ಪ್ರಸ್ತುತ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕೇವಲ ವಯಸ್ಕರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಹದಿಹರೆಯದವರು (ಟೀನೇಜ್) ಕೂಡ ಈ ಮಾನಸಿಕ ತೊಳಲಾಟಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ತೀವ್ರ ಕಳವಳಕಾರಿ ಸಂಗತಿ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯದಷ್ಟೇ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವೂ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬ ಅರಿವು ಮೂಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಮಕ್ಕಳು ತಾವು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಮಸ್ಯೆಯು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಪತ್ತೆಯಾಗದೇ, ಅವರ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತಿದೆ.
ಹದಿಹರೆಯದಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ: ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮ? ಹದಿಹರೆಯವು ದೈಹಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಹಾಗೂ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಕಾಲ. ಈ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಮೋನ್ಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಏರುಪೇರಾಗುವುದು (Mood swings), ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿ ಅನುಭವಿಸುವುದು ಸಹಜ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಚೈಲ್ಡ್ ಅಂಡ್ ಅಡೋಲಸೆಂಟ್ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿ (AACAP) ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ಒತ್ತಡವು ಮಕ್ಕಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವೇ ಆದರೂ, ಅದು ಮಿತಿಮೀರಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಅದು ‘ಆತಂಕದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ’ಯಾಗಿ (Anxiety Disorder) ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು:
- ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಒತ್ತಡ: ಅತಿಯಾದ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಅಂಕ ಗಳಿಸುವ ಒತ್ತಡ, ಪೋಷಕರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ಭಯ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೈರಾಣಾಗಿಸುತ್ತವೆ.
- ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಟೈಮ್: ಮೊಬೈಲ್ ಗೇಮ್ಗಳು, ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ಬೆದರಿಕೆಗಳು (Cyberbullying) ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಾನಸಿಕ ಶತ್ರುಗಳಾಗಿವೆ.
- ಸ್ನೇಹಿತರ ಒತ್ತಡ (Peer Pressure): ಗೆಳೆಯರ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತವಕ, ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿತವಾಗಬೇಕೆಂಬ ತುಡಿತ ಮತ್ತು ಗೆಳೆತನದಲ್ಲಿನ ಬಿರುಕುಗಳು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಂಟಿಯಾಗಿಸುತ್ತವೆ.
- ಕೌಟುಂಬಿಕ ವಾತಾವರಣ: ಪೋಷಕರ ನಡುವಿನ ಕಲಹ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಅಥವಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಬಿಗಿಯಾದ ವಾತಾವರಣ ಕೂಡ ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ.
- ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೊರತೆ: ಆಟವಾಡದೆ ಸದಾ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಬಂಧಿಯಾಗಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಕೊರತೆ ಕೂಡ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಪೋಷಕರು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಮಕ್ಕಳು ನೇರವಾಗಿ “ನನಗೆ ಒತ್ತಡವಾಗುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಅವರ ವರ್ತನೆಗಳು ಅದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಪೋಷಕರು ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು:
- ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆ: ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ವಿಚಾರಗಳಿಗೂ ವಿಪರೀತ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವುದು, ಸದಾ ಕಿರಿಕಿರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ಮನೆಯವರು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ಅಂತರ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಒಂಟಿಯಾಗಿರಲು ಬಯಸುವುದು.
- ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಪದೇ ಪದೇ ತಲೆನೋವು, ಹೊಟ್ಟೆನೋವು ಅಥವಾ ವಾಕರಿಕೆ ಬರುವುದು.
- ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಹಸಿವಿನಲ್ಲಿ ಏರುಪೇರು: ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ರೆ ಬಾರದೆ ಒದ್ದಾಡುವುದು, ಅಥವಾ ಅತಿಯಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸುವುದು. ಹಾಗೆಯೇ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ತಿನ್ನುವುದು ಅಥವಾ ಊಟವನ್ನೇ ಬಿಡುವುದು.
- ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಿನ್ನಡೆ: ಓದಿನಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಶಾಲೆ-ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗಲು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ಖುಷಿಯಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ (ಆಟ, ಹವ್ಯಾಸ) ದೂರ ಉಳಿಯುವುದು.
ಪೋಷಕರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? (ಪರಿಹಾರಗಳು):
- ಸ್ನೇಹಿತರಂತೆ ಬೆರೆಯಿರಿ: ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಅವರನ್ನು ಬೈಯುವುದು ಅಥವಾ ಬೇರೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಕೀಳಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ. ಅವರ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ.
- ಮುಕ್ತ ಸಂವಹನ: ಪ್ರತಿದಿನ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಕಳೆಯಿರಿ. ಅವರ ದಿನಚರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವಿಚಾರಿಸಿ. “ನಾನು ನಿನ್ನೊಂದಿಗಿದ್ದೇನೆ” ಎಂಬ ಭರವಸೆ ನೀಡಿ.
- ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನಶೈಲಿ ರೂಢಿಸಿ: ಯೋಗ, ಧ್ಯಾನ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿ. ಜಂಕ್ ಫುಡ್ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ನೀಡಿ.
- ವೃತ್ತಿಪರರ ನೆರವು ಪಡೆಯಿರಿ: ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನದ ನಡುವೆಯೂ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಆತಂಕದ ಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆಯಾಗದಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ಅವರ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಮನೋವೈದ್ಯರು ಅಥವಾ ಆಪ್ತ ಸಮಾಲೋಚಕರನ್ನು (Counselors) ಭೇಟಿಯಾಗಿ. ಸಕಾಲಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದು.
(ಸೂಚನೆ: ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾದ ಮಾಹಿತಿಯು ಕೇವಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಿಳುವಳಿಕೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ಇದು ಯಾವುದೇ ಅರ್ಹ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಹೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳ ದೈಹಿಕ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಗಂಭೀರ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ಪರಿಣಿತ ವೈದ್ಯರು ಅಥವಾ ಮನೋವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.)
ನಮ್ಮ ಸಮಗ್ರ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪುಟಗಳಿಗೆ ಸಬ್ ಸ್ಕ್ರೈಬ್ ಆಗಲು WhatsApp Group:https://chat.whatsapp.com/KnDIfiBURQ9G5sLEJLqshk
Facebook page: https://www.facebook.com/samagrasudii
Sharechat: https://sharehat.com/profile/edu514826335?d=n
Twitter: https://twitter.com/SuddiSamagra
Threads: https://www.threads.net/@samagrasuddi.co.in
Instagram: https://www.instagram.com/samagrasuddi.co.in/
Telegram: https://t.me/+E1ubNzdguQ5jN2Y1
Whats App Channel: https://whatsapp.com/channel/0029VbDbOsBD8SE2H0L3d40j