ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14ರಂದು ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಆಚರಣೆ | ವಿಗ್ರಹ ಖರೀದಿಸುವಾಗ ಏನು ಗಮನಿಸಬೇಕು? ಪೂಜೆಗೆ ಯಾವ ಸಮಯ ಸೂಕ್ತ?
ಸಮಗ್ರ ಸುದ್ದಿ | ವಿಶೇಷ ವರದಿ
ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಗಣಪತಿ, ಜ್ಞಾನ-ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ. ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ಥಿ ತಿಥಿಯನ್ನು ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮನೆ, ದೇವಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಣೇಶೋತ್ಸವಗಳ ಮೂಲಕ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14ರಂದು ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ
2026ರಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14, ಸೋಮವಾರ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚತುರ್ಥಿ ತಿಥಿಯ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾನುಸಾರ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಂಗದ ಸಮಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಪಂಚಾಂಗ ಆಧಾರಿತ ವರದಿಗಳಲ್ಲೂ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14ರನ್ನೇ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯ ದಿನವೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗಣೇಶನಿಗೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶುಭಕರ ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಕೆಲವು ಪಂಚಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ 2026ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14ರಂದು ಪೂಜೆಗೆ ಸುಮಾರು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ; ನಿಖರ ಸಮಯ ನಗರಾನುಸಾರ ಬದಲಾಗಬಹುದು.
ಮನೆಗೆ ಗಣೇಶನ ವಿಗ್ರಹ ತರುವ ಮುನ್ನ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು
ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಗೆ ಹೊಸ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮನೆಗೆ ತಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿದೆ. ವಿಗ್ರಹ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
1. ಮಣ್ಣಿನ ಗಣೇಶನಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ
ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ. ಇಂತಹ ವಿಗ್ರಹಗಳು ವಿಸರ್ಜನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತವೆ.
2. ಸೊಂಡಿಲಿನ ದಿಕ್ಕಿನ ಕುರಿತು ನಂಬಿಕೆ
ಮನೆಯ ಪೂಜೆಗೆ ಎಡಭಾಗಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿರುವ ಸೊಂಡಿಲಿನ ಗಣೇಶನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು ಹಲವು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಬಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿರುವ ಸೊಂಡಿಲಿನ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಇದು ಎಲ್ಲ ಹಿಂದೂ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿಯಮವಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕುಟುಂಬದ ಆಚರಣೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರೋಹಿತರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಗಣೇಶನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಹೇಗೆ?
ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮನೆಗೆ ತರುವ ಮೊದಲು ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ಅಲಂಕರಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಗಣೇಶನಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನಾ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಣೇಶನಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದುರ್ವೆ, ಹೂವು, ಚಂದನ, ಕುಂಕುಮ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೋದಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಗಣಪತಿಗೆ ಪ್ರಿಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ಮಂತ್ರ-ಸ್ತೋತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಆರತಿ ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬೇಕೇ?
ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಅನೇಕ ಭಕ್ತರು ವ್ರತ ಅಥವಾ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಉಪವಾಸದ ನಿಯಮಗಳು ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ.
ಕೆಲವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಹಣ್ಣು, ಹಾಲು ಅಥವಾ ಹಗುರವಾದ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ ವ್ರತ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ.
ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಆರೋಗ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವ್ರತ ಆಚರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಚಂದ್ರನನ್ನು ನೋಡಬಾರದು ಎನ್ನುವುದೇಕೆ?
ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಪೌರಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಚಂದ್ರನನ್ನು ನೋಡುವುದರಿಂದ ಮಿಥ್ಯಾ ದೋಷ ಉಂಟಾಗಿ ಸುಳ್ಳು ಆರೋಪ ಅಥವಾ ಅಪವಾದ ಎದುರಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಈ ಆಚರಣೆಯ ಹಿಂದೆ ಇದೆ.
2026ರ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯ ಚಂದ್ರದರ್ಶನ ನಿಷೇಧದ ಸಮಯವೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಂಗದ ಸಮಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಗಣೇಶನನ್ನು ಎಷ್ಟು ದಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು?
ಗಣೇಶನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ಅವಧಿ ಎಲ್ಲ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರು ಒಂದು ದಿನ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಗಣೇಶೋತ್ಸವವನ್ನು ಹಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅನಂತ ಚತುರ್ದಶಿ ಗಣೇಶ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ದಿನವಾಗಿದ್ದು, 2026ರಲ್ಲಿ ಅದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25ರಂದು ಬರುತ್ತದೆ. ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಗಣೇಶೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಕುಟುಂಬಗಳು ಈ ದಿನದಂದು ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ
ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಜ್ಞಾನ, ಬುದ್ಧಿ, ವಿವೇಕ, ಶುಭಾರಂಭ ಮತ್ತು ವಿಘ್ನ ನಿವಾರಣೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಮುನ್ನ ಗಣೇಶನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಭಕ್ತರು ಕುಟುಂಬದ ಸುಖ-ಶಾಂತಿ, ಆರೋಗ್ಯ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಯಶಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಹಬ್ಬವು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿರದೆ, ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಮಾಜವನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಯೂ ಆಗಿದೆ.
ಈ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?
- ಮನೆ ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು.
- ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಗಣೇಶನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡುವುದು.
- ಪೂಜೆ, ನೈವೇದ್ಯ ಮತ್ತು ಆರತಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು.
- ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಮಣ್ಣಿನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು.
- ವಿಸರ್ಜನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು.
- ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ವ್ರತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಂಗದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆಯುವುದು.
ಶುಭಾಶಯ
ವಿಘ್ನವಿನಾಯಕ ಶ್ರೀ ಗಣೇಶನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಅಡೆತಡೆಗಳು ದೂರವಾಗಿ, ಜ್ಞಾನ, ಆರೋಗ್ಯ, ಶಾಂತಿ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ನೆಲೆಸಲಿ.
ಸಮಗ್ರ ಸುದ್ದಿ — ನಿಖರತೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು