ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲ ಶುರುವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಬಿಸಿಲಿನ ತಾಪಮಾನ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಉರಿಬಿಸಿಲಿನ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಎದುರಾಗುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಬೇಗನೆ ಹಾಳಾಗುವುದು ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ಅದರಲ್ಲೂ, ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಬಳಕೆಯ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ವಸ್ತುವಾದ ಹಾಲು ಬಿಸಿಲಿನ ಝಳಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಬೇಗನೆ ಕೆಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತದೆ.
ತಾಪಮಾನ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ವೇಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ಅಂಶ ಹುಳಿಯಾಗಿ, ಹಾಲು ಒಡೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ನಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಾಲನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ತಾಜಾವಾಗಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಆ ಸರಳ ವಿಧಾನಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
೧. ಹಾಲನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಯಿಸುವ ವಿಧಾನ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಬೇಗ ಕೆಡದಂತೆ ತಡೆಯಲು ದಿನದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ೨ ರಿಂದ ೩ ಬಾರಿ ಸಣ್ಣ ಉರಿಯಲ್ಲಿ (Low flame) ಹಾಲನ್ನು ಕಾಯಿಸಬೇಕು. ಹಾಲು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕುದ್ದ ನಂತರ ಗ್ಯಾಸ್ ಆಫ್ ಮಾಡಿ. ಆದರೆ, ಬಿಸಿ ಹಾಲಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಮುಚ್ಚಳವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಬಾರದು. ಹಾಲು ಆರಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ರಂಧ್ರಗಳಿರುವ ತಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಜರಡಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದು ಉತ್ತಮ.
೨. ಪಾತ್ರೆಯ ಶುಚಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಇರಲಿ ಗಮನ ಹಾಲು ಕಾಯಿಸುವ ಪಾತ್ರೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಒಣಗಿರಬೇಕು. ಕೊಳಕು ಅಥವಾ ನೀರಿನಂಶವಿರುವ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಲನ್ನು ಕಾಯಿಸಿದರೆ ಅದು ಬಹಳ ಬೇಗನೆ ಒಡೆದುಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಾಲನ್ನು ಪಾತ್ರೆಗೆ ಹಾಕುವ ಮುನ್ನ ತಳಕ್ಕೆ ಒಂದೆರಡು ಚಮಚ ನೀರು ಹಾಕಿದರೆ, ಕಾಯಿಸುವಾಗ ಹಾಲು ತಳ ಹಿಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
೩. ಒಂದು ಚಿಟಿಕೆ ಅಡುಗೆ ಸೋಡಾದ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಮಯದ ಅಭಾವದಿಂದ ಹಾಲು ಕಾಯಿಸಲು ಮರೆತುಹೋಗಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಾಲನ್ನು ಒಲೆಯ ಮೇಲಿಟ್ಟಾಗ ಕೇವಲ ಒಂದು ಚಿಟಿಕೆ ಅಡುಗೆ ಸೋಡಾವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಲಸಿ ಕಾಯಿಸಿ. ಇದು ಹಾಲು ಕೆಡದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಗಮನವಿರಲಿ, ಸೋಡಾದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಹಾಲಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರುಚಿ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ.
೪. ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಹಾಲಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಹಾಲಿನ ಬಳಕೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು. ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನವೇ ಕಂಪನಿಗಳು ಹಾಲನ್ನು ಪಾಶ್ಚರೀಕರಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಇದನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಕುದಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಪದೇ ಪದೇ ಬಿಸಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅದರಲ್ಲಿನ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಫ್ರಿಡ್ಜ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ತಣ್ಣೀರಿನಲ್ಲಿ ಒದ್ದೆ ಮಾಡಿದ ಗೋಣಿಚೀಲದಲ್ಲಿ (ಸೆಣಬಿನ ಚೀಲ) ಹಾಲಿನ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಸುತ್ತಿಡುವುದರಿಂದ ೫-೬ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಹಾಲನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಡಬಹುದು.
೫. ಫ್ರಿಡ್ಜ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಹಾಲನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಜಾಣ್ಮೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರೆಫ್ರಿಜರೇಟರ್ ಇಲ್ಲದವರು, ಕಾಯಿಸಿ ತಣ್ಣಗಾದ ಹಾಲಿನ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ತಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರೆಯ ಒಳಗಿಡಬೇಕು. ಸುತ್ತಲಿನ ನೀರು ಹಾಲಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ತಂಪಾಗಿರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಾಲು ಮೊಸರಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
೬. ಶೇಖರಣೆಗೆ ಗಾಜಿನ ಪಾತ್ರೆ ಬಳಸಿ ಹಾಲನ್ನು ಕಾಯಿಸಿ ತಣ್ಣಗಾದ ಬಳಿಕ ಅದನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲು ಗಾಜಿನ ಬಾಟಲಿ ಅಥವಾ ಜಾಡಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಧಾನ. ಗಾಜಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಹಾಲಿನ ತಾಜಾತನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
FSSAI (ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ) ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಏನೆನ್ನುತ್ತವೆ?
- ತಾಪಮಾನ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹಾಲನ್ನು 4°C ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ (ರೆಫ್ರಿಜರೇಟರ್ನಲ್ಲಿ) ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.
- ಫ್ರಿಡ್ಜ್ನ ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಡಿ: ಫ್ರಿಡ್ಜ್ ತೆಗೆದು ಹಾಕುವಾಗ ಬಾಗಿಲಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಳಿತವಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಾಲನ್ನು ಬಾಗಿಲಿನ ಶೆಲ್ಫ್ಗಳಲ್ಲಿ ಇಡುವ ಬದಲು, ಫ್ರಿಡ್ಜ್ನ ಒಳಗಿನ ಕಪಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಇಡುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ.
- ಶೀಘ್ರ ಶೈತ್ಯೀಕರಣ: ಕಚ್ಚಾ ಹಾಲನ್ನು ತಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಕೋಣೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿಡದೆ, ಆದಷ್ಟು ಬೇಗನೆ ಫ್ರಿಡ್ಜ್ನಲ್ಲಿಡಬೇಕು ಅಥವಾ ಕಾಯಿಸಬೇಕು.
