ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಹೃದಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಗೊಂದಲಗಳಿವೆ. ‘ಹೃದಯಾಘಾತ’ (Heart Attack), ‘ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನ’ (Cardiac Arrest) ಮತ್ತು ‘ಹೃದಯ ವೈಫಲ್ಯ’ (Heart Failure) ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ದಿನನಿತ್ಯದ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ಇವು ಮೂರೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಸ್ಥಿತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಥಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇದ್ದರೆ, ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವ ಉಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ಮಾರ್ಗಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
1. ಹೃದಯಾಘಾತ (Heart Attack): ರಕ್ತ ಪೂರೈಕೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ
ಹೃದಯದ ಸ್ನಾಯುಗಳಿಗೆ ಆಮ್ಲಜನಕಯುಕ್ತ ರಕ್ತವನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಕಿರೀಟಧಮನಿಗಳಲ್ಲಿ (Coronary Arteries) ಕೊಬ್ಬು ಅಥವಾ ರಕ್ತದ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆಯಿಂದ ಬ್ಲಾಕೇಜ್ ಉಂಟಾದಾಗ ಹೃದಯಾಘಾತ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ರಕ್ತ ಪೂರೈಕೆ ನಿಂತಾಗ ಆ ಭಾಗದ ಹೃದಯದ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಸಾಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:
- ಎದೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ನೋವು ಮತ್ತು ಭಾರವಾದ ಅನುಭವ.
- (ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಂಶ): ಈ ನೋವು ಎಡಗೈ, ಕುತ್ತಿಗೆ, ದವಡೆ ಅಥವಾ ಬೆನ್ನಿನ ಭಾಗಕ್ಕೂ ಹರಡಬಹುದು.
- ವಿಪರೀತ ಬೆವರುವುದು, ವಾಕರಿಕೆ (ವಾಂತಿ ಬರುವಂತಾಗುವುದು) ಮತ್ತು ತಲೆತಿರುಗುವಿಕೆ.
- ವಿಪರೀತ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಉಸಿರು ಕಟ್ಟಿದಂತಾಗುವುದು.
ತುರ್ತು ಕ್ರಮ: ರೋಗಿಯನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸಿ. ಇಸಿಜಿ (ECG) ಮುಖಾಂತರ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹೃದಯಾಘಾತವಾದ ಮೊದಲ ಒಂದು ಗಂಟೆಯನ್ನು ‘ಗೋಲ್ಡನ್ ಅವರ್’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸಿಕ್ರೆ ಪ್ರಾಣಾಪಾಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು.
2. ಕಾರ್ಡಿಯಾಕ್ ಅರೆಸ್ಟ್ (Cardiac Arrest): ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ
ಹೃದಯಾಘಾತವು ರಕ್ತನಾಳದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾದರೆ, ಕಾರ್ಡಿಯಾಕ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ಎನ್ನುವುದು ಹೃದಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ (Electrical System) ಉಂಟಾಗುವ ದಿಢೀರ್ ದೋಷವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೃದಯದ ಬಡಿತದ ಲಯ ತಪ್ಪಿ (Arrhythmia), ಹೃದಯವು ರಕ್ತವನ್ನು ಪಂಪ್ ಮಾಡುವುದನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:
- ಯಾವುದೇ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕುಸಿದು ಬೀಳುವುದು.
- ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಎಷ್ಟೇ ಕರೆದರೂ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದಿರುವುದು.
- ಉಸಿರಾಟ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದು ಅಥವಾ ಅಸಹಜವಾಗಿ ಒದ್ದಾಡುವುದು.
ತುರ್ತು ಕ್ರಮ: ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರ ಸ್ಥಿತಿ. ತಕ್ಷಣವೇ ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್ಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ, ರೋಗಿಗೆ ಸಿಪಿಆರ್ (CPR – Cardiopulmonary Resuscitation) ಆರಂಭಿಸಬೇಕು. (ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಂಶ): ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ ಎಇಡಿ (AED – Automated External Defibrillator) ಯಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿ ಹೃದಯದ ಬಡಿತವನ್ನು ಮರಳಿ ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.
3. ಹೃದಯ ವೈಫಲ್ಯ (Heart Failure): ಪಂಪಿಂಗ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆ
ಹೃದಯ ವೈಫಲ್ಯ ಎಂಬುದು ದಿಢೀರ್ ಎಂದು ಸಂಭವಿಸುವ ಘಟನೆಯಲ್ಲ; ಇದು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸ್ಥಿತಿ. ಹೃದಯದ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳು ದುರ್ಬಲಗೊಂಡು, ದೇಹದ ಇತರ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ರಕ್ತವನ್ನು ಪಂಪ್ ಮಾಡಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ‘ಹಾರ್ಟ್ ಫೇಲ್ಯೂರ್’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದಾದ ಹಾನಿ, ಕವಾಟಗಳ (Valves) ಸಮಸ್ಯೆ ಅಥವಾ ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡದಿಂದ ಇದು ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:
- ದೈನಂದಿನ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ವಿಪರೀತ ಆಯಾಸ ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ.
- ರಾತ್ರಿ ಮಲಗಿದಾಗ ಉಸಿರಾಡಲು ಕಷ್ಟವಾಗುವುದು (ಕುಳಿತಾಗ ಸಮಾಧಾನವಾಗುವುದು).
- (ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಂಶ): ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೀರು ಶೇಖರಣೆಯಾಗಿ ಕಾಲು, ಪಾದ, ಕಣಕಾಲು ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಊತ (Edema) ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಒಂದೇ ನೋಟದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸ್ಥಿತಿಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
| ಸ್ಥಿತಿ | ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ | ಪರಿಣಾಮ | ರೋಗಿಯ ಲಕ್ಷಣ |
| ಹೃದಯಾಘಾತ | ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಲಾಕೇಜ್ (ಪ್ಲಂಬಿಂಗ್ ಸಮಸ್ಯೆ) | ಸ್ನಾಯುಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ | ಎದೆನೋವು, ಬೆವರುವುದು (ರೋಗಿ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ) |
| ಕಾರ್ಡಿಯಾಕ್ ಅರೆಸ್ಟ್ | ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೈಫಲ್ಯ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಸಮಸ್ಯೆ) | ಹೃದಯದ ಬಡಿತವೇ ನಿಲ್ಲುವುದು | ದಿಢೀರ್ ಕುಸಿತ, ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪುವುದು, ಉಸಿರಾಟ ನಿಲ್ಲುವುದು |
| ಹೃದಯ ವೈಫಲ್ಯ | ಹೃದಯದ ದೌರ್ಬಲ್ಯ (ಪಂಪಿಂಗ್ ಸಮಸ್ಯೆ) | ದೇಹಕ್ಕೆ ರಕ್ತದ ಕೊರತೆ | ಆಯಾಸ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ, ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಊತ |
ಹೃದಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು 7 ಪ್ರಮುಖ ಸೂತ್ರಗಳು
ಬದಲಾದ ಜೀವನಶೈಲಿಯಿಂದಾಗಿ ಯುವಜನರಲ್ಲೂ ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ:
- ನಿರಂತರ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ: ದಿನಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ 30 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಬಿರುಸಿನ ನಡಿಗೆ (Brisk walk), ಜಾಗಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಯೋಗ ಮಾಡಿ.
- ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ: ಜಂಕ್ ಫುಡ್, ಕರಿದ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಆಹಾರವನ್ನು (Processed foods) ತ್ಯಜಿಸಿ. ತಾಜಾ ಹಣ್ಣು, ತರಕಾರಿ, ನಾರಿನಂಶವಿರುವ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ.
- ಒತ್ತಡ ನಿರ್ವಹಣೆ (ಹೊಸ ಅಂಶ): ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡವು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಶತ್ರು. ಧ್ಯಾನ, ಉಸಿರಾಟದ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿ.
- ದುಶ್ಚಟಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಿ (ಹೊಸ ಅಂಶ): ಧೂಮಪಾನವು ರಕ್ತನಾಳಗಳನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಧೂಮಪಾನ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ಮದ್ಯಪಾನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಿ.
- ಬಿಪಿ ಮತ್ತು ಶುಗರ್ ನಿಯಂತ್ರಣ (ಹೊಸ ಅಂಶ): ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ (BP) ಮತ್ತು ಮಧುಮೇಹವನ್ನು (Diabetes) ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಿಸಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
- ಸಾಕಷ್ಟು ನಿದ್ರೆ: ಪ್ರತಿದಿನ 7 ರಿಂದ 8 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಗುಣಮಟ್ಟದ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುವುದು ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
- ಕುಟುಂಬದ ಇತಿಹಾಸವಿದ್ದರೆ ಎಚ್ಚರ: ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಹೃದಯಾಘಾತವಾಗಿದ್ದರೆ, ನೀವು ಹೆಚ್ಚು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು. ವಯಸ್ಸಾಗುವವರೆಗೆ ಕಾಯದೆ, ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಲಿಪಿಡ್ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಮತ್ತು ಲಿಪೊಪ್ರೋಟೀನ್(ಎ) [Lipoprotein(a)] ನಂತಹ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ನಮ್ಮ ಸಮಗ್ರ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪುಟಗಳಿಗೆ ಸಬ್ ಸ್ಕ್ರೈಬ್ ಆಗಲು WhatsApp Group:https://chat.whatsapp.com/KnDIfiBURQ9G5sLEJLqshk
Facebook page: https://www.facebook.com/samagrasudii
Sharechat: https://sharehat.com/profile/edu514826335?d=n
Twitter: https://twitter.com/SuddiSamagra
Threads: https://www.threads.net/@samagrasuddi.co.in
Instagram: https://www.instagram.com/samagrasuddi.co.in/
Telegram: https://t.me/+E1ubNzdguQ5jN2Y1
Whats App Channel: https://whatsapp.com/channel/0029VbDbOsBD8SE2H0L3d40j