ಮಾನವನ ಇತಿಹಾಸವು ಕೇವಲ ದಿನಾಂಕಗಳ ಮತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲ; ಅದು ಯುದ್ಧಗಳು, ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು, ಕ್ರಾಂತಿಗಳು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ತ್ಯಾಗ-ಬಲಿದಾನಗಳ ಒಂದು ನಿರಂತರ ಪ್ರವಾಹ. ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪುಟವೂ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ರೋಚಕ ಕಥೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೇ ೨೦ (May 20) ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಗಾಧವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ದಿನವಾಗಿದೆ.
ಒಂದು ಕಡೆ ಖಂಡಗಳ ನಡುವೆ ಹೊಸ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತೆರೆದು ಜಾಗತೀಕರಣಕ್ಕೆ (ಹಾಗೂ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗೆ) ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆದ ದಿನವಾದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಕಿಡಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಿದ ಮಹಾನ್ ನಾಯಕರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ದಿನವಾಗಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನ, ಪರಿಸರ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ—ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಮೇ ೨೦ ತನ್ನದೇ ಆದ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದೆ.
೧. ಮೇ 20: ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದ ಜಾಗತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು
ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಮೇ ೨೦ ಅನ್ನು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ (UN) ಆಚರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ಇವೆರಡೂ ಮಾನವನ ಉಳಿವು ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ.
ವಿಶ್ವ ಜೇನುನೊಣ ದಿನ (World Bee Day)
ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಜೇನುನೊಣಗಳ ಪಾತ್ರ ಅನನ್ಯ. ಈ ಪುಟ್ಟ ಕೀಟಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮಾನವ ಕುಲವು ತೀವ್ರವಾದ ಆಹಾರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮೇ ೨೦ ರಂದು “ವಿಶ್ವ ಜೇನುನೊಣ ದಿನ”ವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ: ಆಧುನಿಕ ಜೇನುಸಾಕಣೆ (Apiculture) ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಸ್ಲೊವೇನಿಯಾ ದೇಶದ ಮಹಾನ್ ತಜ್ಞ ಆಂಟನ್ ಜಾನ್ಸಾ (Anton Janša) ಜನಿಸಿದ್ದು ೧೭೩೪ರ ಮೇ ೨೦ ರಂದು. ಅವರು ಜೇನುನೊಣಗಳ ನಡವಳಿಕೆ, ಅವುಗಳ ಶ್ರಮ ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಸ್ಲೊವೇನಿಯಾ ಸರ್ಕಾರವು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಿದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ೨೦೧೮ರಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.
- ಜೀವಸಂಕುಲಕ್ಕೆ ಜೇನುನೊಣಗಳ ಕೊಡುಗೆ: ವಿಶ್ವದ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗವು ನೇರವಾಗಿ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶದ (Pollination) ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಹಣ್ಣುಗಳು, ತರಕಾರಿಗಳು, ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಕಾಳುಗಳ ಇಳುವರಿಗೆ ಜೇನುನೊಣಗಳೇ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರಣ. ಆದರೆ ಇಂದು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಬಳಕೆ, ಅರಣ್ಯನಾಶ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಟವರ್ಗಳ ವಿಕಿರಣದಿಂದಾಗಿ ಜೇನುನೊಣಗಳ ಸಂತತಿ ವೇಗವಾಗಿ ನಶಿಸುತ್ತಿದೆ.
- ಆಚರಣೆಯ ಉದ್ದೇಶ: ಈ ದಿನದಂದು ರೈತರು, ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಜೇನುನೊಣಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾವಯವ ಕೃಷಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾದ ಪರಿಸರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.
ವಿಶ್ವ ಮಾಪನಶಾಸ್ತ್ರ ದಿನ (World Metrology Day)
ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನಿಖರತೆ (Accuracy) ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಯಾವ ಆವಿಷ್ಕಾರವೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಾವು ದಿನಸಿ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸುವ ಒಂದು ಕಿಲೋ ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡುವ ರಾಕೆಟ್ನ ತೂಕದವರೆಗೂ ಎಲ್ಲವೂ ನಿಖರವಾದ ಅಳತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಮೇ ೨೦ ರಂದು ‘ವಿಶ್ವ ಮಾಪನಶಾಸ್ತ್ರ ದಿನ’ವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಐತಿಹಾಸಿಕ ಒಪ್ಪಂದ: ೧೮೭೫ರ ಮೇ ೨೦ ರಂದು ಫ್ರಾನ್ಸ್ನ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್ನಲ್ಲಿ ೧೭ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಒಗ್ಗೂಡಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ “ಮೀಟರ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್” (Metre Convention) ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಏಕರೂಪದ ಅಳತೆ ಮತ್ತು ತೂಕದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು (International System of Units – SI) ರೂಪಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.
- ಮಹತ್ವ: ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ವಹಿವಾಟುಗಳು ಸುಗಮವಾಗಿ ನಡೆಯಲು ಈ ಏಕರೂಪದ ಮಾಪನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
೨. ಭಾರತದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದ ಮೇ ೨೦ರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು
ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತೆಗೆದು ನೋಡಿದರೆ, ಮೇ ೨೦ ಅನೇಕ ರೋಚಕ ತಿರುವುಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಾಧನೆಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ವಾಸ್ಕೋಡಗಾಮ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಗೆ ಬಂದಿಳಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಿನ (೧೪೯೮)
ಭಾರತದ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಾಸ್ಕೋಡಗಾಮನ ಆಗಮನಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಮತ್ತು ನಂತರ ಎಂದು ವಿಭಜಿಸಬಹುದು. ಆ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದು ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಬರೆದ ದಿನ.
- ಹಿನ್ನೆಲೆ: ೧೫ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್ಗೆ ಭಾರತದ ಸಾಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ (ಮಸಾಲೆಗಳು – ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಳುಮೆಣಸು) ತೀವ್ರ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿತ್ತು. ಆದರೆ ಭೂಮಾರ್ಗದ ಮೇಲೆ ಆಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹಿಡಿತವಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹುಡುಕಲೇಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಗೆ ಸಿಲುಕಿದರು.
- ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ಆಗಮನ: ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ದೇಶದ ಸಾಹಸಿ ನಾವಿಕ ವಾಸ್ಕೋಡಗಾಮ, ಆಫ್ರಿಕಾದ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯಾದ ‘ಕೇಪ್ ಆಫ್ ಗುಡ್ ಹೋಪ್’ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಿ ೧೪೯೮ರ ಮೇ ೨೦ ರಂದು ಕೇರಳದ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆ (Kozhikode/Calicut) ತೀರವಾದ ಕಾಪ್ಪಾಡ್ (Kappad) ಎಂಬಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿಳಿದನು.
- ಪರಿಣಾಮ: ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಯ ಅಂದಿನ ಹಿಂದೂ ದೊರೆ ‘ಝಾಮೊರಿನ್’ (Zamorin) ಆತನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದನು. ವಾಸ್ಕೋಡಗಾಮನ ಈ ಯಶಸ್ವಿ ಪಯಣವು ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಅರಬ್ಬರಿಂದ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಒಂದು ಘಟನೆಯು ಮುಂದೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು, ಡಚ್ಚರು, ಫ್ರೆಂಚರು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದು, ಭಾರತವನ್ನು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಮ್ಮ ವಸಾಹತುವನ್ನಾಗಿ (Colony) ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬುನಾದಿಯಾಯಿತು.
ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಿಂದ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಆಶ್ರಮ ಸ್ಥಾಪನೆ (೧೯೧೫)
ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಯಶಸ್ವಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ಮೋಹನ್ದಾಸ್ ಕರಮ್ಚಂದ್ ಗಾಂಧಿಯವರು, ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನೀಡಲು ಮುಂದಾದರು.
