ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಗಳೆಂದರೆ ಬದುಕಿಗೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬುವ ಸಂಭ್ರಮದ ದಿನಗಳು. ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ ಶುರುವಾಯಿತೆಂದರೆ ಸಾಲು ಸಾಲು ಹಬ್ಬಗಳು, ಮನೆಮಂದಿಯೆಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರುವ ಸಡಗರ, ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ, ಬಗೆಬಗೆಯ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು, ಹೂವು-ಮಾವಿನ ತೋರಣಗಳ ಘಮ… ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮುದ ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬ ಮುಗಿದ ಮರುದಿನವೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಮೇಲೊಬ್ಬರು ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹಬ್ಬದ ದಿನ ನಗು-ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಕಳೆಗಟ್ಟಿದ್ದ ಮನೆ, ಮರುದಿನ ಜ್ವರ, ನೆಗಡಿ, ಅಜೀರ್ಣ, ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್, ಮೈಕೈ ನೋವಿನಿಂದಾಗಿ ಔಷಧಿಗಳ ಆಗರವಾಗುವುದು ವಿಪರ್ಯಾಸ. ಹಾಗಾದರೆ ಹಬ್ಬವೆಂದರೆ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಂತೆಯೇ? ಖಂಡಿತ ಅಲ್ಲ. ಹಬ್ಬಗಳು ನಮ್ಮ ದೈಹಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಇವೆಯೇ ಹೊರತು, ಹಾಳು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಲ್ಲ.
ನಮ್ಮ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿ, ಆಯುರ್ವೇದದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಆಚರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸೂತ್ರಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
1. ಜೈವಿಕ ಗಡಿಯಾರ (Biological Clock) ಏರುಪೇರಾಗದಿರಲಿ: ಹಬ್ಬದ ದಿನವೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ದೇಹದ ದೈನಂದಿನ ಶಿಸ್ತಿಗೆ ರಜೆ ಕೊಡುವ ದಿನವಲ್ಲ. ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದಿನ ದಿನ ತಡರಾತ್ರಿಯವರೆಗೆ ಎಚ್ಚರವಿದ್ದು, ಮರುದಿನ ತಡವಾಗಿ ಏಳುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಆಯುರ್ವೇದದ ಪ್ರಕಾರ ‘ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮುಹೂರ್ತ’ದಲ್ಲಿ (ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ) ಏಳುವುದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನ, ಮೌನ ಅಥವಾ ದೇವರ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ದಿನವಿಡೀ ಲವಲವಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ.
2. ಹಗಲು ನಿದ್ದೆಗೆ ಗುಡ್ ಬೈ ಹೇಳಿ: ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಭರ್ಜರಿ ಊಟ ಮಾಡಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಮಲಗುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಅನೇಕರಿಗಿದೆ. ಆಯುರ್ವೇದವು ಹಗಲು ನಿದ್ದೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಕಫದೋಷ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿ ಕುಂಠಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ತಲೆನೋವು, ಮಧುಮೇಹ, ಬೊಜ್ಜು ಮತ್ತು ಅಸಿಡಿಟಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
3. ಅಭ್ಯಂಗ ಸ್ನಾನ (ಎಣ್ಣೆ ಸ್ನಾನ) – ದೇಹಕ್ಕೊಂದು ರಿಲ್ಯಾಕ್ಸೇಶನ್: ಹಬ್ಬದ ಓಡಾಟದ ನಡುವೆ ದೇಹಕ್ಕೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನೀಡಲು ‘ಅಭ್ಯಂಗ’ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಧಾನ. ಸ್ನಾನಕ್ಕೂ 10-15 ನಿಮಿಷ ಮುಂಚೆ ಉಗುರುಬೆಚ್ಚಗಿನ ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಕೊಬ್ಬರಿ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ತಲೆ, ಕತ್ತು, ಕೈ-ಕಾಲು ಹಾಗೂ ಕೀಲುಗಳಿಗೆ ಮೃದುವಾಗಿ ಮಸಾಜ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇದು ರಕ್ತಸಂಚಾರವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿ, ಹಬ್ಬದ ಆಯಾಸವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.
4. ಊಟದ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ (ಹೊಸ ಸೇರ್ಪಡೆ): ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಆಹಾರದ ಶಿಸ್ತು ತಪ್ಪುವುದು. ಊಟದ ಸಮಯವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಡಿ.
- ಅತಿಯಾದ ತಿನಿಸು ಬೇಡ: “ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಸಾದ, ಇನ್ನೊಂದು ಚೂರು ಸಿಹಿ, ಅತಿಥಿಗಳು ತಂದಿತ್ತ ತಿನಿಸು” ಹೀಗೆ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುವೇ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ತಿಂದರೆ ಜಠರಾಗ್ನಿಗೆ (Digestion fire) ಹೊರೆಯಾಗಿ ವಾಂತಿ-ಭೇದಿ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಜೀರ್ಣಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿ ಪಾನೀಯ: ಕರಿದ ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತಿಂದಾಗ, ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಜೀರಿಗೆ, ಸೋಂಪು, ಅಜವಾನ (ಓಂಕಾಳು) ಅಥವಾ ಹಸಿ ಶುಂಠಿ ಹಾಕಿದ ಉಗುರುಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರನ್ನು ಆಗಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಕುಡಿಯಿರಿ.
