ಇತಿಹಾಸ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಗತಕಾಲದ ನೆನಪಲ್ಲ, ಅದು ವರ್ತಮಾನದ ಶಕ್ತಿ. ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ತನ್ನ ಒಡಲಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಹಲವು ವಿಶೇಷತೆಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಮೇ 10 ಕೂಡ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಕಿಡಿ ಹೊತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಈ ದಿನ ಅನೇಕ ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಮೇ 10ರ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷತೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯೋಣ.
1. ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಉಗಮ (1857)
ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೇ 10, 1857 ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಮರಣೀಯ ದಿನ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಮೀರತ್ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಿಪಾಯಿಗಳು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ದಂಗೆ ಎದ್ದ ದಿನವಿದು. ಮಂಗಳ ಪಾಂಡೆಯ ಬಲಿದಾನದ ನಂತರ ಉಂಟಾದ ಆಕ್ರೋಶವು ಮೀರತ್ನಲ್ಲಿ ಜ್ವಾಲೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಈ ಕ್ರಾಂತಿಯು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನೇ ನಡುಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿತು.
2. ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪದಗ್ರಹಣ (1994)
ವಿಶ್ವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಜಯ ಸಿಕ್ಕ ದಿನವಿದು. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರು ಮೇ 10, 1994 ರಂದು ದೇಶದ ಮೊದಲ ಕಪ್ಪು ವರ್ಣೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ದೇಶದ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲ, ಇಡೀ ವಿಶ್ವಕ್ಕೇ ಸಮಾನತೆಯ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದ ಕ್ಷಣ.
3. ವಿಶ್ವ ಲೂಪಸ್ ದಿನ (World Lupus Day)
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮೇ 10 ರಂದು ‘ವಿಶ್ವ ಲೂಪಸ್ ದಿನ’ವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲೂಪಸ್ ಎಂಬುದು ಒಂದು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ‘ಆಟೋ ಇಮ್ಯೂನ್’ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ದೇಹದ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯೇ ತನ್ನ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಯಿಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಲು ಈ ದಿನವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.
4. ಭಾರತೀಯ ಗಣ್ಯರ ಸ್ಮರಣೆ
- ಛತ್ರಪತಿ ಶಾಹು ಮಹಾರಾಜ್: ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಹರಿಕಾರ, ಕೊಲ್ಲಾಪುರದ ಛತ್ರಪತಿ ಶಾಹು ಮಹಾರಾಜರು 1922ರ ಮೇ 10ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. ಇವರು ದಲಿತರು ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡಿದ ಮೊದಲ ಆಡಳಿತಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.
- ಡಾ. ಎಂ. ಚಿದಾನಂದ ಮೂರ್ತಿ: ಕನ್ನಡದ ಖ್ಯಾತ ಸಂಶೋಧಕ, ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಡಾ. ಎಂ. ಚಿದಾನಂದ ಮೂರ್ತಿ ಅವರು 1931ರ ಮೇ 10ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ ಅನನ್ಯ.
5. ವಿಶ್ವ ಇತಿಹಾಸದ ಇತರೆ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು
- 1497: ಇಟಲಿಯ ನಾವಿಕ ಅಮೆರಿಗೊ ವೆಸ್ಪುಚಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಸಮುದ್ರಯಾನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇವರ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ‘ಅಮೆರಿಕಾ’ ಖಂಡಕ್ಕೆ ಆ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು.
- 1940: ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿನ್ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ಅವರು ಬ್ರಿಟನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.
- 1969: ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಪುರುಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.
ಹೀಗೆ ಮೇ 10 ಎಂಬುದು ಕ್ರಾಂತಿ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಇಂತಹ ದಿನಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದು ನಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ.