ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14 ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲಾಗದ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದ ದಿನ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಿನವೂ ಕಾಲಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಕಥೆಯನ್ನು ಹುದುಗಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಈ ದಿನ ಭಾಷಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂಭ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಮಾನವನ ಅನ್ವೇಷಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿದ ಅಪರೂಪದ ದಿನವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಂದಿ ದಿವಸದ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14 ಅನ್ನು ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಂದಿ ದಿವಸ’ವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 1949ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14ರಂದು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯು ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯ ಹಿಂದಿಯನ್ನು ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ (Official Language) ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿತು. ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ 343ನೇ ವಿಧಿಯು ಈ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭಾಷಾ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 1953ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರ ಸರ್ಕಾರ ಈ ದಿನವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ‘ಹಿಂದಿ ದಿವಸ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಭಾರತದ ಬಹುತ್ವದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿ ಹಿಂದಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ವಿಚಾರಸಂಕಿರಣಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಜಾಗತಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು
ವಿಶ್ವ ಇತಿಹಾಸದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14 ಮಹತ್ವದ ತಿರುವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ:
- ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಮಾನವನ ಮೊದಲ ನೌಕೆ (1959): ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಉತ್ತುಂಗದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದ ‘ಲೂನಾ-2’ (Luna 2) ಗಗನನೌಕೆ ಚಂದ್ರನ ನೆಲವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತು. ಇದು ಭೂಮಿಯ ಆಚೆಗಿನ ಖಗೋಳ ಕಾಯವೊಂದನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವಸ್ತು ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.
- ಒಪೆಕ್ (OPEC) ಸ್ಥಾಪನೆ (1960): ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್ನ ಬಾಗ್ದಾದ್ನಲ್ಲಿ ಇರಾನ್, ಇರಾಕ್, ಕುವೈತ್, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮತ್ತು ವೆನೆಜುವೆಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಒಗ್ಗೂಡಿ ‘ಒಪೆಕ್’ (ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ದೇಶಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು.
- ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಬದಲಾವಣೆ (1901): ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿಲಿಯಂ ಮೆಕಿನ್ಲಿ ಹತ್ಯೆಯ ನಂತರ ಥಿಯೋಡರ್ ರೂಸ್ವೆಲ್ಟ್ ಅಮೆರಿಕದ 26ನೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕತ್ವದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದರು.
- ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ (1833): ಚಾರ್ಟರ್ ಆಕ್ಟ್ 1833ರ ಪ್ರಕಾರ ಲಾರ್ಡ್ ವಿಲಿಯಂ ಬೆಂಟಿಂಕ್ ಅವರು ಬಂಗಾಳದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಇಡೀ ‘ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್’ ಆಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.
- ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಭಾಷಣ (2000): ಭಾರತದ ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅಮೆರಿಕದ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ನಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಜಂಟಿ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿ, ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ನವಚೈತನ್ಯ ನೀಡಿದರು.
ದಿನದ ಪ್ರಮುಖ ಜನನ ಮತ್ತು ನಿಧನ
- ಜನನ – ರಾಮ್ ಜೇಠ್ಮಲಾನಿ (1923): ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ಮತ್ತು ಚಾಣಾಕ್ಷ ವಕೀಲರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ರಾಮ್ ಜೇಠ್ಮಲಾನಿ ಜನಿಸಿದ ದಿನವಿದು. ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ವಾದಶೈಲಿ ಚಿರಪರಿಚಿತ.
- ಜನನ – ಜ್ಞಾನ ಚಂದ್ರ ಘೋಷ್ (1894): ಭಾರತೀಯ ಭೌತ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಹಾಗೂ ಐಐಟಿ ಖರಗ್ಪುರದ ಮೊದಲ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದ ಡಾ. ಜೆ. ಸಿ. ಘೋಷ್ ಈ ದಿನ ಜನಿಸಿದರು.
- ನಿಧನ – ತಾರಾಶಂಕರ್ ಬಂಡೋಪಾಧ್ಯಾಯ (1971): ಬಂಗಾಳಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ದಿಗ್ಗಜ, ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ತಾರಾಶಂಕರ್ ಬಂಡೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಅವರು ವಿಧಿವಶರಾದ ದಿನ.
ಹೀಗೆ ಭಾಷಾ ಸಂಭ್ರಮ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಹಸ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14 ಇತಿಹಾಸದ ದಿನಚರಿಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ.