ಶ್ಲೋಕ (ಸಂಸ್ಕೃತ)
ये हि संस्पर्शजा भोगा दुःखयोनय एव ते ।
आद्यन्तवन्तः कौन्तेय न तेषु रमते बुधः ॥ ५.२२ ॥
ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಯೇ ಹಿ ಸಂಸ್ಪರ್ಶಜಾ ಭೋಗಾ ದುಃಖಯೋನಯ ಏವ ತೇ ।
ಆದ್ಯಂತವಂತಃ ಕೌಂತೇಯ ನ ತೇಷು ರಮತೇ ಬುಧಃ ॥ ೫.೨೨ ॥
ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಭೋಗಗಳು ದುಃಖದ ಮೂಲವಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯ ಇರುವುದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಯು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ.
ವಿವರಣೆ
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಇಂದ್ರಿಯಸುಖಗಳ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೊರಗಿನ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಭೋಗಗಳು ಕೆಲಕಾಲ ಸಂತೋಷ ನೀಡಿದರೂ ನಂತರ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ; ಅವುಗಳಿಗೆ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯ ಇರುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನಿಯು ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತು ಕ್ಷಣಿಕ ಸುಖಗಳ ಹಿಂದೆ ಓಡುವುದಿಲ್ಲ. ಗೀತೆಯ ಪ್ರಕಾರ ನಿಜವಾದ ಸಂತೋಷವು ಆತ್ಮಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ. ಇಂದ್ರಿಯಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಧ್ಯಾನ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಪಥದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವವನು ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಆನಂದವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಒಳಗಿನ ಆತ್ಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿಯುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮುಕ್ತಿಯ ನಿಜವಾದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.
ಇಂದಿನ ಸಂದೇಶ
“ಕ್ಷಣಿಕ ಭೋಗಗಳು ದುಃಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣ; ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವೇ ಶಾಶ್ವತ ಸುಖದ ದಾರಿ.”