1947ರ ಆಗಸ್ಟ್ 14 ಮತ್ತು 15ರ ಆ 24 ಗಂಟೆಗಳು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ದಿನಾಂಕಗಳಲ್ಲ, ಅವು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಉದಯದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಡುವಂತಹ ಘಳಿಗೆಗಳು. ಒಂದು ಕಡೆ ಬ್ರಿಟಿಷರ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆದ ಪರಮೋಚ್ಚ ಆನಂದ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಭೀಕರ ರಕ್ತಪಾತ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ನೋವು. ಈ ಎರಡೂ ತೀವ್ರ ಭಾವನೆಗಳ ನಡುವೆ ಭಾರತವು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಜನ್ಮತಳೆಯಿತು.
ಅಂದು ದೆಹಲಿಯ ರಾಜಬೀದಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಗಡಿಭಾಗದ ಹಳ್ಳಿಗಳವರೆಗೆ, ಪ್ರಧಾನಿ ನೆಹರೂ ಅವರ ‘ಟ್ರಿಸ್ಟ್ ವಿತ್ ಡೆಸ್ಟಿನಿ’ ಭಾಷಣದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಮೌನ ಉಪವಾಸದವರೆಗೆ ನಡೆದ ಆ ರೋಮಾಂಚಕಾರಿ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡಲಾಗಿದೆ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ದಿನಾಂಕದ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆ
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವು ಮೂಲತಃ ಜೂನ್ 1948ರೊಳಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದ ಕೋಮು ಗಲಭೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡದಿಂದಾಗಿ, ಅಂದಿನ ವೈಸ್ರಾಯ್ ಲಾರ್ಡ್ ಮೌಂಟ್ಬ್ಯಾಟನ್ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ 15, 1947ಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡಿದರು. ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ ಮಿತ್ರಪಡೆಗಳಿಗೆ ಶರಣಾದ ದಿನದ (ಆಗಸ್ಟ್ 15) ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಮೌಂಟ್ಬ್ಯಾಟನ್ ಈ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಇತಿಹಾಸದ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಂಗತಿ.
ಆಗಸ್ಟ್ 14, ಸಂಜೆ 4:00 ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 10:00: ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನೆರೆದ ಜನಸ್ತೋಮ
ಆಗಸ್ಟ್ 14ರ ಸಂಜೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ದೆಹಲಿಯ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ (ಇಂದಿನ ಸಂಸತ್ ಭವನ) ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಜಮಾಯಿಸಿದ್ದರು. ಅಂದು ಮಳೆಯ ವಾತಾವರಣವಿದ್ದರೂ ಜನರ ಉತ್ಸಾಹ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಕುಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಕತ್ತಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ದೀಪಾಲಂಕಾರ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಹಾರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಯೂನಿಯನ್ ಜ್ಯಾಕ್ (ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಧ್ವಜ) ಅನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿ, ಅದರ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸಲು ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ಬಿರುಸಿನಿಂದ ಸಾಗಿದ್ದವು. ಬೀದಿ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ಗುಂಪುಗೂಡಿ ‘ಇಂಕ್ವಿಲಾಬ್ ಜಿಂದಾಬಾದ್’, ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಮತ್ತು ‘ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಕೀ ಜೈ’ ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಕೂಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ದಿನದ ಸಂಭ್ರಮ ಮುಗಿಲು ಮುಟ್ಟಿತ್ತು.
ಆಗಸ್ಟ್ 14, ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ 11:55 ರಿಂದ 12:00: ‘ಟ್ರಿಸ್ಟ್ ವಿತ್ ಡೆಸ್ಟಿನಿ’ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಶಕೆಯ ಆರಂಭ
ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಐತಿಹಾಸಿಕ “ಟ್ರಿಸ್ಟ್ ವಿತ್ ಡೆಸ್ಟಿನಿ” (ನಿಯತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಮುಖಾಮುಖಿ) ಭಾಷಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
“ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚವೇ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಭಾರತವು ಜೀವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಮುಂಜಾನೆಗೆ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪಕ್ಕೆಂಬಂತೆ ಬರುವ ಇಂತಹ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ನಾವು ಹಳೆಯದರಿಂದ ಹೊಸದರತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆ…” ಎಂದು ಅವರು ಗುಡುಗಿದರು.
ಗಡಿಯಾರದಲ್ಲಿ ಸರಿ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ 12 ಗಂಟೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಸಂಸತ್ತಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಹಾಲ್ನಲ್ಲಿ ಶಂಖಗಳು ಮೊಳಗಿದವು. ಸುಚೇತಾ ಕೃಪಲಾನಿ ಅವರು ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಹಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸಭೆಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮೆರುಗು ತಂದರು. ಹಂಸಾ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರು ಭಾರತದ ಮಹಿಳೆಯರ ಪರವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜವನ್ನು ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದರು. ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಂಸತ್ತು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜನ್ಮ ತಾಳಿತು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯರ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಆನಂದಭಾಷ್ಪ ಹರಿಯಿತು.
ಆಗಸ್ಟ್ 15, ಮುಂಜಾನೆ 6:30: ರೇಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಮೊಳಗಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತಿ
ಆಗಸ್ಟ್ 15ರ ಮುಂಜಾನೆ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ (All India Radio) ಮೂಲಕ ಪಂಡಿತ್ ಓಂಕಾರನಾಥ್ ಠಾಕೂರ್ ಅವರ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಗೀತೆ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಮುಂಜಾನೆಯ ಮಂಜಿನ ನಡುವೆ ರೇಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಈ ಗೀತೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಅಲೆ ಎದ್ದಿತು.
