ಶ್ಲೋಕ (ಸಂಸ್ಕೃತ)
उद्धरेदात्मनात्मानं नात्मानमवसादयेत् ।
आत्मैव ह्यात्मनो बन्धुरात्मैव रिपुरात्मनः ॥ ६.५ ॥
ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಉದ್ಧರೆದಾತ್ಮನಾತ್ಮಾನಂ ನಾತ್ಮಾನಮವಸಾದಯೇತ್ ।
ಆತ್ಮೈವ ಹ್ಯಾತ್ಮನೋ ಬಂಧುರಾತ್ಮೈವ ರಿಪುರಾತ್ಮನಃ ॥ ೬.೫ ॥
ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಅಧೋಗತಿಗೆ ತಳ್ಳಬಾರದು. ಏಕೆಂದರೆ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸೇ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನೂ ಆಗಿದೆ, ಅದೇ ಮನಸ್ಸು ತನ್ನ ಶತ್ರುವೂ ಆಗಬಹುದು.
ವಿವರಣೆ
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಆತ್ಮೋನ್ನತಿಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಅಥವಾ ಪತನಕ್ಕೆ ಅವನ ಮನಸ್ಸೇ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರೆ ಅದು ನಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅಜ್ಞಾನ, ಆಲಸ್ಯ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾದರೆ ಅದೇ ಮನಸ್ಸು ನಮ್ಮ ಶತ್ರುವಾಗಿ ದುಃಖ ಮತ್ತು ಅಶಾಂತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಗೀತೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಆತ್ಮಸಂಯಮ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಸತ್ಕಾರ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು. ತನ್ನ ಮೇಲೆ ತಾನೇ ವಿಶ್ವಾಸ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುವವನು ಆತ್ಮೋನ್ನತಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದೇ ನಿಜವಾದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.
ಇಂದಿನ ಸಂದೇಶ
“ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸೇ ನಮ್ಮ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತ, ಅದೇ ನಮ್ಮ ದೊಡ್ಡ ಶತ್ರುವೂ ಆಗಬಹುದು.”