ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಾರ್ಚ್ 8ನ್ನು ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನ’ವನ್ನಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಡಗರದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಸಂಭ್ರಮವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟ, ಸಾಧಿಸಿದ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಕುರಿತಾದ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನದ ದಿನವಾಗಿ ಇದು ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿದೆ.
1. ಮಾರ್ಚ್ 8 ರ ಉಗಮ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ
ಮಹಿಳಾ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಇತಿಹಾಸವು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಳುವಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
- 1908ರ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆ: ಸರಿಸುಮಾರು 15,000 ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಮಿಕರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಗಳೆಂದರೆ – ಕೆಲಸದ ಸಮಯದ ಕಡಿತ, ಉತ್ತಮ ವೇತನ ಮತ್ತು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು.
- ಕ್ಲಾರಾ ಜೆಟ್ಕಿನ್ ಅವರ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ: 1910 ರಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ನ ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದುಡಿಯುವ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ, ಕ್ಲಾರಾ ಜೆಟ್ಕಿನ್ ಎಂಬ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನ’ದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರು. ಇದಕ್ಕೆ 17 ದೇಶಗಳ 100 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರು ಸರ್ವಾನುಮತದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದರು.
- ರಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ: 1917ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಯುದ್ಧದ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ‘ಬ್ರೆಡ್ ಮತ್ತು ಪೀಸ್’ (Bread and Peace) ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಷ್ಕರ ಹೂಡಿದರು. ಇದು ರಷ್ಯಾದ ಅಂದಿನ ಜೂಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ಫೆಬ್ರವರಿ 23 ಆಗಿದ್ದರೆ, ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ಅದು ‘ಮಾರ್ಚ್ 8’ ಆಗಿತ್ತು.
2. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ ಮಾನ್ಯತೆ
ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು (United Nations) 1975 ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ವರ್ಷದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 8 ಅನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಒಂದೊಂದು ವಿಶೇಷ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೆ (Theme) ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಆಚರಣೆಯು ಕೇವಲ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.
3. ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ
ಭಾರತದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರ ಅನನ್ಯ. ಪುರಾಣ ಕಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದವರೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆ ಶಕ್ತಿ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಾಳ್ಮೆಯ ಸಾಕಾರಮೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ: ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ, ಝಾನ್ಸಿ ರಾಣಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದರೆ, ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು, ಅರುಣಾ ಅಸಫ್ ಅಲಿ ಅವರಂತಹ ನಾಯಕಿಯರು ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಚಳುವಳಿಯ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದರು.
- ಸಂವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕುಗಳು: ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು, ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ವೇತನದಂತಹ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದವು.
4. ಮಾರ್ಚ್ 8 ರಂದು ಜನಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಮಹನೀಯರು
ಮಾರ್ಚ್ 8 ಕೇವಲ ಮಹಿಳಾ ದಿನವಲ್ಲ, ಇದು ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿದ ಅನೇಕ ಗಣ್ಯರ ಜನ್ಮದಿನವೂ ಹೌದು.
ಅ) ಪಿ. ಲಂಕೇಶ್ (P. Lankesh)
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಧ್ರುವತಾರೆ ಪಿ. ಲಂಕೇಶ್ ಅವರು ಜನಿಸಿದ್ದು ಮಾರ್ಚ್ 8, 1935 ರಂದು. ಇವರು ತಮ್ಮ ‘ಲಂಕೇಶ್ ಪತ್ರಿಕೆ’ಯ ಮೂಲಕ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ ಉಂಟುಮಾಡಿದವರು. ಇವರ ಕವಿತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣಕಥೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಯುವಜನತೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ.
ಆ) ಸಾಹಿರ್ ಲುಧಿಯಾನ್ವಿ (Sahir Ludhianvi)
ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಅದ್ಭುತ ಕವಿ ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಕಾರ ಸಾಹಿರ್ ಲುಧಿಯಾನ್ವಿ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವೂ ಇದೇ ದಿನ. ಸಮಾಜದ ನೋವು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಣಿಸಿದ ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಜರಾಮರ.
ಇ) ವಸುಂಧರಾ ರಾಜೆ (Vasundhara Raje)
ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಇತಿಹಾಸ ಬರೆದ ವಸುಂಧರಾ ರಾಜೆ ಅವರು ಜನಿಸಿದ್ದು ಮಾರ್ಚ್ 8, 1953 ರಂದು. ಇವರು ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
5. ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಧನೆ
ಇಂದು ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರು ನೆಲದಿಂದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದವರೆಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ತಮ್ಮ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
- ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ಇಸ್ರೋ (ISRO) ದ ಮಂಗಳಯಾನ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಯಾನದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಿಂದೆ ಅನೇಕ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಶ್ರಮವಿದೆ.
- ಕ್ರೀಡೆ: ಪಿ.ವಿ. ಸಿಂಧು, ಮೇರಿ ಕೋಮ್, ಮಿಥಾಲಿ ರಾಜ್ ಅಂತಹ ಸಾಧಕಿಯರು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಧ್ವಜವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ.
- ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವಲಯ: ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕಂಪನಿಗಳ ಸಿಇಒ (CEO) ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮಿಂಚುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
6. ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ
ನಾವು ಮಹಿಳಾ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿಗೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ತಾರತಮ್ಯ, ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಲಗಿಲ್ಲ.
- ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣ: ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನಹರಿಸಬೇಕಿದೆ.
- ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ: ಮಹಿಳೆಯರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಗಳಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಿಜವಾದ ಸಬಲೀಕರಣ ಸಾಧ್ಯ.
ಮಾರ್ಚ್ 8 ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ನ ಒಂದು ದಿನವಲ್ಲ. ಇದು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಹನೆ, ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟದ ಮಹತ್ವದ ಸಂಕೇತ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಳುವಳಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಪಯಣ ಇಂದು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ದೊಡ್ಡ ಆಂದೋಲನವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಭಾರತದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪಿ. ಲಂಕೇಶ್ರಂತಹ ಮೇಧಾವಿಗಳ ಜನ್ಮದಿನವಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕಿಯರ ಜನ್ಮದಿನವಾಗಿ ಇದು ಎರಡೂ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವದ ದಿನವಾಗಿದೆ.
ಆಚರಣೆಯ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಸಂದೇಶ
ಈ ಬಾರಿಯ ಮಹಿಳಾ ದಿನದಂದು ನಾವು ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅವರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಅವಕಾಶವಿರುವ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡೋಣ. “ಹೆಣ್ಣು ಜಗದ ಕಣ್ಣು” ಎಂಬ ಮಾತಿನಂತೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಗತಿಯೇ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಗತಿ.