ನಲವತ್ತು ವರ್ಷ ದಾಟಿದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಸೊಂಟ ಹಾಗೂ ತೊಡೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೊಜ್ಜು ಶೇಖರಣೆಯಾಗುವುದು ಬಹುತೇಕರು ಎದುರಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ. ಆದರೆ, ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ದೇಹದ ಆಕಾರ ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇದು ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಏರುಪೇರು ಹಾಗೂ ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಪ್ರತಿರೋಧದ (Insulin resistance) ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿರಬಹುದು.
ಕೆಳಗಿನ ದೇಹದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ (Lower body) ವೇಗವಾಗಿ ತೂಕ ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಚಿಂತೆ ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಅಸಲಿ ಕಾರಣಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರಗಳೇನು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
40ರ ನಂತರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳು
ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 30ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯ ಹಾಗೂ ೪೦ರ ಆರಂಭವು ಅನೇಕ ಶಾರೀರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಕಾಲಘಟ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪೆರಿಮೆನೋಪಾಸ್ ಮತ್ತು ಋತುಬಂಧದ (Menopause) ಹಂತವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.
“ಈ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ‘ಈಸ್ಟ್ರೊಜೆನ್’ (Estrogen) ಹಾರ್ಮೋನ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಏರಿಳಿತಗಳು ಉಂಟಾಗಿ, ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯು ದೇಹವು ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸೊಂಟ ಮತ್ತು ತೊಡೆಯ ಸುತ್ತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಬ್ಬು ಶೇಖರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.”
ಬೊಜ್ಜು ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು
ವಯಸ್ಸಾಗುವಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಕೂಡ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ನೇರ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ:
- ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಅಸಮತೋಲನ: ಈಸ್ಟ್ರೊಜೆನ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆ ದೇಹದ ಕೊಬ್ಬಿನ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.
- ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆ (Metabolism) ನಿಧಾನವಾಗುವುದು: ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ಕ್ಯಾಲೊರಿಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸುವ ದೇಹದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
- ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೊರತೆ: ಉದ್ಯೋಗ ಅಥವಾ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಾಯಾಮಕ್ಕೆ ಸಮಯ ನೀಡದಿರುವುದು.
- ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ: ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಹಾಗೂ ಕಳಪೆ ನಿದ್ರೆಯು ದೇಹದಲ್ಲಿ ‘ಕಾರ್ಟಿಸೋಲ್’ (Cortisol) ಹಾರ್ಮೋನ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅತಿಯಾದ ಹಸಿವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಕೊಬ್ಬು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಲು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ.
- ಕಳಪೆ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ: ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಆಹಾರಗಳು (Processed foods), ಸಕ್ಕರೆಯುಕ್ತ ತಿಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಕರಿದ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಅತಿಯಾದ ಸೇವನೆ.
- ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು: ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಪ್ರತಿರೋಧ, ಪಿಸಿಓಎಸ್ (PCOS) ಮತ್ತು ಥೈರಾಯ್ಡ್ನಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿದ್ದರೆ, ದೇಹಕ್ಕೆ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ನೇರವಾಗಿ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಸೊಂಟ ಮತ್ತು ತೊಡೆಯ ಭಾಗದ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಕರಗಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?
೪೦ರ ನಂತರ ತೂಕ ಇಳಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೇನಲ್ಲ. ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು:
೧. ದೈಹಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ
ಕೇವಲ ಆಹಾರ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ತೂಕ ಇಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿದಿನ ಕನಿಷ್ಠ ೩೦ ರಿಂದ ೪೫ ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ವೇಗದ ನಡಿಗೆ (Walking) ಮಾಡುವುದನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಶಕ್ತಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು (Strength training/Weight lifting) ನಿಮ್ಮ ದಿನಚರಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇದು ಸ್ನಾಯುಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿ, ಕ್ಯಾಲೊರಿಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಕರಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
೨. ಪ್ರೋಟೀನ್-ಭರಿತ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ
ನಿಮ್ಮ ಊಟದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರೋಟೀನ್ ಇರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇದು ಸ್ನಾಯುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೆ, ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿರುವ ಭಾವನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಅನಗತ್ಯ ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.
೩. ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ಗಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ
ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ಗಳು (ಮೈದಾ, ಬಿಳಿ ಬ್ರೆಡ್) ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ. ಇವು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಕೊಬ್ಬು ಶೇಖರಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರ ಬದಲಿಗೆ ನಾರಿನಂಶವಿರುವ ತರಕಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿ.
೪. ಒತ್ತಡ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆ
ಧ್ಯಾನ, ಯೋಗ ಅಥವಾ ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಹವ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ. ಪ್ರತಿದಿನ ೭-೮ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಗುಣಮಟ್ಟದ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡುವುದು ತೂಕ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ನಲವತ್ತರ ನಂತರದ ಜೀವನವನ್ನು ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಲವಲವಿಕೆಯಿಂದ ಕಳೆಯಲು, ಸರಿಯಾದ ಜೀವನಶೈಲಿ ಹಾಗೂ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮನೋಭಾವ ಅತ್ಯಗತ್ಯ!