್ಯವಸ್ಥಿತೌ ।
ತಯೋರ್ ನ ವಶಮಾಗಚ್ಛೇತೌ ಹ್ಯಸ್ಯ ಪರಿಪಂಥಿನೌ ॥
ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
ಪ್ರತಿ ಇಂದ್ರಿಯಕ್ಕೂ ಅದರ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ರಾಗ (ಆಸಕ್ತಿ) ಮತ್ತು ದ್ವೇಷ (ವಿರಕ್ತಿ) ಇರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ವಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಾರದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವೇ ಆತ್ಮೋನ್ನತಿಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವ ಶತ್ರುಗಳು.
ವಿವರಣೆ
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ರಾಗ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಮ್ಮ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಇಷ್ಟ-ಅನಿಷ್ಟಗಳ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ಇಷ್ಟವಾದ ವಿಷಯಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅನಿಷ್ಟವಾದ ವಿಷಯಗಳ ಕಡೆಗೆ ದ್ವೇಷ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಎರಡು ಭಾವನೆಗಳ ವಶಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಮನಸ್ಸು ಅಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಮತೋಲನದ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು. ಸಮಚಿತ್ತತೆ ಆತ್ಮೋನ್ನತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.
ಇಂದಿನ ಸಂದೇಶ
👉 ರಾಗ-ದ್ವೇಷಗಳ ವಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಡಿ – ಸಮಚಿತ್ತತೆಯಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸಿ.