ಶ್ಲೋಕ (ಸಂಸ್ಕೃತ)
शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य स्थिरमासनमात्मनः ।
नात्युच्छ्रितं नातिनीचं चैलाजिनकुशोत्तरम् ॥ ६.११ ॥
ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಶುಚೌ ದೇಶೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪ್ಯ ಸ್ಥಿರಮಾಸನಮಾತ್ಮನಃ ।
ನಾತ್ಯುಚ್ಚ್ರಿತಂ ನಾತಿನೀಚಂ ಚೈಲಾಜಿನಕುಶೋತ್ತರಮ್ ॥ ೬.೧೧ ॥
ಅರ್ಥ
ಯೋಗಸಾಧಕನು ಶುದ್ಧವಾದ ಮತ್ತು ಶಾಂತವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ತುಂಬಾ ತಗ್ಗಾಗಿಯೂ ಅಲ್ಲದ ಸ್ಥಿರವಾದ ಆಸನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಕುಶ ಹುಲ್ಲು, ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹಾಸಿ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಆಸನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.
ವಿವರಣೆ
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಧ್ಯಾನಯೋಗಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಆಸನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳವು ಸ್ವಚ್ಛ, ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರತೆಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರಬೇಕು. ಅತಿಯಾದ ಆರಾಮ ಅಥವಾ ಅಸೌಕರ್ಯ ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಮತೋಲನಯುತ ಆಸನ ಮತ್ತು ಸರಳ ಜೀವನಶೈಲಿಯು ಯೋಗಸಾಧನೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊರಗಿನ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಆಂತರಿಕ ಶುದ್ಧತೆಯೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮನಸ್ಸು ಸುಲಭವಾಗಿ ಏಕಾಗ್ರವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಗೀತೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಶಿಸ್ತಿನ ಜೀವನ ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತ ಸಾಧನೆಯು ಮನಶಾಂತಿ ಹಾಗೂ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಇಂದಿನ ಸಂದೇಶ
“ಶುದ್ಧ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಮನಸ್ಸು ಧ್ಯಾನದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮೂಲ.”
