ಶ್ಲೋಕ (ಸಂಸ್ಕೃತ)
इन्द्रियाणि मनो बुद्धिरस्याधिष्ठानमुच्यते ।
एतैर्विमोहयत्येष ज्ञानमावृत्य देहिनम् ॥ 3.40 ॥
ಶ್ಲೋಕ (ಸಂಸ್ಕೃತ – ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ)
ಇಂದ್ರಿಯಾಣಿ ಮನೋ ಬುದ್ಧಿರಸ್ಯಾಧಿಷ್ಠಾನಮುಚ್ಯತೇ ।
ಏತೈರ್ವಿಮೋಹಯತ್ಯೇಷ ಜ್ಞಾನಮಾವೃತ್ಯ ದೇಹಿನಮ್ ॥
ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯೇ ಕಾಮದ ಆಸನಗಳಾಗಿವೆ.
ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾಮವು ಮನುಷ್ಯನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಅವನನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಕಾಮವು ಎಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾಮವು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಮಾನವನನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವಾಗ ಮನಸ್ಸು ಅದಕ್ಕೆ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಾನವನ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು ಅವನು ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧವಾಗಿಡುವುದು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯ. ಸಂಯಮ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಮಾನವನು ಕಾಮದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಶಾಂತಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು.
ಇಂದಿನ ಸಂದೇಶ
ಇಂದ್ರಿಯ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಕಾಮದ ಮೇಲೆ ಜಯ ಸಾಧಿಸಬಹುದು.
