ಶ್ಲೋಕ (ಸಂಸ್ಕೃತ)
यदा हि नेन्द्रियार्थेषु न कर्मस्वनुषज्जते ।
सर्वसङ्कल्पसंन्यासी योगारूढस्तदोच्यते ॥ ६.४ ॥
ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಯದಾ ಹಿ ನೇಂದ್ರಿಯಾರ್ಥೇಷು ನ ಕರ್ಮಸ್ವನುಷಜ್ಜತೇ ।
ಸರ್ವಸಂಕಲ್ಪಸಂನ್ಯಾಸೀ ಯೋಗಾರೂಢಸ್ತದೋಚ್ಯತೇ ॥ ೬.೪ ॥
ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
ಯಾವಾಗ ಮನುಷ್ಯನು ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲದ ಆಸಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಧನ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವಾರ್ಥಪೂರ್ಣ ಸಂಕಲ್ಪಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೋ, ಆಗ ಅವನನ್ನು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದವನು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಂದ್ರಿಯ ಸುಖಗಳ ಮೇಲಿನ ಅತಿಯಾದ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಫಲದ ಅಪೇಕ್ಷೆಯು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದವನು ಯೋಗದ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ. ಗೀತೆಯ ಪ್ರಕಾರ ನಿಜವಾದ ಯೋಗ ಎಂದರೆ ಹೊರಗಿನ ತ್ಯಾಗವಲ್ಲ, ಮನಸ್ಸಿನ ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು. ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವಾರ್ಥಪೂರ್ಣ ಸಂಕಲ್ಪಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಮಚಿತ್ತದಿಂದ ಬದುಕುವವನು ಆಂತರಿಕ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಧ್ಯಾನ, ಆತ್ಮಸಂಯಮ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಆತ್ಮೋನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಸಂತೋಷದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.
ಇಂದಿನ ಸಂದೇಶ
“ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಮನಸ್ಸೇ ಯೋಗದ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ.”