ಮಾನವನ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳನ್ನು ಅರಿಯಲು ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುವಿ ಹಾಕುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೇ 13 ಕೂಡ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ರಾಜಕೀಯ ಪಲ್ಲಟಗಳು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು, ಸಾಹಿತ್ಯ ದಿಗ್ಗಜರ ವಿದಾಯ, ದಾರ್ಶನಿಕರ ಜನನ ಹೀಗೆ ಹಲವು ವಿಶೇಷ ಘಟನೆಗಳು ಈ ದಿನದ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿವೆ. ಇಂದಿನ ದಿನದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಓದುಗರಿಗೆ ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ವಿಸ್ತೃತ ಲೇಖನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೇ 13: ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು
1. ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೇಲ್ಮನೆ ‘ರಾಜ್ಯಸಭೆ’ಯ ಪ್ರಥಮ ಅಧಿವೇಶನ (1952): ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ 1952ರ ಮೇ 13 ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಯಾದ ಬಳಿಕ, ದ್ವಿಸದಸ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು (Bicameral Legislature) ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇದರ ಅನ್ವಯ, ಮೇಲ್ಮನೆಯಾದ ‘ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್’ (Council of States) ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯು ತನ್ನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು 1952ರ ಮೇ 13ರಂದು ನಡೆಸಿತು. ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸಭಾಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಡಾ. ಸರ್ವಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧಿವೇಶನ ಜರುಗಿತು. ಲೋಕಸಭೆಯು ಜನರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ರಾಜ್ಯಸಭೆಯು ರಾಜ್ಯಗಳ ಶಾಸಕರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯಸಭೆಯು ಎಂದಿಗೂ ವಿಸರ್ಜನೆಯಾಗದ (Permanent House) ಸದನವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಮೊದಲ ಅಧಿವೇಶನವು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿತು.
2. ಪೋಖ್ರಾನ್-2 ಅಣು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಯಶಸ್ವಿ ಮುಕ್ತಾಯ (1998): ಭಾರತವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಬಲ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ‘ಆಪರೇಷನ್ ಶಕ್ತಿ’ (Operation Shakti) ಅಥವಾ ಪೋಖ್ರಾನ್-2 ಅಣು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು 1998ರ ಮೇ 11 ರಂದು ಆರಂಭವಾಗಿ, ಮೇ 13 ರಂದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡವು. ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ದಿಟ್ಟ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಡಾ. ಎ.ಪಿ.ಜೆ ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ, ಡಾ. ಆರ್. ಚಿದಂಬರಂ ಅವರಂತಹ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಪೋಖ್ರಾನ್ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಐದು ಅಣು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಮೇ 11 ರಂದು ಮೂರು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ನಡೆದರೆ, ಮೇ 13 ರಂದು ಉಳಿದ ಎರಡು ಸಬ್-ಕಿಲೋಟನ್ (Sub-kiloton) ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ನಂತರ ಭಾರತವು ತನ್ನನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ದಿಗ್ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಹೇರಿದರೂ, ಭಾರತವು ಅದಕ್ಕೆ ಜಗ್ಗದೆ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಂತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಿನವಿದು.
3. ಡಾ. ಎಸ್. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು ಭಾರತದ 2ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕಾರ (1962): ಭಾರತದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಾರ್ಶನಿಕ, ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞ ಹಾಗೂ ರಾಜಕಾರಣಿ ಡಾ. ಸರ್ವಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು 1962ರ ಮೇ 13ರಂದು ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಅವರು ಸತತ ಎರಡು ಅವಧಿಗೆ (1952 ರಿಂದ 1962 ರವರೆಗೆ) ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಚೀನಾ (1962) ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ (1965) ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಅನನ್ಯವಾದದ್ದು. ಅವರ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕಾರವು ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞನಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವದ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು.
ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೇ 13: ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು
1. ವಿನ್ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ಅವರ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಾಷಣ (1940): ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕರಾಳ ಛಾಯೆ ಯುರೋಪನ್ನು ಆವರಿಸಿದ್ದ ಕಾಲವದು. ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ನೀತಿಯಿಂದ ಬ್ರಿಟನ್ ತತ್ತರಿಸಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಸಂದಿಗ್ಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೆವಿಲ್ ಚೇಂಬರ್ಲಿನ್ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆಯ ನಂತರ ವಿನ್ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ಅವರು ಬ್ರಿಟನ್ನ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. 1940ರ ಮೇ 13ರಂದು ಚರ್ಚಿಲ್ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ತಿನ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ (House of Commons) ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಭಾಷಣವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಆ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೇಳಿದ “ನಾನು ನಿಮಗೆ ರಕ್ತ, ಕಠಿಣ ಶ್ರಮ, ಕಣ್ಣೀರು ಮತ್ತು ಬೆವರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೇನನ್ನೂ ನೀಡಲಾರೆ” (I have nothing to offer but blood, toil, tears and sweat) ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಮರವಾಗಿವೆ. ಈ ಭಾಷಣವು ಯುದ್ಧದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದಮ್ಯ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟದ ಕಿಚ್ಚನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಿತು. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕತ್ವದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಾಷಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
2. ಪೋಪ್ ಜಾನ್ ಪಾಲ್-II ಅವರ ಮೇಲೆ ಹತ್ಯೆ ಯತ್ನ (1981): ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಕ್ರೈಸ್ತರ ಪರಮೋಚ್ಚ ಧರ್ಮಗುರು ಪೋಪ್ ಜಾನ್ ಪಾಲ್-II ಅವರ ಮೇಲೆ 1981ರ ಮೇ 13ರಂದು ರೋಮ್ನ ವ್ಯಾಟಿಕನ್ ಸಿಟಿಯ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ನಲ್ಲಿ (St. Peter’s Square) ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಹತ್ಯೆ ಯತ್ನ ನಡೆಯಿತು. ಮೆಹ್ಮೆತ್ ಅಲಿ ಅಗಾ (Mehmet Ali Ağca) ಎಂಬ ಟರ್ಕಿ ಮೂಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪೋಪ್ ಅವರ ಮೇಲೆ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದನು. ಈ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಪೋಪ್ ಅವರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡರೂ, ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಪ್ರಾಣಾಪಾಯದಿಂದ ಪಾರಾದರು. ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದ್ದ ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರ, ಪೋಪ್ ಅವರು ಗುಣಮುಖರಾಗಿ ಜೈಲಿಗೆ ತೆರಳಿ ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮಾಗುಣದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿದರು.
3. ಈಕ್ವೆಡಾರ್ ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ (1830): ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೇ 13 ಪ್ರಮುಖವಾದ ದಿನವಾಗಿದೆ. 1830ರ ಮೇ 13ರಂದು ಈಕ್ವೆಡಾರ್ (Ecuador) ದೇಶವು ‘ಗ್ರಾನ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ’ (Gran Colombia) ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಸ್ವತಂತ್ರ ಗಣರಾಜ್ಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ವಿಮೋಚಕ ಸೈಮನ್ ಬೊಲಿವರ್ (Simón Bolívar) ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದಿದ್ದ ಈ ದೇಶವು, ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಈ ದಿನದ ಘಟನೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು.
ಮೇ 13ರಂದು ಜನಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಗಣ್ಯರು (Famous Births)
1. ಫಕ್ರುದ್ದೀನ್ ಅಲಿ ಅಹ್ಮದ್ (Fakhruddin Ali Ahmed – ಜನನ: 13 ಮೇ 1905): ಭಾರತದ 5ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಫಕ್ರುದ್ದೀನ್ ಅಲಿ ಅಹ್ಮದ್ ಅವರು 1905ರ ಮೇ 13ರಂದು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅಸ್ಸಾಂನ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದ ಇವರು, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವರಾಗಿ, ನಂತರ 1974ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಇವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಹಾಗೂ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಘಟನೆಯೆಂದರೆ 1975ರಲ್ಲಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ‘ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ’ (Emergency) ಘೋಷಿಸುವ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದು. 1977ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ಅವರು ನಿಧನರಾದರು.
2. ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ರವಿಶಂಕರ್ ಗುರೂಜಿ (Sri Sri Ravi Shankar – ಜನನ: 13 ಮೇ 1956): ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುರುಗಳಾಗಿ, ಶಾಂತಿ ದೂತರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ರವಿಶಂಕರ್ ಅವರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪಾಪನಾಶಂನಲ್ಲಿ 1956ರ ಮೇ 13ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ‘ಆರ್ಟ್ ಆಫ್ ಲಿವಿಂಗ್’ (Art of Living) ಫೌಂಡೇಶನ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಯೋಗ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಸುದರ್ಶನ ಕ್ರಿಯೆಯಂತಹ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದವರೆಗೆ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಸರಿಸಿರುವ ಇವರಿಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ.
3. ಸ್ಟೀವಿ ವಂಡರ್ (Stevie Wonder – ಜನನ: 13 ಮೇ 1950): ಅಮೆರಿಕಾದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಗಾಯಕ, ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ ಹಾಗೂ ವಾದ್ಯಗಾರ ಸ್ಟೀವಿ ವಂಡರ್ ಜನಿಸಿದ್ದು 1950ರ ಮೇ 13ರಂದು. ಹುಟ್ಟಿದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೂ, ಸಂಗೀತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಸಾಧನೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯ. ತಮ್ಮ 11ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದ ಅವರು, 25ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು (Grammy Awards) ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಪ್, ಸೋಲ್, ಮತ್ತು R&B ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಡುವಂತಹುದು.
