ಶ್ಲೋಕ (ಸಂಸ್ಕೃತ)
समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः ।
सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन् ॥ ६.१३ ॥
ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಸಮಂ ಕಾಯಶಿರೋಗ್ರೀವಂ ಧಾರಯನ್ನಚಲಂ ಸ್ಥಿರಃ ।
ಸಂಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯ ನಾಸಿಕಾಗ್ರಂ ಸ್ವಂ ದಿಶಶ್ಚಾನವಲೋಕಯನ್ ॥ ೬.೧೩ ॥
ಅರ್ಥ
ಯೋಗಿಯು ದೇಹ, ತಲೆ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡು, ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮೂಗಿನ ತುದಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ದಿಕ್ಕುಗಳತ್ತ ನೋಡದೆ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರಬೇಕು.
ವಿವರಣೆ
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಧ್ಯಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರತೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೇಹ, ತಲೆ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಸಮಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವುದು ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನ ಚಂಚಲತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನ ವಿಷಯಗಳಿಗಿಂತ ಅಂತರಂಗದ ಶಾಂತಿಯ ಕಡೆ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಿಯಮಿತ ಸಾಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ದಾರಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಗೀತೆಯ ಪ್ರಕಾರ ದೈಹಿಕ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಯೋಗಸಾಧನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನಿಜವಾದ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು.
ಇಂದಿನ ಸಂದೇಶ
“ಸ್ಥಿರ ದೇಹ ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸು ಧ್ಯಾನದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಆಧಾರ.”
