ಶ್ಲೋಕ (ಸಂಸ್ಕೃತ)
प्रलपन्विसृजन्गृह्णन्नुन्मिषन्निमिषन्नपि ।
इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेषु वर्तन्त इति धारयन् ॥ ५.९ ॥
ಶ್ಲೋಕ (ಕನ್ನಡ)
ಪ್ರಲಪನ್ ವಿಸೃಜನ್ ಗೃಹ್ಣನ್ ಉನ್ಮಿಷನ್ ನಿಮಿಷನ್ನಪಿ ।
ಇಂದ್ರಿಯಾಣೀಂದ್ರಿಯಾರ್ಥೇಷು ವರ್ತಂತ ಇತಿ ಧಾರಯನ್ ॥ ೫.೯ ॥
ಕನ್ನಡ ಅರ್ಥ
ಮಾತನಾಡುವುದು, ಬಿಡುವುದು, ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು, ಕಣ್ಣು ತೆರೆಯುವುದು ಅಥವಾ ಮುಚ್ಚುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳೂ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವುದೇ ಹೊರತು “ನಾನೇ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ” ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಜ್ಞಾನಿ ಬದುಕುತ್ತಾನೆ.
ವಿವರಣೆ
ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಈ ಶ್ಲೋಕವು ನಿಷ್ಕಾಮ ಕರ್ಮದ ಆಳವಾದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನಿಯು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿತ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಮಾತನಾಡಿದರೂ, ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೂ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೈನಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೂ “ನಾನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ” ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಅರಿವು ಅವನಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಮಾನವನನ್ನು ಕರ್ಮಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೂ ಫಲಾಪೇಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ ಮನಶಾಂತಿ ಹಾಗೂ ಆತ್ಮಸಂತೃಪ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತಿ, ವಿನಯ ಮತ್ತು ಸಮಚಿತ್ತತೆ ಜೀವನವನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿದವನು ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಅಂತರಂಗ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದೇ ಗೀತೆಯ ಮಹತ್ವದ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಇಂದಿನ ಸಂದೇಶ
“ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.”