- ೧೯೧೫ರ ಮೇ ೨೦ ರಂದು ಗುಜರಾತ್ನ ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಸಮೀಪದ ಕೊಚ್ರಾಬ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಆಶ್ರಮವಾದ “ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಆಶ್ರಮ”ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
- ಸತ್ಯ, ಅಹಿಂಸೆ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ನಿವಾರಣೆಯ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ೧೯೧೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಗ್ ರೋಗದ ಭೀತಿಯಿಂದ ಈ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಸಾಬರಮತಿ ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಇದು ‘ಸಾಬರಮತಿ ಆಶ್ರಮ’ ಎಂದು ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ದಂಡಿ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ (ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ) ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಳಿಗೆ ಈ ಆಶ್ರಮವೇ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರಿಂದ ಜಿಂಜಿ ಕೋಟೆ ವಶ (೧೬೭೭)
ಮರಾಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕೇವಲ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದತ್ತ ವಿಸ್ತರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮೇ ೨೦ ಮಹತ್ವದ ದಿನವಾಗಿದೆ. ೧೬೭೭ರ ಮೇ ೨೦ ರಂದು ಹಿಂದೂ ಸ್ವರಾಜ್ಯದ ರೂವಾರಿ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಅತ್ಯಂತ ಭದ್ರವಾದ ಜಿಂಜಿ ಕೋಟೆ (Gingee Fort) ಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. “ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಭೇದ್ಯವಾದ ಕೋಟೆ” (Troy of the East) ಎಂದು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಕೋಟೆಯು, ಮುಂದೆ ಶಿವಾಜಿಯ ಮರಣಾನಂತರ ಮರಾಠರು ಮೊಘಲರ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಔರಂಗಜೇಬನ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಸಿದ ಸುದೀರ್ಘ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಮರಾಠರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಿತು.
ಬಾಂಬೆ ಹೈನಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ತೈಲ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆರಂಭ (೧೯೭೬)
ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಭಾರತವು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯತ್ತ ಇಟ್ಟ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಹೆಜ್ಜೆ ಇದು. ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದ ಕರಾವಳಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೭೬ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ‘ಬಾಂಬೆ ಹೈ’ (Bombay High – ಈಗಿನ ಮುಂಬೈ ಹೈ) ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪದಲ್ಲಿ ೧೯೭೪ರಲ್ಲೇ ತೈಲ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ (Crude Oil) ಉತ್ಪಾದನೆಯು ೧೯೭೬ರ ಮೇ ೨೦ ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಒಎನ್ಜಿಸಿ (ONGC) ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಈ ನಿಕ್ಷೇಪವು ಇಂದಿಗೂ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ತೈಲ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಪಾಲು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಆಮದು ತೈಲದ ಮೇಲಿನ ಭಾರತದ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ತಗ್ಗಿಸಿತು.
೩. ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಸ್ಮರಣೆ
ಭಾರತಮಾತೆಯ ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾನ್ ದಿಗ್ಗಜರು ಮರಣಹೊಂದಿದ್ದು ಇದೇ ಮೇ ೨೦ ರಂದು. ಅವರ ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯದ ಕಥೆ ಇಂದಿನ ಯುವಪೀಳಿಗೆಗೆ ಆದರ್ಶವಾಗಿದೆ.
ಬಿಪಿನ್ ಚಂದ್ರ ಪಾಲ್ (ಮರಣ: ಮೇ ೨೦, ೧೯೩೨)
ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ (Revolutionary Nationalism) ಕಿಡಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಿದ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಬಿಪಿನ್ ಚಂದ್ರ ಪಾಲ್ ಅಗ್ರಗಣ್ಯರು.
- ಹಿನ್ನೆಲೆ: ೧೮೫೮ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಹಟ್ಟದಲ್ಲಿ (ಈಗಿನ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ) ಜನಿಸಿದ ಇವರು, ಕೇವಲ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿರದೆ, ಅದ್ಭುತ ವಾಗ್ಮಿ, ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದರು.
- ಲಾಲ್-ಬಾಲ್-ಪಾಲ್: ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮಂದಗಾಮಿ (Moderates) ನೀತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ, ನೇರ ಹೋರಾಟದ ಹಾದಿ ಹಿಡಿದವರು ಮೂವರು ನಾಯಕರು. ಪಂಜಾಬ್ನ ಲಾಲಾ ಲಜಪತ್ ರಾಯ್, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಬಾಲ ಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕ್ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳದ ಬಿಪಿನ್ ಚಂದ್ರ ಪಾಲ್. ಇವರೇ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾದ ‘ಲಾಲ್-ಬಾಲ್-ಪಾಲ್’ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳು.
- ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳುವಳಿ: ೧೯೦೫ರ ಬಂಗಾಳ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಉಗ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ ಬಿಪಿನ್ ಚಂದ್ರ ಪಾಲ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕುಗಳ ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ‘ಸ್ವದೇಶಿ’ ವಸ್ತುಗಳ ಬಳಕೆಯ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪಸರಿಸಿದರು. ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವತ್ತ ಒಲವು ತೋರಿದರು.
- ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ: ‘ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯಾ’, ‘ಬಂದೇ ಮಾತರಂ’ (ಅರವಿಂದ ಘೋಷ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ) ಮತ್ತು ‘ಸ್ವರಾಜ್’ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿ, ತಮ್ಮ ಹರಿತವಾದ ಲೇಖನಿಗಳ ಮೂಲಕ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ನಡುಗಿಸಿದರು. ಅರವಿಂದ ಘೋಷ್ ಅವರು ಬಿಪಿನ್ ಚಂದ್ರ ಪಾಲ್ ಅವರನ್ನು “ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಪ್ರಬಲ ಪ್ರವಾದಿ” ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ೧೯೩೨ರ ಮೇ ೨೦ ರಂದು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಇಹಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸಿದರು.
ಟಂಗಟೂರಿ ಪ್ರಕಾಶಂ – ‘ಆಂಧ್ರ ಕೇಸರಿ’ (ಮರಣ: ಮೇ ೨೦, ೧೯೫೭)
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ನಾಯಕ ಟಿ. ಪ್ರಕಾಶಂ.
- ಧೈರ್ಯದ ಪ್ರತೀಕ: ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ ‘ಸೈಮನ್ ಕಮಿಷನ್’ (Simon Commission) ಮದ್ರಾಸ್ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ, ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ಬೃಹತ್ ಕರಾಳ ಬಾವುಟಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಯಿತು. ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪೊಲೀಸರು ಬಂದೂಕುಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಿಟ್ಟು “ಮುಂದೆ ಬಂದರೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸುತ್ತೇವೆ” ಎಂದು ಬೆದರಿಸಿದರು. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಜನಸಮೂಹವನ್ನು ಭೇದಿಸಿಕೊಂಡು ಮುಂದೆ ಬಂದ ಪ್ರಕಾಶಂ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಶರ್ಟಿನ ಗುಂಡಿ ಬಿಚ್ಚಿ ಎದೆಯನ್ನು ಬಗೆದು ತೋರಿಸಿ, “ನಿಮಗೆ ತಾಕತ್ತಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ಎದೆಗೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿ!” ಎಂದು ಗರ್ಜಿಸಿದರು. ಅವರ ಈ ಅಸಾಧಾರಣ ಹಾಗೂ ಅದಮ್ಯ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ಬೆರಗಾದ ಜನತೆ ಅಂದಿನಿಂದ ಅವರನ್ನು “ಆಂಧ್ರ ಕೇಸರಿ” (Lion of Andhra) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿತು.
- ರಾಜಕೀಯ ಸಾಧನೆ: ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಅವರು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ (ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ಭಾಷಾವಾರು ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಂಧ್ರ ರಾಜ್ಯವು ರಚನೆಯಾದಾಗ, ಅವರು ಅದರ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ತಮ್ಮ ಇಡೀ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟ ಅವರು ೧೯೫೭ರ ಮೇ ೨೦ ರಂದು ಹೈದರಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
೪. ಜಾಗತಿಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬದಲಿಸಿದ ಮೇ ೨೦ರ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು
ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಗಳು, ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಈ ದಿನ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಕೊಲಂಬಸ್ ನಿಧನ (೧೫೦೬)
ವಾಸ್ಕೋಡಗಾಮ ಭಾರತವನ್ನು ತಲುಪಿದ ದಿನಾಂಕದಂದೇ, ಭಾರತವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೊರಟು ಬೇರೊಂದು ಖಂಡವನ್ನೇ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಜಗತ್ತಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅನ್ವೇಷಕ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಕೊಲಂಬಸ್ ನಿಧನರಾದರು.