ಮೇ 13ರಂದು ನಿಧನರಾದ ಪ್ರಮುಖ ಗಣ್ಯರು (Famous Deaths)
1. ಆರ್. ಕೆ. ನಾರಾಯಣ್ (R. K. Narayan – ಮರಣ: 13 ಮೇ 2001): ಭಾರತೀಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ (ಮುಲ್ಕ್ ರಾಜ್ ಆನಂದ್ ಮತ್ತು ರಾಜಾ ರಾವ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ) ರಾಶಿಪುರಂ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯರ್ ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿ, ಅಂದರೆ ಆರ್. ಕೆ. ನಾರಾಯಣ್ ಅವರು ನಿಧನರಾಗಿದ್ದು 2001ರ ಮೇ 13ರಂದು.
1906ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10ರಂದು ಮದ್ರಾಸ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಸಮಯವನ್ನು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು. ಭಾರತೀಯ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಜನರ ಬದುಕನ್ನು, ಅವರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂವೇದನೆಗಳನ್ನು, ಹಾಸ್ಯಮಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ನೈಜವಾಗಿ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟ ಕೀರ್ತಿ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅವರು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಊರು ‘ಮಾಲ್ಗುಡಿ’ (Malgudi) ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಓದುಗರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ.
ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿಗಳಾದ ‘ಸ್ವಾಮಿ ಅಂಡ್ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್’ (Swami and Friends), ‘ದಿ ಗೈಡ್’ (The Guide), ‘ದಿ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್’, ‘ದಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಟೀಚರ್’, ‘ಮಾಲ್ಗುಡಿ ಡೇಸ್’ (Malgudi Days) ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳು. ‘ದಿ ಗೈಡ್’ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತ್ತು. ಇದೇ ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ‘ಗೈಡ್’ (ದೇವ್ ಆನಂದ್ ಅಭಿನಯದ) ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರ ಆರ್.ಕೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಅವರು ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರರಾಗಿದ್ದು, ‘ಮಾಲ್ಗುಡಿ ಡೇಸ್’ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಅವರ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು ಜೀವ ತುಂಬಿದ್ದವು. ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರಿಗೆ ‘ಪದ್ಮಭೂಷಣ’ ಹಾಗೂ ‘ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ. ಮೇ 13ರಂದು ಅವರ ನಿಧನದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ಒಂದು ಸುವರ್ಣ ಅಧ್ಯಾಯ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು.
2. ಗ್ಯಾರಿ ಕೂಪರ್ (Gary Cooper – ಮರಣ: 13 ಮೇ 1961): ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಸುವರ್ಣಯುಗದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಟ ಗ್ಯಾರಿ ಕೂಪರ್ ಅವರು 1961ರ ಮೇ 13ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. ಎರಡು ಬಾರಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು (Academy Awards) ಪಡೆದಿದ್ದ ಇವರು, ಹೈ ನೂನ್ (High Noon), ಸಾರ್ಜೆಂಟ್ ಯಾರ್ಕ್ (Sergeant York) ನಂತಹ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಸಹಜ ಮತ್ತು ಶಾಂತ ಅಭಿನಯದ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಅಪಾರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದರು.
ದಿನದ ವಿಶೇಷ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ
ಮೇ 13 ಕೇವಲ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ನ ಒಂದು ದಿನವಲ್ಲ, ಇದು ಭಾರತದ ಸಂಸದೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವು ಅಂಬೆಗಾಲಿಟ್ಟು ನಡೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದ (ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಪ್ರಥಮ ಅಧಿವೇಶನ) ದಿನವಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ (ಪೋಖ್ರಾನ್ ಪರೀಕ್ಷೆ) ದಿನವಾಗಿದೆ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಜನತೆ ಫ್ಯಾಸಿಸಂ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಹೊಸ ನಾಯಕತ್ವದಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದ ದಿನವೂ ಹೌದು. ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರಿಗೆ, ಮಾಲ್ಗುಡಿಯೆಂಬ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಆರ್. ಕೆ. ನಾರಾಯಣ್ ಅವರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಶೋಕದ ದಿನವೂ ಹೌದು.
ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಓದುವುದೆಂದರೆ ಕೇವಲ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲ; ಆ ಘಟನೆಗಳ ಹಿಂದಿನ ಹೋರಾಟ, ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ವಿಕಾಸದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಇಂದಿನ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ, ಉದ್ಯೋಗಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗರಿಗೆ ಇಂತಹ ದಿನವಿಶೇಷಗಳ ಜ್ಞಾನವು ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
(ವಿಶೇಷ ಸೂಚನೆ: ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ (KPSC, UPSC, SSC, Banking) ತಯಾರಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮೇ 13ರ ಈ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ (General Knowledge) ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ.)