5. ಉಪವಾಸದ ನೈಜ ಅರ್ಥ ತಿಳಿಯಿರಿ: ಉಪವಾಸವೆಂದರೆ ದಿನವಿಡೀ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಹೊಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿ, ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ಒಮ್ಮೆಲೇ ಭಾರಿ ಊಟ ಮಾಡುವುದಲ್ಲ. ‘ಉಪ’ ಎಂದರೆ ಸಮೀಪ, ‘ವಾಸ’ ಎಂದರೆ ಇರುವುದು (ದೇವರ ಸಮೀಪ ಇರುವುದು). ಅಂದರೆ ಕೆಟ್ಟ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು ಸಾತ್ವಿಕವಾಗಿರುವುದು. ಹಸಿವಾದಾಗ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಹಾಲು ಅಥವಾ ಸುಲಭವಾಗಿ ಜೀರ್ಣವಾಗುವ ಲಘು ಆಹಾರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸುವುದು ಸರಿಯಾದ ಉಪವಾಸ ಕ್ರಮ.
ಹಬ್ಬದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಟಿಪ್ಸ್ (New Additions):
- ನೀರಿನಂಶ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ (Hydration): ಹಬ್ಬದ ಕೆಲಸದ ಗಡಿಬಿಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದನ್ನೇ ಮರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಇದು ನಿರ್ಜಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ತಲೆನೋವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ದಿನವಿಡೀ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರು ಕುಡಿಯಿರಿ.
- ಊಟದ ನಂತರ ಸಣ್ಣ ನಡಿಗೆ (Post-meal Walk): ಹಬ್ಬದ ಭಾರಿ ಊಟದ ನಂತರ ಒಮ್ಮೆಲೇ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ಮಲಗುವ ಬದಲು, ಕನಿಷ್ಠ 10-15 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಮನೆಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲೇ ಅಥವಾ ಟೆರೇಸ್ ಮೇಲೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ವಾಕಿಂಗ್ ಮಾಡಿ. ಇದು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ವೇಗ ನೀಡುತ್ತದೆ.
- ಕೆಲಸಗಳ ಹಂಚಿಕೆ (Reduce Stress): ಹಬ್ಬದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೆಲಸ ಮನೆಯ ಒಬ್ಬರೇ ಮಹಿಳೆಯ (ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯ) ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಯಿಲೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಮನೆಯವರೆಲ್ಲರೂ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಶ್ರಮ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಸಂಭ್ರಮ ಇಮ್ಮಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
- ಮರುದಿನದ ‘ಡಿಟಾಕ್ಸ್’ (Post-festival Care): ಹಬ್ಬ ಮುಗಿದ ಮರುದಿನ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನೀಡಿ. ಮರುದಿನವೂ ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಉಳಿದ ಸಿಹಿ-ಕಜ್ಜಾಯಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಬದಲು; ತರಕಾರಿ ಸೂಪ್, ತಿಳಿ ಸಾರು, ಗಂಜಿ ಅಥವಾ ಹಣ್ಣುಗಳಂತಹ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕರಗುವ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ.
ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಯ ಹಿಂದೆಯೂ ಒಂದು ವಿಜ್ಞಾನವಿದೆ. ಹಬ್ಬವೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ದಂಡಿಸುವ ಅಥವಾ ವಿಪರೀತ ತಿಂದು ರೋಗವನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ದಿನವಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತು, ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಮಿತಿ, ಹಾಗೂ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾತ್ವಿಕತೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸುಂದರ ಕ್ಷಣ. ಹಬ್ಬದ ಮರುದಿನವೂ ನಾವು ಅದೇ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮರಳುವಂತಿರಬೇಕು. ಆಗಲೇ ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಗೆ ಒಂದು ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ.
ಲೋಕಾಃ ಸಮಸ್ತಾಃ ಸುಖಿನೋ ಭವಂತು (ಎಲ್ಲರೂ ಸುಖವಾಗಿ, ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರಲಿ).
ನಮ್ಮ ಸಮಗ್ರ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪುಟಗಳಿಗೆ ಸಬ್ ಸ್ಕ್ರೈಬ್ ಆಗಲು WhatsApp Group:https://chat.whatsapp.com/KnDIfiBURQ9G5sLEJLqshk
Facebook page: https://www.facebook.com/samagrasudii
Sharechat: https://sharehat.com/profile/edu514826335?d=n
Twitter: https://twitter.com/SuddiSamagra
Threads: https://www.threads.net/@samagrasuddi.co.in
Instagram: https://www.instagram.com/samagrasuddi.co.in/
Telegram: https://t.me/+E1ubNzdguQ5jN2Y1
Whats App Channel: https://whatsapp.com/channel/0029VbDbOsBD8SE2H0L3d40j