- ೧೪೯೨ರಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಡೆಯಿಂದ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೊರಟ ಕೊಲಂಬಸ್, ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕ ಖಂಡವನ್ನು (New World) ತಲುಪಿದನು. ಆತನ ಈ ಯಾನವು ಜಾಗತಿಕ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿತು; ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಅಮೆರಿಕವನ್ನು ವಸಾಹತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡಲು ಇದು ಕಾರಣವಾಯಿತು.
- ಆದರೆ ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ತಾನು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಭೂಭಾಗವು ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ (ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ) ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದೇ ಆತ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ನಂಬಿದ್ದನು. ತಾನು ಹೊಸ ಖಂಡವೊಂದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯದೆಯೇ ಆತ ೧೫೦೬ರ ಮೇ ೨೦ ರಂದು ಸ್ಪೇನ್ನಲ್ಲಿ ಬಡತನ ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಮರಣಹೊಂದಿದನು.
ನೈಸಿಯಾದ ಮೊದಲ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೩೨೫)
ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ದಿನ. ರೋಮನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಒಂದನೇ ಕಾನ್ಸ್ಟಂಟೈನ್ (Constantine the Great) ಆಯೋಜಿಸಿದ ಈ ಬೃಹತ್ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಏಷ್ಯಾ ಮೈನರ್ನ (ಇಂದಿನ ಟರ್ಕಿ) ನೈಸಿಯಾ (Nicaea) ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ. ೩೨೫ರ ಮೇ ೨೦ ರಂದು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬಿಷಪ್ಗಳು ಒಗ್ಗೂಡಿ ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ದೈವಿಕ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಈಸ್ಟರ್ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ದಿನಾಂಕದ ಬಗ್ಗೆ ಒಮ್ಮತದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಇದು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಮೂಲಭೂತ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು (Nicene Creed) ಲಿಖಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕದ ಹೋಮ್ಸ್ಟೆಡ್ ಕಾಯ್ದೆ (೧೮೬೨)
ಆಧುನಿಕ ಅಮೆರಿಕದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಯ್ದೆ ಇದು. ಅಮೆರಿಕದ ಅಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಬ್ರಹಾಂ ಲಿಂಕನ್ ಅವರು ೧೮೬೨ರ ಮೇ ೨೦ ರಂದು ‘ಹೋಮ್ಸ್ಟೆಡ್ ಕಾಯ್ದೆ’ಗೆ (Homestead Act) ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.
- ಇದರ ಪ್ರಕಾರ, ಅಮೆರಿಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿರುವ ಯಾವುದೇ ನಾಗರಿಕನಿಗೆ (ಅಥವಾ ಭವಿಷ್ಯದ ನಾಗರಿಕನಿಗೆ) ೧೬೦ ಎಕರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ಪಶ್ಚಿಮದತ್ತ ವಲಸೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಕೃಷಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು.
ಬ್ಲೂ ಜೀನ್ಸ್ ಆವಿಷ್ಕಾರ (೧೮೭೩)
ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಯುವಜನರ ನೆಚ್ಚಿನ ಉಡುಗೆಯಾಗಿರುವ “ಬ್ಲೂ ಜೀನ್ಸ್” (Blue Jeans) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜನ್ಮತಳೆದದ್ದು ಇದೇ ದಿನ.
- ೧೮೭೩ರ ಮೇ ೨೦ ರಂದು ಲೆವಿ ಸ್ಟ್ರಾಸ್ (Levi Strauss) ಮತ್ತು ದರ್ಜಿ ಜಾಕೋಬ್ ಡೇವಿಸ್ (Jacob Davis) ಅವರು ಡೆನಿಮ್ ಪ್ಯಾಂಟ್ಗಳ ಜೇಬುಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗದಂತೆ ತಾಮ್ರದ ರಿವೆಟ್ಗಳನ್ನು (Copper Rivets) ಅಳವಡಿಸುವ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಅಮೆರಿಕನ್ ಪೇಟೆಂಟ್ ಪಡೆದರು.
- ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಗಣಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ರೈತರಿಗಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಒರಟು ಬಟ್ಟೆ, ಇಂದು ಜಾಗತಿಕ ಫ್ಯಾಷನ್ ಉದ್ಯಮದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿದೆ.
ಕ್ಯೂಬಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಉದಯ (೧೯೦೨)
ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು. ೪೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅಮೆರಿಕದ ಸೇನಾ ಆಡಳಿತದ ನಂತರ, ಕ್ಯೂಬಾ ದೇಶವು ೧೯೦೨ರ ಮೇ ೨೦ ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಿ (Republic of Cuba) ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಥಾಮಸ್ ಎಸ್ಟ್ರಾಡಾ ಪಾಲ್ಮಾ ಅವರು ಕ್ಯೂಬಾದ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಹಬಲ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದೂರದರ್ಶಕದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ (೧೯೯೦)
ಮಾನವನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೇ ೨೦ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ದಿನ. ನಾಸಾ (NASA) ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ‘ಹಬಲ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದೂರದರ್ಶಕ’ (Hubble Space Telescope) ೧೯೯೦ರ ಮೇ ೨೦ ರಂದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಛಾಯಾಚಿತ್ರವನ್ನು (First Light) ಭೂಮಿಗೆ ರವಾನಿಸಿತು. ಈ ದೂರದರ್ಶಕವು ನಮ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಕಪ್ಪು ಕುಳಿಗಳು (Black Holes) ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾನವಕುಲದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿತು.
ಪೂರ್ವ ಟಿಮೋರ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ (೨೦೦೨)
೨೧ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಹೊಸ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರ ‘ಪೂರ್ವ ಟಿಮೋರ್’ (Timor-Leste). ಶತಮಾನಗಳ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮತ್ತು ತದನಂತರದ ೨೪ ವರ್ಷಗಳ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಕ್ರೂರ ಮಿಲಿಟರಿ ಆಕ್ರಮಣದ ವಿರುದ್ಧ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ ಈ ದೇಶ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೇ ೨೦, ೨೦೦೨ ರಂದು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
೫. ಮೇ ೨೦ರಂದು ಜನಿಸಿದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ದಿಗ್ಗಜರು
ಬೌದ್ಧಿಕ ಜಗತ್ತನ್ನು ತಮ್ಮ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಇದೇ ದಿನ ಜನಿಸಿದರು.
- ಜಾನ್ ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಮಿಲ್ (John Stuart Mill – ಜನನ: ೧೮೦೬): ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ, ರಾಜಕೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಉದಾರವಾದಿ (Liberalism) ಚಿಂತಕ. ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿ ‘ಆನ್ ಲಿಬರ್ಟಿ’ (On Liberty) ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಪರವಾದ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಅವರು ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪ್ರಬಲ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ವಾದಿಸಿದ ಮೊದಲ ಸಂಸದರಾಗಿದ್ದರು.
- ಸುಮಿತ್ರಾನಂದನ್ ಪಂತ್ (Sumitranandan Pant – ಜನನ: ೧೯೦೦): ಹಿಂದಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ‘ಛಾಯಾವಾದಿ’ (ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್) ಯುಗದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಸುಮಿತ್ರಾನಂದನ್ ಪಂತ್ ಅವರು ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಕೌಸಾನಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ, ಮಾನವನ ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾತ್ವಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟ ಅವರು ಹಿಂದಿ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು. ಅವರ ಅನುಪಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’, ‘ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ ಮತ್ತು ‘ಪದ್ಮಭೂಷಣ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳಿಂದ ಭವಿಷ್ಯದ ಪಾಠಗಳು
ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನಾಂಕವು ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ಗಂಭೀರವಾದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಒಡಲಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿಸಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮೇ ೨೦ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.
“ನೆನಪುಗಳು ಇತಿಹಾಸವಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಆ ಇತಿಹಾಸವು ಭವಿಷ್ಯದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂಬ ಮಾತಿದೆ. ಮೇ ೨೦ರ ಈ ಘಟನೆಗಳು ನಮಗೆ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಹಸಿವನ್ನು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಲಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ದಾಟಿಸುವುದು ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ಸಮಾಜದ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
