ಇತಿಹಾಸವೆಂಬುದು ಕೇವಲ ಕಳೆದ ದಿನಗಳ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ದಾರಿದೀಪ. ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅದರಂತೆ ಮೇ 3 ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಉದಯದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಕ್ರಾಂತಿ, ಕಲೆ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ ಮೇ 3ರ ವಿಶೇಷತೆಗಳನ್ನು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಸವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ತಿಳಿಯೋಣ.
1. ವಿಶ್ವ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ (World Press Freedom Day)
ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮೇ 3ರಂದು ‘ವಿಶ್ವ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ’ವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿರುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಈ ದಿನದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ.
- ಹಿನ್ನೆಲೆ: 1993ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು ಈ ದಿನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪತ್ರಕರ್ತರು ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ‘ವಿಂಡ್ಹೋಕ್ ಘೋಷಣೆ’ಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಈ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಮಹತ್ವ: ಸತ್ಯವನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸುವ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೇಲಿನ ಅನಗತ್ಯ ಸೆನ್ಸಾರ್ಶಿಪ್ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುವ ದಿನ ಇದಾಗಿದೆ.
2. ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಸುವರ್ಣ ಉದಯ (1913)
ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗ ಇಂದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಈ ಮಹಾನ್ ಪಯಣ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು 1913ರ ಮೇ 3ರಂದು.
- ರಾಜಾ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ: ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮೂಕಿ ಚಿತ್ರ ‘ರಾಜಾ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ’ ಇದೇ ದಿನ ಮುಂಬೈನ ಕಾರ್ನೇಷನ್ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
- ಪಿತಾಮಹ: ಫಾಲ್ಕೆಯವರ ಈ ಧೈರ್ಯದ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಂದಾಗಿ ಇಂದು ಭಾರತೀಯ ಸಿನೆಮಾ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಅವರನ್ನು ‘ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪಿತಾಮಹ’ ಎಂದು ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
3. ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಡಾ. ಜಾಕಿರ್ ಹುಸೇನ್ ಪುಣ್ಯಸ್ಮರಣೆ
ಭಾರತದ ಮೂರನೇ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿದ್ದ ಡಾ. ಜಾಕಿರ್ ಹುಸೇನ್ ಅವರು 1969ರ ಮೇ 3ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.
- ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞ: ಜಾಕಿರ್ ಹುಸೇನ್ ಅವರು ಕೇವಲ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿರದೆ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರು. ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ‘ಭಾರತ ರತ್ನ’ ಪುರಸ್ಕೃತರಾದ ಇವರು, ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲೇ ನಿಧನರಾದ ದೇಶದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ.
4. ವಿಶ್ವ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳು
- ಪೋಲೆಂಡ್ ಸಂವಿಧಾನ (1791): ಯುರೋಪಿನ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಆಧುನಿಕ ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಪೋಲೆಂಡ್ ದೇಶವು 1791ರ ಮೇ 3ರಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.
- ಜಪಾನ್ ಸಂವಿಧಾನ (1947): ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಜಪಾನ್ ತನ್ನ ಹೊಸ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಇದೇ ದಿನ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಜಪಾನ್ನಲ್ಲಿ ಇಂದು ‘ಸಂವಿಧಾನ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ದಿನ’ವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಯುದ್ಧದ ಸುಳಿವು (1999): 1999ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ದಿನ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಸೈನಿಕರು ನುಸುಳಿರುವುದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಕುರಿಗಾಹಿಗಳು ಗಮನಿಸಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು. ಇದು ಆಪರೇಷನ್ ವಿಜಯ್ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿಯಾಯಿತು.
5. ಈ ದಿನ ಜನಿಸಿದ ಮಹನೀಯರು
- ನಿಕೊಲೊ ಮಾಕಿಯಾವೆಲ್ಲಿ (1469): ರಾಜಕೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇಟಲಿಯ ಮಹಾನ್ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾಕಿಯಾವೆಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದು ಇದೇ ದಿನ.
- ವಿ. ಕೆ. ಕೃಷ್ಣ ಮೆನನ್ (1896): ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪರವಾಗಿ ಅತಿ ದೀರ್ಘ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿ ದಾಖಲೆ ಬರೆದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಕೃಷ್ಣ ಮೆನನ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನ.
6. ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
- ಸ್ಪ್ಯಾಮ್ ಇಮೇಲ್ (1978): ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ‘ಸ್ಪ್ಯಾಮ್ ಇಮೇಲ್’ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದು ಇದೇ ದಿನ. ಅಮೆರಿಕದ ಅರ್ಪಾನೆಟ್ (ARPANET) ನೆಟ್ವರ್ಕ್ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 400 ಜನರಿಗೆ ಅನಗತ್ಯ ಜಾಹೀರಾತು ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಮೇ 3 ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನಾಂಕವಲ್ಲ, ಅದು ಮಾನವ ಕುಲದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಸಂಗಮವಾಗಿದೆ. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರರಂಗದ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ಈ ದಿನದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ದಾಟಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.