ಬೆಳಗ್ಗೆ 8:30ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಲಾರ್ಡ್ ಮೌಂಟ್ಬ್ಯಾಟನ್ ಅವರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಆಗಿ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅವರು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಧಿಕಾರ ಹಸ್ತಾಂತರದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡವು.
ವಿಭಜನೆಯ ಕಣ್ಣೀರು ಮತ್ತು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಮೌನ ವ್ರತ
ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವಿಜಯೋತ್ಸವ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ರಾಷ್ಟ್ರಪಿತ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ ದೆಹಲಿಯಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಕಲ್ಕತ್ತಾದ (ಈಗಿನ ಕೋಲ್ಕತಾ) ಬೆಲಿಯಾಘಾಟಾದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಕೋಮು ಗಲಭೆಯನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು 24 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಮೌನ ವ್ರತ ಹಾಗೂ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದಲ್ಲಿದ್ದರು.
ಗಾಂಧೀಜಿ ಅಂದು ಹೇಳಿದ್ದು ಹೀಗೆ: “ನಾಳೆ ನಮಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗಲಿದೆ. ಆದರೆ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಿಂದ ಭಾರತವು ಇಬ್ಭಾಗವಾಗಲಿದೆ. ನಾಳೆ ನಮಗೆ ಆನಂದದ ದಿನ ಹೌದು, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದುಃಖ ಮತ್ತು ಗುರುತರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನಮ್ಮ ಮೇಲಿದೆ.”
ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಗಡಿಗಳು: ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಾಲ್ ಗಡಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ಜನರು ತಮ್ಮ ಮನೆ-ಮಠಗಳನ್ನು, ಆಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ತಿಗಳನ್ನು ತೊರೆದು ಪ್ರಾಣರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ರ್ಯಾಡ್ಕ್ಲಿಫ್ ರೇಖೆ (Radcliffe Line) ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗದ ಕಾರಣ, ತಾವು ಭಾರತದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆಯೋ ಅಥವಾ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆಯೋ ಎಂಬ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಜನರಿದ್ದರು. ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಶವಗಳ ರಾಶಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಆಕ್ರಂದನ ಹಾಗೂ ವಿಭಜನೆಯ ಆಳವಾದ ನೋವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸಂಭ್ರಮದ ಮೇಲೆಯೂ ಕಪ್ಪು ನೆರಳು ಚೆಲ್ಲಿತ್ತು. ಲಾರ್ಡ್ ಮೌಂಟ್ಬ್ಯಾಟನ್ ಅವರು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಈ ಒಂಟಿ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿ, ಅವರನ್ನು “ಒನ್ ಮ್ಯಾನ್ ಬೌಂಡರಿ ಫೋರ್ಸ್” (One Man Boundary Force) ಎಂದು ಕರೆದರು.
ಆಗಸ್ಟ್ 15, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ: ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜ
ಆಗಸ್ಟ್ 15ರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆಗೆ ದೆಹಲಿಯ ಇಂಡಿಯಾ ಗೇಟ್ ಹಾಗೂ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸುಮಾರು 5 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಜಮಾಯಿಸಿದ್ದರು. ಜನಸಂದಣಿ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ, ಲಾರ್ಡ್ ಮೌಂಟ್ಬ್ಯಾಟನ್ ಅವರ ರಥಕ್ಕೂ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಕಷ್ಟವಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು.
ಪ್ರಧಾನಿ ನೆಹರೂ ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದೆಹಲಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ (ಆಗಸ್ಟ್ 16 ರಂದು) ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸಿ, ದೇಶವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು. (ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ಪ್ರಿನ್ಸಸ್ ಪಾರ್ಕ್ನಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ನೆರವೇರಿತ್ತು).
ಆ 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಘಟ್ಟಗಳು
- ಪರಮೋಚ್ಚ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಆನಂದ: 200 ವರ್ಷಗಳ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದಾಸ್ಯದಿಂದ ವಿಮೋಚನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಜೆಯಾದ ಹೆಮ್ಮೆ.
- ವಿಭಜನೆಯ ತೀವ್ರ ನೋವು: ಅಖಂಡ ಭಾರತವು ತುಂಡಾದದ್ದು, ತಮ್ಮದೇ ನೆಲದಲ್ಲಿ ನಿರಾಶ್ರಿತರಾದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಗೋಳು ಮತ್ತು ಕೋಮುಗಲಭೆಯ ರಕ್ತಪಾತ.
- ಹೊಸ ಭರವಸೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿ: ಸ್ವಂತ ಆಡಳಿತ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಡಿಪಾಯ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಗಬೇಕೆಂಬ ಬದ್ಧತೆ.
ಆ 24 ಗಂಟೆಗಳು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಡಳಿತದ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮರುಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಯೋಗದ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು.
ನಮ್ಮ ಸಮಗ್ರ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪುಟಗಳಿಗೆ ಸಬ್ ಸ್ಕ್ರೈಬ್ ಆಗಲು WhatsApp Group:https://chat.whatsapp.com/KnDIfiBURQ9G5sLEJLqshk
Facebook page: https://www.facebook.com/samagrasudii
Sharechat: https://sharehat.com/profile/edu514826335?d=n
Twitter: https://twitter.com/SuddiSamagra
Threads: https://www.threads.net/@samagrasuddi.co.in
Instagram: https://www.instagram.com/samagrasuddi.co.in/
Telegram: https://t.me/+E1ubNzdguQ5jN2Y1
Whats App Channel: https://whatsapp.com/channel/0029VbDbOsBD8SE2H0L3d40j