ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಚಹಾ ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್ಗಳವರೆಗೆ ಕ್ಯೂಆರ್ (QR) ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ಪಾವತಿಸುವುದು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವದಂತಿಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ್ದವು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (PCI) ಇದೀಗ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಯುಪಿಐ ಉಚಿತ
- 2016ರಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ಆರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದಲೂ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಚಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮುಂದೆಯೂ ಉಚಿತವಾಗಿಯೇ ಇರಲಿದೆ.
- ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಗ್ರಾಹಕರು ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಹಿವಾಟು ಶುಲ್ಕವನ್ನು ನೀಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
- ಸಣ್ಣ ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿಯವರು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಎಂಡಿಆರ್ (MDR) ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ.
- ಭಾರತದ ಅತಿ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರಿಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಯುಪಿಐನ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
ಶುಲ್ಕದ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ಏಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ?
- ಯುಪಿಐ ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಿಯಲ್-ಟೈಮ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿದೆ.
- ಈ ಬೃಹತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಸೈಬರ್ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ವಂಚನೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
- ಕಳೆದ 10 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳು, ಆರ್ಬಿಐ (RBI), ಎನ್ಪಿಸಿಐ (NPCI) ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ಸೇವಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸುತ್ತಿವೆ.
- ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ನಡೆಯುವ ಕೋಟ್ಯಂತರ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಮುಂದೆಯೂ ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಎಂಡಿಆರ್ (MDR) ಶುಲ್ಕ
- ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಆರ್ಬಿಐ ಹೊಸ ನೀತಿಯೊಂದನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದ್ದು, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಎಂಡಿಆರ್ (ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ರೇಟ್) ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
- ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 4 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವವರನ್ನು ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು (Large Merchants) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದು.
- ಈ ಶುಲ್ಕದ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇಕಡಾ 0.04 ರಷ್ಟು ಇರಬಹುದು ಎಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಇದರರ್ಥ 100 ರೂಪಾಯಿ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಕೇವಲ 4 ಪೈಸೆ ಅಥವಾ 1 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ವಹಿವಾಟಿಗೆ 40 ರೂಪಾಯಿ ಶುಲ್ಕ ಅನ್ವಯವಾಗಬಹುದು.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮ
- ವರ್ತಕರ ಸೇವಾ ಶುಲ್ಕಗಳು (MDR) ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಾವತಿ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.
- ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಯುಪಿಐ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನೇರವಾಗಿ ಉಚಿತವಾಗಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.
- ಆದರೂ, ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಿದರೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಆ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯನ್ನು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಹಾಕುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ.
- ಏನೇ ಆದರೂ, ಯುಪಿಐ ಇಕೋಸಿಸ್ಟಂ ಅನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ರೀತಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.